Sẽ thưởng ‘nóng’ những bài báo hay trong đấu tranh phòng chống tham nhũng

Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại buổi làm việc.

Dự cuộc họp có ông Thuận Hữu, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, đồng trưởng ban Chỉ đạo; Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký UBTƯ MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn, đồng phó trưởng ban thường trực; ông Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội nhà báo Việt Nam, Phó ban chỉ đạo giải.

Giải báo chí toàn quốc “Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí” do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBTƯ MTTQ Việt Nam phát động từ ngày 4/1/2017 tại Hội nghị UBTƯ MTTQ Việt Nam lần thứ VI tại TP Cần Thơ.

Phó Chủ tịch- Tổng Thư ký Trần Thanh Mẫn phát biểu tại buổi làm việc.

Với tư cách là Uỷ viên Ban Chỉ đạo Phòng chống tham nhũng trung ương, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Trần Thanh Mẫn cho rằng, phòng chống tham nhũng, lãng phí rất khó và phức tạp, đòi hỏi các cơ quan, người đứng đầu cần phải gương mẫu, nghiêm túc thực hiện. Vì hiện nay chỉ chống mà chưa có biện pháp mạnh để phòng và vấn đề chống lãng phí rất lớn vì hiện tượng lãng phí ngày công, giờ công đang phổ biến, chỉ riêng việc khắc phục được điều này thì hiệu quả hoạt động sẽ cao hơn rất nhiều.

“Trong cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, các cơ báo chí cần nói lên thực trạng tham nhũng trên tinh thần khách quan nhất nhưng cũng cần tránh việc đấu tranh mà viết những bài không đảm bảo khách quan”, Phó Chủ tịch- Tổng Thư ký Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Cũng tại cuộc họp, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Trần Thanh Mẫn nêu nhiều ví dụ điển hình trong việc báo chí với công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng như vụ việc tồn tại ở Trung tâm Kỹ thuật TN-MT (Sở Tài nguyên - Môi trường Bạc Liêu) đã xảy ra từ nhiều năm nay thì mới đây có báo Phụ nữ TP Hồ Chí Minh, báo Đại Đoàn Kết phản ánh. Nhưng hiện cũng mới chỉ có hai báo này lên tiếng, nếu có nhiều tờ báo tham gia chắc chắn hiệu quả xử lý sẽ tăng thêm.

Nhà thơ, Nhà báo Hồng Thanh Quang, Tổng Biên tập báo Đại Đoàn Kết phát biểu tại buổi làm việc.

Khẳng định sự tham gia lần đầu tiên của Mặt trận trong việc phối hợp với Hội Nhà báo tổ chức giải báo chí trong công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, Nhà thơ, Nhà báo Hồng Thanh Quang, Tổng Biên tập báo Đại Đoàn Kết cho rằng, thực tế, báo chí chưa bao giờ ngừng chống tham nhũng, lãng phí, tất cả các Toà soạn, Ban Biên tập các tờ báo luôn làm điều này, nhưng tác động của báo chí đến đâu thì còn là điều phải bàn vì nhà báo chỉ có quyền đưa tin và không có quyền phán xét.

“Bởi vậy, lần đầu tiên với sự tham gia của Mặt trận mà đứng đầu là Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân thì mỗi bài báo sẽ khác biệt so với các bài báo khác” - Tổng Biên tập Hồng Thanh Quang khẳng định. Sự khác biệt này còn đến từ cách thu thập bài của giải vì có sự cộng tác hỗ trợ của Mặt trận và sự vào cuộc của MTTQ các cấp. Đơn cử như vụ việc tại Bạc Liêu, báo Đại Đoàn Kết đã vào cuộc quyết liệt từ chỉ đạo của Mặt trận.

Cho nên với tinh thần đó, Tổng Biên tập báo Đại Đoàn Kết cho rằng, Mặt trận chính là hậu thuẫn, là ảnh hưởng sâu sắc cho các bài báo có thêm sức mạnh để các địa phương và các bộ ngành tham gia giải quyết vụ việc báo nêu.

Ông Phùng Công Sưởng, Phó Tổng Biên tập báo Tiền Phong phát biểu.

Trân trọng cách tổ chức giải rất lớp lang của Mặt trận và Hội Nhà báo, ông Phùng Công Sưởng, Phó Tổng Biên tập báo Tiền Phong, cho rằng, để giải không rơi vào tình trạng “đá ném ao bèo”, các Toà soạn cần có những chuyên trang chuyên mục quy hoạch rõ vấn đề cần triển khai. Có thể linh hoạt với mỗi giai đoạn, ví dụ giai đoạn này là tham nhũng, giai đoạn sau là lãng phí. Nếu báo chí được huy động vào việc phòng chống tham nhũng ở lĩnh vực ngân hàng thì chúng ta thừa sức dùng sức mạnh báo chí để ngăn chặn những thất thoát cho đất nước.

