Quất Hợp Tiến hồi sinh sau bão lũ, rộn ràng vào vụ Tết
Năm 2025, vùng trồng quất Hợp Tiến, ‘thủ phủ quất cảnh’ của xứ Thanh chịu ảnh hưởng nặng nề từ cơn bão số 5 và 10, khiến nhiều nhà vườn trắng tay, nợ nần chồng chất. Nhưng từ đổ nát và gian khó, người trồng quất ở đây đã gượng dậy, khôi phục vườn cây, đón thương lái tấp nập về thu mua khi Tết Nguyên đán đang cận kề.
Nhà vườn nhộn nhịp mùa quất Tết
Những ngày cuối năm, Hợp Tiến khoác lên mình một diện mạo khác hẳn. Trên các trục đường dẫn vào vùng quất, xe tải lớn nhỏ nối đuôi nhau ra vào. Trong vườn, người dân tất bật tỉa cành, lau lá, chỉnh thế, chuẩn bị xuất bán quất. Không khí nhộn nhịp ấy đối lập hoàn toàn với cảnh hoang tàn, ảm đạm cách đây chỉ vài tháng, khi nhiều cánh đồng quất ngập sâu trong nước lũ, cây cối héo rũ, chết hàng loạt.
Là vùng trồng quất lớn nhất tỉnh Thanh Hóa, Hợp Tiến xác định quất cảnh là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu chính cho hàng trăm hộ dân địa phương. Thế nhưng, năm 2025 lại trở thành một năm 'đầy sóng gió' khi bão số 5 gây mưa lớn kéo dài, khiến nhiều diện tích quất bị ngập úng. Nước chưa kịp rút thì bão số 10 tiếp tục ập đến, làm tình trạng ngập sâu, ngập lâu trở nên trầm trọng hơn. Rễ quất bị thối, cây vàng lá, rụng quả, nhiều vườn chết hàng loạt. Chỉ sau vài ngày, công sức và vốn liếng tích cóp suốt gần một năm của không ít hộ dân coi như 'trôi theo nước lũ'.
Ông Phạm Văn Huy, hộ trồng quất lâu năm ở thôn Tiến Thành, vẫn chưa quên cảm giác bất lực khi nhìn 1,65 ha quất của gia đình chết sạch. 'Sau bão, nước ngập sâu, rút rất chậm, hơn nửa vườn quất chết sạch. Có những cây, tôi đã chuẩn bị bán Tết mà cũng không cứu được, bao nhiêu vốn liếng coi như mất hết, lúc đó thực sự rất bế tắc', ông Huy chia sẻ.
Cùng chung cảnh ngộ, ông Nguyễn Doanh Bảy, trú thôn 3, bị thiệt hại hơn 5 sào quất cho biết: Vườn quất nhà ông bị ngập gần kín gốc, quất không chịu nổi, héo úa, chết từ từ. 'Xót lắm chú ạ, coi như công sức cả năm đổ sông đổ biển', ông nói. Mất quất đồng nghĩa mất nguồn thu chính, có thời điểm gia đình ông rơi vào cảnh bế tắc. Nhưng sau những ngày buồn bã, ông cùng vợ con quyết định vay mượn, cải tạo lại đất, trồng lại quất mới với hy vọng gỡ gạc phần nào cho vụ Tết.
Trong khó khăn, tinh thần đoàn kết của người trồng quất Hợp Tiến càng được thể hiện rõ. Các hộ dân chủ động chia sẻ kinh nghiệm tiêu úng, hỗ trợ giống, giúp nhau khôi phục sản xuất. Cùng với đó, chính quyền địa phương khẩn trương nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây trồng sau ngập lụt. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ ấy, nhiều vườn quất từng ngập sâu trong nước lũ đã dần hồi sinh.
Làng quất đứng dậy sau lũ dữ
Bên cạnh những hộ bị thiệt hại nặng, vẫn có những nhà vườn giữ được phần lớn diện tích quất nhờ chủ động ứng phó với thiên tai. Bà Hà Thị Liên ở thôn Hợp Thành là một ví dụ điển hình như vậy. Vụ này, nhà bà trồng 4 sào (2.000m2) quất với khoảng 700 cây, gồm 300 cây quất thế và 400 cây quất chum, tổng chi phí đầu tư hơn 400 triệu đồng.
Dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, song gia đình bà đã bán được hơn 2/3 vườn quất, với giá trung bình từ 3 - 5 triệu đồng/cây. Những năm gần đây, cây quất mang lại cho gia đình nguồn thu ổn định, ước khoảng 250 triệu đồng/năm. Bà Liên cho biết, trước mùa mưa bão vừa qua, gia đình đã chủ động đào rãnh thoát nước sâu, kê cao gốc quất và chuẩn bị các phương án tiêu úng để hạn chế thấp nhất thiệt hại. '2 trận bão vừa rồi lớn thật, nhưng nhờ nước rút nhanh nên vườn quất chỉ bị ảnh hưởng nhẹ. Sau một thời gian chăm sóc, cây phục hồi tốt, quả đẹp, dáng vẫn giữ được', bà Liên chia sẻ.
Chính từ những vườn quất còn giữ được chất lượng tốt như của gia đình bà Liên, đã tạo nên không khí sôi động cho Hợp Tiến trong những ngày này. Dù Tết Nguyên đán còn hơn một tháng, nhiều nhà vườn đã bán được từ 1/3 đến gần nửa số quất trong vườn. Thương lái từ nhiều tỉnh, thành tìm về đặt cọc sớm, lựa chọn những cây đẹp, thế độc để phục vụ thị trường Tết. Năm nay, sản lượng quất giảm do ảnh hưởng của bão lũ, song nhu cầu thị trường vẫn cao, khiến giá quất có xu hướng nhích lên, tiếp thêm hy vọng cho người trồng quất sau một năm nhiều khó khăn.
Theo ông Lê Phú Quốc - Bí thư Đảng ủy xã Hợp Tiến, trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của địa phương, các loại hoa, cây cảnh, đặc biệt là đào và quất được xác định là cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập cao cho người dân. Ông Quốc cho biết, hiện toàn xã có gần 400 ha trồng đào, quất, góp phần tạo nguồn thu ổn định cho địa phương trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, riêng trong năm 2025, do ảnh hưởng của thiên tai, khoảng 40 ha quất, đào và hoa trên địa bàn bị thiệt hại, tác động không nhỏ đến đời sống của bà con.
‘Để đảm bảo hoạt động sản xuất nông nghiệp ở các vùng
trồng đào, quất,
