Sau sự cố môi trường: Ngư dân Hà Tĩnh đã trở lại biển

Đoàn thuyền nhổ neo, căng buồm, giăng cờ tiếp tục vươn khơi bám biển.

Nhộn nhịp từ những cảng cá

Ngày 5/5, từ sáng tinh mơ chúng tôi đã có mặt tại gò cá Cửa Sót- nơi có cảng cá lớn nhất Hà Tĩnh. Dù cách “thủ phủ” hải sản này mấy km nhưng vị biển mặn mòi xen lẫn khí thế khẩn trương của các tiểu thương đang cố đạp nhanh chuyến xe để kịp xuống cảng lấy hàng càng làm cho chúng tôi cảm nhận được không khí nhộn nhịp và sự phấn khởi của người dân.

Càng đến gần gò cá, tiểu thương càng gấp gáp hơn, tiếng gọi thuyền í ới, tiếng ngư dân đãi sò, chuyển cá, tôm, mực từ tàu thuyền lên bờ, tiếng người mua kẻ bán ngã giá… nghe dậy cả một vùng. Cảnh tượng chen lấn, xô đẩy, thậm chí là tranh nhau mua hàng hôm nay khiến chúng tôi nghĩ rằng chưa từng xảy ra chuyện “buồn” của biển cách đây đúng 1 tháng. “May quá em ơi, mấy hôm nay dân họ ăn cá, ăn mực cho rồi chứ như mấy bữa trước thì buồn lắm”, chị Thủy- một tiểu thương ở xã Thạch Kim vừa chen lấn mua được mớ mực nói.

Xen lẫn trong đám đông mua bán hải sản là những cán bộ tổ liên ngành luôn túc trực tại cảng cá để kịp thời hỗ trợ ngư dân cũng như thực hiện nhiệm vụ kiểm tra chất lượng sản phẩm. Ông Phan Văn Quý- Chuyên viên Chi cục thủy sản Hà Tĩnh cho biết: “Chúng tôi cấp giấy chứng nhận hải sản cho các tàu cá đánh bắt xa bờ dựa trên nhiều yếu tố, trong đó có việc căn cứ vào thiết bị định vị - định vị tọa độ của tàu cá đánh bắt xa bờ”.

Ông Phạm Văn Quang (xóm La Thành, xã Thạch Kim) chủ tàu HT 90304 TS cho biết: “Dân ở đâu không ăn hải sản chứ như chúng tôi ở đây thì ăn hết, ngày nào cũng vậy, mấy anh em chúng tôi đi câu mực lộng về đều tiêu thụ được hết. Cứ 6 giờ chiều hàng ngày anh ra khơi, đến 5 giờ sáng ngày hôm sau thì cập cảng, giá mực mỗi kg là 150 nghìn, mỗi ngày trừ chi phí mỗi anh em cũng thu được kha khá”.

Trao đổi với PV, ông Bùi Tuấn Sơn - Giám đốc Cảng cá Cửa Sót nói: Mặc dù việc hải sản chết chỉ từ khu vực cảng Vũng Áng trở vào và không ảnh hưởng từ ngư trường Cẩm Nhượng trở ra nhưng do tâm lý e ngại của người tiêu dùng nên phần lớn các mặt hàng thủy hải sản giảm giá rất mạnh, ảnh hưởng đến việc đánh bắt và dịch vụ trên bờ. Nhưng gần một tuần nay, cứ vào buổi sáng sớm, cảng cá Thạch Kim đã từng bước hồi phục, việc mua bán hải sản đã trở lại bình thường. Đặc biệt, bà con ngư dân vui mừng hơn khi được Nhà nước, tỉnh hỗ trợ nhiều chính sách cho ngư dân trong việc cấp giấy chứng nhận đánh bắt xa bờ, lấy mẫu kiểm tra chất lượng, hỗ trợ ngư dân thu mua hải sản. Tuy nhiên, một số mặt hàng giá chưa lên ngang bằng trước đây như sò lông, mực ống, cá thu…

Tại gò cá Cửa Nhượng (Cẩm Xuyên) cũng nhộn nhịp không kém, những âu thuyền chở đầy hải sản nhanh chóng áp sát bờ để cung cấp cho người dân và tiểu thương. Anh Trần Văn Trung (thị trấn Thiên Cầm – Cẩm Xuyên) vừa tranh thủ xuống mua được mớ cá vừa khoe với chúng tôi: “Cá vừa cập bến tươi roi rói cô ạ, xuống tận nơi mua như thế này tôi thấy rất yên tâm vì cá ở vùng này được cơ quan chức năng thông báo là an toàn. Ở đây có trực tiếp cán bộ đến lấy mẫu nữa nên yên tâm mà ăn thôi”.

