Sầu riêng chinh phục thêm thị trường tỉ dân
Sau nhiều biến động của năm 2025, ngành sầu riêng đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với những tín hiệu phục hồi rõ nét ngay từ đầu năm 2026. So với cùng kỳ năm trước, sản lượng xuất khẩu sầu riêng tăng mạnh 230%.
Nâng cao giá trị gia tăng
Đáng chú ý, từ tháng 7/2026 này, sầu riêng Việt Nam sẽ chính thức thâm nhập thêm thị trường tỉ dân Ấn Độ.
Số liệu thống kê của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam trong quý 1/2026 tăng tới 230% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh thị trường Trung Quốc tăng 398% về giá trị so với cùng kỳ năm trước, nhiều thị trường khó tính cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Mỹ tăng hơn 107%, Hàn Quốc tăng gần 262%, Australia tăng hơn 40% và Nhật Bản tăng gần 12%.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định, tốc độ tăng về giá trị cao hơn tốc độ tăng sản lượng, thể hiện ngành hàng sầu riêng đang từng bước chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào số lượng sang nâng cao giá trị gia tăng. Điều đó cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng thích ứng của ngành sầu riêng Việt Nam đang từng bước được cải thiện rõ rệt.
Bà Nguyễn Thị Thu Hương - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, nếu như trước đây việc mở rộng diện tích và sản lượng được chú trọng hơn, thì hiện nay “chất lượng” đã trở thành từ khóa trung tâm của toàn ngành sầu riêng. Tại nhiều địa phương, nông dân bắt đầu thay đổi tập quán canh tác, chú trọng nhật ký sản xuất, sử dụng phân bón hợp lý, kiểm soát tồn dư hóa chất và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật phục vụ xuất khẩu. Bên cạnh đó, hệ thống mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói đang ngày càng được hoàn thiện, trở thành “tấm hộ chiếu” giúp nông sản Việt Nam khẳng định tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc trên thị trường quốc tế. Bà Hương cho biết thêm, năm 2025, sầu riêng đóng vai trò là ngành hàng “đầu tàu” xuất khẩu với giá trị 3,86 tỷ USD, chiếm hơn 45% kim ngạch xuất khẩu của ngành rau quả.
Hướng tới mốc xuất khẩu 4,5 tỷ USD trong năm 2026
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, sầu riêng Việt Nam đã tìm được đường vào thị trường Ấn Độ. Dự kiến trong tháng 7 này, Ấn Độ sẽ hoàn tất thủ tục cho phép nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam. Ấn Độ là thị trường với hơn 1,4 tỉ dân, lớn thứ 2 sau Trung Quốc. Do đó, việc sầu riêng Việt Nam vượt qua các yêu cầu kỹ thuật để tiếp cận thị trường này là tín hiệu rất tích cực. Theo bà Hương, đây là thị trường rất tiềm năng dù cần thời gian để người tiêu dùng Ấn Độ làm quen với hương vị sầu riêng Việt Nam. “Việc mở thêm thị trường giúp đa dạng hóa đầu ra, giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định và tạo dư địa tăng trưởng bền vững cho ngành hàng sầu riêng” – bà Hương đánh giá đồng thời cho rằng, để có được kết quả trên, một trong những yếu tố nền tảng quan trọng là việc chuẩn hóa hệ thống cơ sở đóng gói và quản lý mã số vùng trồng. Nhiều năm qua, nền tảng kỹ thuật này đã trở thành yêu cầu bắt buộc, giúp nông sản Việt Nam khẳng định tính minh bạch và năng lực truy xuất nguồn gốc trên thị trường quốc tế.
Hiện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang hoàn thiện nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong đó bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến quản lý mã số vùng trồng. Theo đơn vị này, khi nghị định được ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để địa phương căn cứ thực thi, siết chặt kỷ cương trong toàn chuỗi sản xuất sầu riêng phục vụ xuất khẩu.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung, đến tháng 5/2026, cả nước có 9.546 mã số vùng trồng và 1.525 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang các thị trường, gồm Trung Quốc, Mỹ, Úc, New Zealand, Hàn Quốc và Nhật Bản. Hiện một số địa phương, doanh nghiệp và người dân vẫn xem mã số vùng trồng là điều kiện để xuất khẩu trước mắt, thay vì công cụ quản lý chất lượng lâu dài.
“Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang khẩn trương yêu cầu các địa phương rà soát toàn diện hoạt động sản xuất, thu hoạch, sơ chế và đóng gói; đồng thời tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các nước nhập khẩu” – ông Hoàng Trung thông tin.