Quê Bác chuyển mình trong diện mạo mới

Những con đường kể chuyện đổi thay

Những ngày này, về Kim Liên dễ dàng bắt gặp sắc đỏ của cờ Tổ quốc trên các tuyến đường dẫn về Khu di tích. Dòng người từ nhiều địa phương tìm về quê Bác nhân dịp kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2-9. Giữa dòng người ấy, cuộc sống của người dân địa phương vẫn diễn ra bình dị nhưng đang từng ngày đổi khác.

Những con đường làng được mở rộng, bê tông hóa, hệ thống điện chiếu sáng ngày càng phủ rộng; trường học, trạm y tế, các thiết chế văn hóa và công trình phục vụ sản xuất được quan tâm đầu tư. Những thay đổi tưởng như rất bình thường ấy lại đang tạo nên một diện mạo mới cho vùng quê giàu truyền thống cách mạng.

Tại xóm Hoàng Trù, tuyến đường bê tông dài hơn 600 m đang được người dân nhắc đến như một minh chứng rõ nét cho cách làm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”. Xã hỗ trợ 50% kinh phí bê tông tươi, phần còn lại do người dân tự nguyện đóng góp. Khi chủ trương được đưa ra, người dân đồng thuận, cùng chung sức để tuyến đường sớm hoàn thành.

Ông Trần Văn Tuấn (68 tuổi), trú xóm Hoàng Trù, cho biết con đường mới không chỉ giúp việc đi lại thuận lợi hơn mà còn mở thêm không gian phát triển cho khu dân cư.

“Trước đây đường đi lại khó khăn hơn, nhất là những ngày mưa. Nay đường rộng, sạch, việc đi lại, vận chuyển hàng hóa cũng thuận tiện. Người dân chúng tôi rất phấn khởi”, ông Tuấn chia sẻ.

Trên tuyến đường từ cầu Lam Trà đến trụ sở Công an xã, hệ thống điện chiếu sáng với tổng kinh phí 1,8 tỷ đồng từ ngân sách xã đang được triển khai. Sau khi hoàn thành, cùng với các tuyến đã được đầu tư trước đó, tổng chiều dài các tuyến đường do xã quản lý được lắp đặt điện chiếu sáng đạt gần 40 km, chưa tính các tuyến đường liên thôn, liên xóm trong khu dân cư.

Theo ông Thái Thế Kiên, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Kim Liên, sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, xã tập trung nguồn lực cho phát triển hạ tầng cơ sở, ưu tiên giao thông, điện chiếu sáng và từng bước hình thành các tuyến đường có tính kết nối giữa các vùng.

“Cùng với giao thông, các công trình trường học, trạm y tế, thiết chế văn hóa và hạ tầng phục vụ sản xuất cũng được quan tâm đầu tư. Hạ tầng nông thôn được cải thiện không chỉ tạo diện mạo mới mà còn góp phần nâng chất lượng các dịch vụ thiết yếu, phục vụ trực tiếp đời sống người dân”, ông Kiên nói.

Ông Trần Công Chế (70 tuổi), người dân xóm Ngọc Đình cho rằng, nhiều năm qua và đặc biệt sau sáp nhập, diện mạo quê hương có nhiều đổi thay rõ nét. Từ hệ thống điện, đường giao thông đến trường học, trạm y tế và các công trình dân sinh đều được quan tâm đầu tư, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng lên.

“Người dân chúng tôi nhìn thấy những thay đổi từ những việc rất cụ thể trong cuộc sống hằng ngày. Đường sá thuận lợi hơn, điện chiếu sáng đầy đủ hơn, các công trình phục vụ dân sinh được chính quyền quan tâm xây dựng”, ông Chế chia sẻ.

Sự chuyển động ấy đang tạo nền tảng cho kinh tế phát triển. Theo số liệu của xã, giá trị sản phẩm ngành công nghiệp - xây dựng 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 1.070,2 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2025. Những con số ấy cho thấy Kim Liên không chỉ thay đổi về “phần nhìn thấy” của hạ tầng mà đang từng bước hình thành những động lực phát triển mới.