Xã Kỳ Lợi (thị xã Kỳ Anh), nơi chịu nhiều thiệt hại do thảm họa hải sản chết bất thường đã dần khôi phục việc đánh bắt. Ông Lê Xuân Vượng- Chủ tịch UBND xã Kỳ Lợi cho biết: Toàn xã đã có khoảng 40% tàu thuyền đánh bắt đã ra khơi nhưng chủ yếu là đi vùng biển xa còn vùng lộng thì ít hơn. Do giá hải sản thương lái và doanh nghiệp thu mua còn thấp nên một số ngư dân đang ngần ngại chưa muốn ra khơi. Tuy nhiên, việc đánh bắt thủy hải sản trên địa bàn đang dần khôi phục, đó là một tín hiệu đáng mừng.

Sau khi cập bến xuất hàng, dòng thuyền lại nhổ neo, căng buồm, giăng cờ tiếp tục vươn khơi bám biển, niềm vui lại nở rộ trên những khuôn mặt rám nắng của ngư dân. Mặt trời lên cao, những giọt mồ hôi lăn dài trên má, áo quần ướt đẫm, tanh mùi vị biển nhưng trong lòng những ngư dân lầm lũi lại tràn trề hy vọng bởi sau lưng họ còn có sự hậu thuẫn của chính quyền địa phương, của Đảng, Nhà nước và các tổ chức thiện nguyện.

Cảng Cửa Sót từ sáng tinh mơ đã tấp nập người mua kẻ bán.

Ngư dân được hỗ trợ tích cực

Ngay sau khi xảy ra hiện tượng cá chết, tỉnh Hà Tĩnh đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ ngư dân, đã chuyển 605,53 tấn gạo đến các địa phương, trong đó đã cấp phát tận tay người dân 594,5 tấn; đã thu mua 132,2 tấn hải sản cho ngư dân; đã có 566/983 tàu xa bờ và tàu khai thác lộng ra khơi đánh bắt hải sản, 1.189/2.767 tàu ven bờ ra khơi khai thác.

Ông Phan Duy Vĩnh- Phó Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh cho biết: Thị xã đã triển khai cấp phát 445,6 tấn gạo và 750 triệu đồng đến tay ngư dân. Về chính sách hỗ trợ ngư dân vay vốn tái sản xuất thì hiện nay thị xã đã nhận được văn bản của ngân hàng Agribank. Theo văn bản này, ngư dân sẽ nhận được nhiều chính sách hỗ trợ như: miễn toàn bộ lãi suất đối với ngư dân bị thiệt hại trực tiếp (có thủy, hải sản chết), đồng thời cơ cấu lại thời hạn trả nợ gốc phù hợp với chu kỳ sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của ngư dân. Đối với những người bị ảnh hưởng gián tiếp (nuôi trồng, đánh bắt, thu mua, bảo quản, tạm trữ và dịch vụ liên quan khác…), sẽ miễn 1 tháng lãi tiền vay của dư nợ bị ảnh hưởng, đồng thời dừng thu lãi 3 tháng của dư nợ bị ảnh hưởng; thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ gốc, lãi vay phù hợp với chu kỳ sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng. Đối với những người có phương án vay mới sẽ hỗ trợ lãi suất… Hiện chính quyền đang triển khai rà soát để giúp ngư dân tiếp cận với chính sách này một cách nhanh nhất.

Ông Lê Đình Trọng- Phó Chủ tịch UBMTTQ thị xã Kỳ Anh cho biết, đến 16 giờ 30 ngày 5/5, UBMTTQ thị xã Kỳ Anh đã tiếp nhận hơn 415 tấn gạo (cả nguồn của tỉnh và các tổ chức, cá nhân) và đã cấp phát cho nhân dân bị ảnh hưởng do sự cố cá chết hơn 381 tấn. Về tiền mặt, ngoài nguồn của tỉnh do UBND thị xã tiếp nhận là 750 triệu đồng thì Mặt trận đã nhận được 58,5 triệu đồng từ các đơn vị, tổ chức khác và đã đưa đến tay người dân. Những sự hỗ trợ này đã góp phần ổn định cuộc sống, chia sẻ khó với người dân.

Kiểm tra toàn diện việc bảo vệ môi trường ở Vũng Áng

Đoàn kiểm tra liên ngành về bảo vệ môi trường đối với các đơn vị đang hoạt động tại Khu Kinh tế Vũng Áng (Kỳ Anh, Hà Tĩnh) vẫn đang tiến hành công việc một cách khẩn trương kể từ chiều 4/5. Đoàn kiểm tra có sự tham gia của đại diện các đơn vị: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công thương, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Năng lượng và Nguyên tử Việt Nam, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Xây dựng Hà Nội, một số cơ quan chuyên môn của Bộ TN&MT và đại diện UBND các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế… do ông Hoàng Văn Thức - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) làm trưởng đoàn; ông Lương Duy Hanh - Cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường (Tổng cục Môi trường) và ông Phan Lam Sơn- Phó Giám đốc Sở TN&MT Hà Tĩnh làm Phó trưởng đoàn.
Được biết Đoàn kiểm tra được chia làm 6 tổ công tác có nhiệm vụ kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các đơn vị đang hoạt động tại Khu kinh tế Vũng Áng; đơn vị tham gia phân tích mẫu môi trường và đo đạc các mẫu liên quan; nội dung báo cáo của các đơn vị được kiểm tra.

H.V.