Quảng Trị: Giảm nghèo về thông tin - Lối mở cho hộ nghèo vươn lên

Khi người dân, nhất là hộ nghèo, cận nghèo được tiếp cận đầy đủ, kịp thời các thông tin chính thống, kiến thức sản xuất, thị trường, chính sách và công nghệ số… khi tư duy phát triển được khơi mở, tạo nền tảng cho hộ nghèo vươn lên thoát nghèo.

Khi thông tin trở thành “chìa khóa” khởi nghiệp

Tại xã Tuyên Phú (Quảng Trị), câu chuyện của anh Nguyễn Thái Đức (32 tuổi), ở thôn Cồn Cam là minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc giảm nghèo về thông tin. Từng băn khoăn trước ngã rẽ cuộc đời sau khi tốt nghiệp THPT, anh Đức đã tìm được hướng đi cho mình nhờ thường xuyên theo dõi các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội và tham gia các lớp tập huấn do Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân xã tổ chức.

Từ những kiến thức tích lũy được, năm 2020, anh mạnh dạn vay vốn xây dựng chuồng trại, phát triển mô hình nuôi dúi thương phẩm. Đây là loài động vật hoang dã, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc đặc thù, buộc người nuôi phải chủ động nghiên cứu, nắm chắc tập tính sinh trưởng. Nhờ kiên trì học hỏi, mô hình của anh Đức ngày càng ổn định, mang lại thu nhập trên 200 triệu đồng mỗi năm.

Không dừng lại ở đó, thông qua các kênh thông tin và lớp tập huấn về khởi nghiệp sáng tạo, anh Đức tiếp tục đầu tư mô hình trồng nấm sò, nấm bào ngư, cho thu nhập thêm hơn 150 triệu đồng/năm. “Bên cạnh vốn vay, việc được tiếp cận thông tin, kiến thức từ những mô hình hay, cách làm hiệu quả chính là chìa khóa giúp tôi khởi nghiệp thành công và vươn lên thoát nghèo bền vững”, anh Đức chia sẻ.

Không chỉ với thanh niên, giảm nghèo về thông tin còn mang lại thay đổi rõ nét cho nhiều hộ nông dân tại thôn Đồng Tâm, xã Tuyên Phú. Thông qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt thôn, xóm, hội nghị và lớp tập huấn do địa phương, các tổ chức hội tổ chức, người dân từng bước nâng cao hiểu biết, mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất.

Bà Nguyễn Thị Hà (55 tuổi) là một trong những điển hình ở thôn Đồng Tâm, xã Tuyên Phú. Trước đây, do thiếu thông tin và kiến thức, việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện gia đình bà Hà gặp nhiều khó khăn. Nhờ được hỗ trợ vốn ưu đãi, đặc biệt là tiếp cận các thông tin, kỹ năng sản xuất từ phương tiện truyền thông và các lớp tập huấn, bà Hà đã cải tạo vườn tạp thành khu vườn trù phú với bưởi da xanh, cam, mít, ổi; kết hợp nuôi gà thả vườn, đào ao nuôi cá và trồng rau cung ứng ra thị trường. Các kỹ thuật nuôi trồng cũng được cập nhật một cách bài bản.

Mô hình tổng hợp của gia đình bà Hà mang lại thu nhập khoảng 250 triệu đồng mỗi năm. Đặc biệt vào năm 2023, khu vườn của gia đình bà được công nhận là vườn mẫu cấp tỉnh. “Thông tin đúng, kịp thời giúp tôi tự tin hơn trong sản xuất và từng bước vươn lên thoát nghèo”, bà Hà giãi bày.

Xác định rõ vai trò của truyền thông trong thay đổi nhận thức và hành động của người dân, thời gian qua, cấp ủy, chính quyền xã Tuyên Phú đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền đa dạng, linh hoạt. Các nội dung về chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội được phổ biến thường xuyên qua loa truyền thanh, hội nghị đối thoại, phát hành tài liệu, tờ rơi; đồng thời hướng dẫn người dân quy trình rà soát hộ nghèo hằng năm.

Đặc biệt, nhằm giúp người dân tiếp cận môi trường số, xã đã thành lập tổ công nghệ số cộng đồng tại 22/22 thôn với hơn 154 thành viên. Các tổ này trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ viễn thông, internet và các nền tảng số để tiếp cận thông tin, chính sách, dịch vụ công.

Ông Trần Văn Bằng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuyên Phú cho biết: Thông tin, tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm khơi dậy ý chí tự lực, chủ động vươn lên của người dân. Riêng năm 2025, xã đã tổ chức 31 hội nghị tuyên truyền pháp luật với hơn 2.273 lượt người tham gia; đẩy mạnh hướng dẫn thủ tục hành chính qua nhiều kênh như niêm yết công khai, loa truyền thanh, mạng xã hội và tuyên truyền trực tiếp tại thôn, khu dân cư.

Phát huy vai trò MTTQ và các đoàn thể

Tiểu dự án “Giảm nghèo về thông tin” thuộc Dự án 6, Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét tại xã Tân Mỹ (tỉnh Quảng Trị). Với diện tích rộng, dân số đông và còn tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo nhất định, xã Tân Mỹ xác định thông tin là “đòn bẩy” quan trọng.

Bên cạnh hệ thống loa truyền thanh được vận hành đều đặn, Uỷ ban MTTQ xã Tân Mỹ đã tận dụng hiệu quả các nền tảng số, đặc biệt là các nhóm Zalo cộng đồng đến từng thôn. Các tổ công nghệ số cộng đồng tích cực hướng dẫn người dân, nhất là hộ nghèo, tiếp cận internet, tìm kiếm thông tin và học hỏi mô hình sản xuất hiệu quả.

Để giảm nghèo bền vững, xã Tân Mỹ ưu tiên chuyển đổi nhận thức, xóa bỏ tâm lý ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Ông Trần Văn Sáng, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ xã Tân Mỹ cho biết: Xã đã triển khai đồng bộ các giải pháp giảm nghèo với nhiều hình thức đa dạng, phong phú như cán bộ tuyên truyền trực tiếp tới từng hộ dân, lồng ghép trong các cuộc họp, hội nghị, sinh hoạt của các hội, đoàn thể, họp thôn, tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh, tư vấn giới thiệu việc làm, học nghề đến người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo.

Có thể nói, trong bức tranh chung về giảm nghèo thông tin ở Quảng Trị, Uỷ ban MTTQ và các tổ chức chính trị – xã hội giữ vai trò cầu nối quan trọng giữa Đảng, chính quyền và Nhân dân. Không chỉ vận động nguồn lực, các tổ chức còn tham gia giám sát, phản biện chính sách, đề xuất nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm cho người nghèo.

Ông Dương Tân Long, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh: Giảm nghèo bền vững không thể chỉ dựa vào hỗ trợ trực tiếp mà phải tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin, tạo sinh kế và tự vươn lên. Thời gian tới, MTTQ các cấp trên địa bàn sẽ tiếp tục đẩy mạnh giám sát chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bảo đảm các chính sách đến đúng đối tượng, không để ai bị bỏ lại phía sau.