Đến những sản vật trên quê hương Bác Hồ

Nếu những tuyến đường, hệ thống điện chiếu sáng, trường học và các công trình dân sinh cho thấy diện mạo Kim Liên đang đổi thay thì trong những cánh đồng, ao sen, cơ sở sản xuất và các hợp tác xã, một sự chuyển động khác cũng đang diễn ra.

Theo thống kê, toàn xã Kim Liên hiện có 31 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 4 sao. Để có được những sản phẩm này, các chủ thể đã mạnh dạn ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, từ xây dựng vùng nguyên liệu, chế biến, bảo quản đến hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng.

Đây là hướng đi phù hợp với lợi thế đặc biệt của Kim Liên khi mỗi năm địa phương đón khoảng 2,5 triệu lượt khách. Dòng khách về thăm quê Bác không chỉ tạo sức sống cho hoạt động du lịch mà còn mở ra thị trường tiêu thụ lớn cho những sản vật đặc trưng của địa phương.

Giữa những sản phẩm mang thương hiệu quê Bác, các sản phẩm chế biến từ sen đang tạo dấu ấn riêng. Bởi, sen gắn với ký ức, hồn quê và không gian văn hóa.

Nhưng để những sản vật ấy vượt khỏi quy mô manh mún, trở thành hàng hóa có giá trị gia tăng và thương hiệu, người dân phải thay đổi cách nghĩ, cách làm.

Hợp tác xã Nông nghiệp Sen quê Bác là một trong những mô hình đang đi theo hướng đó. Từ cây sen quen thuộc, HTX từng bước nghiên cứu, chế biến để tạo ra những sản phẩm có giá trị cao hơn thay vì chỉ bán nguyên liệu thô. Bởi, gần như toàn bộ các phần trên cây sen đều có thể sử dụng. Hoa để cắm, ướp trà. Hạt, củ, ngó làm thực phẩm. Lá, tâm sen và các bộ phận khác làm nguyên liệu chế biến. Đồng sen tạo cảnh quan cho du lịch, giáo dục và trải nghiệm.

Câu chuyện tương “Tương Ngon Hà Chung” của bà Bùi Thị Hà (69 tuổi), ở xóm 4, xã Kim Liên, cũng cho thấy cách một nghề truyền thống có thể tạo ra sinh kế ổn định khi được đầu tư bài bản.

Từ những chum tương dân dã vốn quen thuộc trong mỗi gia đình xứ Nghệ, cơ sở của bà Hà đã xây dựng sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao. Mỗi chum tương có dung tích khoảng 100 lít; bình quân mỗi năm cơ sở tiêu thụ khoảng 70 chum, tương đương khoảng 7.000 lít sản phẩm, thu nhập mỗi năm hàng trăm triệu đồng.

Đằng sau những con số ấy là sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Người dân không còn chỉ làm ra sản phẩm rồi chờ người mua mà ngày càng chú trọng chất lượng, quy trình, bao bì, nhãn hiệu và thị trường tiêu thụ.

Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, xã Kim Liên xác định phát triển kinh tế hộ, hợp tác xã, sản phẩm OCOP, nông nghiệp hàng hóa và du lịch là những hướng quan trọng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho rằng, bên cạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, xã tiếp tục định hướng phát triển những mô hình sản xuất phù hợp với lợi thế địa phương, khuyến khích người dân mạnh dạn đổi mới cách làm, nâng cao chất lượng sản phẩm và gắn sản xuất với thị trường, nhất là thị trường du lịch.

“Trong thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tập trung khai thác lợi thế của địa phương, nhất là lợi thế về quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh để phát triển du lịch, dịch vụ gắn với sản xuất hàng hóa; đồng thời hỗ trợ người dân, HTX nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập”, ông Hải cho biết.

Cũng theo ông Hải, việc phát triển đồng bộ trên các lĩnh vực nhằm tạo nền tảng vững chắc để Kim Liên phấn đấu đến năm 2030 đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Qua đó, địa phương từng bước khẳng định vai trò là điểm sáng, hạt nhân phát triển của khu vực, tạo sức lan tỏa và thúc đẩy liên kết với các xã Vạn An, Thiên Nhẫn, Đại Huệ và Nam Đàn.