Ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam

Đây là trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, với sự tham dự của đại diện các doanh nghiệp công nghệ, tập đoàn bán dẫn quốc tế, viện nghiên cứu và các trường đại học trọng điểm trong lĩnh vực bán dẫn.

Theo Bộ KHCN, Trung tâm có vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu theo Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất của ngành bán dẫn

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ KHCN) Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, chip bán dẫn là nền tảng của hàng loạt công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật, robot, tự động hóa, xe điện, thiết bị thông minh cũng như quốc phòng, an ninh và hạ tầng số quốc gia. Năng lực phát triển ngành bán dẫn vì vậy được xem là thước đo quan trọng về trình độ công nghệ, đổi mới sáng tạo và mức độ tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.

Theo Cục trưởng, Việt Nam hiện có hơn 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn, thu hút trên 240 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn hơn 14 tỷ USD và doanh thu ngành năm 2025 đạt trên 21 tỷ USD. Tuy nhiên, một điểm nghẽn lớn vẫn là khả năng hiện thực hóa các bản thiết kế chip thành sản phẩm thực tế.

Hiện nay, phần lớn viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp thiết kế chip của Việt Nam vẫn phải đưa thiết kế ra nước ngoài để sản xuất thử. Chi phí tape-out (chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử) dao động từ 30.000 đến 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ có thể kéo dài từ 12 đến 24 tháng, làm tăng chi phí, kéo dài thời gian phát triển sản phẩm và hạn chế khả năng thương mại hóa.

"Trung tâm được thành lập nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử nghiệm, tạo cầu nối giữa thiết kế, chế tạo thử, đo kiểm, đánh giá và từng bước thương mại hóa sản phẩm chip", Cục trưởng Nguyễn Khắc Lịch cho biết.

Hạ tầng dùng chung cho hệ sinh thái bán dẫn

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, có nhiệm vụ cung cấp hạ tầng dùng chung phục vụ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.

Trung tâm sẽ cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), các đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

Đặc biệt, Trung tâm triển khai mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo nhằm giảm đáng kể chi phí sản xuất thử, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và tạo điều kiện để các sản phẩm chip "Make in Vietnam" sớm được đưa ra thị trường.

Sau giai đoạn sản xuất thử, Trung tâm sẽ tiếp tục hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư để thúc đẩy thương mại hóa. Đồng thời, từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).

Theo lộ trình phát triển, giai đoạn 2026-2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm. Giai đoạn 2028-2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, phòng thí nghiệm và các dịch vụ chuyên sâu. Sau năm 2030, Trung tâm hướng tới trở thành đơn vị hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín trong khu vực Đông Nam Á.

Hình thành mạng lưới hợp tác toàn diện

Ngay tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, trong đó có nhiều tập đoàn lớn của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC và GlobalFoundries.

Bên cạnh đó còn có sự tham gia của các trường đại học lớn như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Bách khoa Hà Nội cùng các doanh nghiệp công nghệ trong nước như Viettel, FPT, VSAP Lab...

Các thỏa thuận hợp tác tập trung vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói và kiểm thử chip; chia sẻ hạ tầng kỹ thuật; kết nối chuyên gia, doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu, góp phần hình thành mạng lưới liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm cũng công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia trong và ngoài nước nhằm tư vấn chiến lược phát triển và hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Theo Bộ KHCN, việc đưa Trung tâm vào hoạt động được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.