Tuy nhiên, theo ông Phùng Sưởng, không phải cả cơ quan báo chí đấu tranh tham nhũng mà nên đào tạo 5 đến 7 người, hoặc đội phản ứng nhanh để họ thực sự giỏi, vì chống tham nhũng mà bản lĩnh kém, không có sự am hiểu thì chúng ta sẽ thất bại. Về cơ chế, báo chí cần được cung cấp nguồn tin, thông tin. Về thông tin chính thống hay không chính thống thì chúng ta phải rà lại các quy định của các cơ quan để đề nghị các cơ quan cung cấp thông tin.

Phó Tổng Biên tập báo Tiền phong cũng cho rằng, cần phải có quy chế khen thưởng, không cần chờ đợi đến cuối năm tổng kết mà ngay lập tức Chủ tịch Mặt trận MTTQ Việt Nam hay Chủ tịch Hội Nhà báo nên đến thăm toà soạn. “Người làm báo chống tiêu cực rất cô đơn vì nhiều khi lãnh đạo không hiểu, anh em không hiểu. Cho nên đôi khi chúng tôi chỉ cần một bó hoa, một lời nói cũng là nguồn động viên to lớn để tiếp tục dấn thân”, ông Phùng Công Sưởng nhấn mạnh.

Kinh nghiệm báo chí thế giới cũng cho rằng, nhiều nhà bào phải trả giá bằng chính mạng sống cho sự dấn thân, nhà báo Phùng Công Sưởng mong mỏi cần phải có một quỹ rủi ro để hỗ trợ phóng viên. Bởi nhiều khi anh em phóng viên bỏ ra cả tháng trời đi điều tra không có tiền nhuận bút, cùng với đó còn kéo theo vô số những khủng hoảng tinh thần khác.

Nhà báo Phùng Công Sưởng cũng cho rằng, Mặt trận và Hội Nhà báo cần có cơ chế yêu cầu các cơ quan chức năng phản ứng ngay với các bài viết về tiêu cực.

Hiện nay, trong các trường báo chí, chỉ có đến 5% sinh viên quan tâm đến lĩnh vực báo chí điều tra. Điều này là một thực tế bởi báo chí điều tra đòi hỏi không chỉ sự am hiểu của người viết mà còn là bản lĩnh dấn thân. Cho nên nếu người chủ quản không bản lĩnh thì báo chí điều tra không thể phát huy được tác dụng.

Quang cảnh cuộc họp.

Nhà báo Vũ Văn Tiến, Tổng Biên tập Tạp chí Mặt trận phát biểu.

Ông Vũ Văn Tiến, Tổng Biên tập Tạp chí Mặt trận cho rằng, đây là lần đầu tiên Việt Nam có một giải báo chí phòng chống tham nhũng vì thế chúng ta phải xác định phòng chống tham nhũng nghĩa là viết một chữ đã “động chạm” đến rất nhiều vấn đề cho nên để giải đến được với bạn đọc, các Ban Biên tập, Toà soạn cần xác định đây chính là một cuộc phòng chống tham nhũng nên phải tạo điều kiện để phóng viên tác nghiệp, dũng cảm cho đăng các bài viết chống tham nhũng.

Đặc biệt, theo ông Vũ Văn Tiến, các cơ quan chủ quản của các tờ báo cần phải xác định, đã tham gia giải thì phải có quyết tâm, máu lửa với giải này. “Chúng ta phải xác định trên dưới một lòng cùng tham gia giải. Ngay trong tháng 3 này, trên các báo nên mở chuyên trang, chuyên mục hưởng ứng Giải báo chí với công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí”, ông Vũ Văn Tiến nhấn mạnh.

Đồng tình với ý kiến của ông Vũ Văn Tiến, theo ông Hồ Quang Lợi đây là giải được giới báo chí hết sức quan tâm. Ngay sau khi Hội Nhà báo gửi công văn, lập tức đã nhận được sự phản hồi của các cấp hội. Tuy nhiên, theo ông Hồ Quang Lợi, hiện nay, bên cạnh thuận lợi có những khó khăn, chúng ta tổ chức giải trong bối cảnh cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng đang diễn ra hết sức gay go, phức tạp.

Ông Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội nhà báo Việt Nam phát biểu.

“Chúng ta dùng ngòi bút để đấu tranh với một quốc nạn là tham nhũng, lãng phí thì chắc chắn nhiều phóng viên, nhiều toà soạn sẽ phải chịu những mũi dùi phản kích trở lại”, ông Hồ Quang Lợi nhấn mạnh. Bởi vậy, Hội Nhà báo coi việc tổ chức giải này là một hoạt động có tính trọng tâm, trọng điểm để thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khoá XII trong việc đấu tranh với tham nhũng, lãng phí

Vậy làm thế nào để người cầm bút yên tâm trên tuyến đầu, ông Hồ Quang Lợi nhấn mạnh, các Toà soạn, Ban Biên tập phải thực sự có quyết tâm. Cùng với đó, các cấp hội phối hợp với Mặt trận các cấp, cùng với nhân dân và báo chí vào cuộc phòng chống tham nhũng và lãng phí. Ở cấp Trung ương, Ban Chỉ đạo giải cần phối hợp với Ban Nội chính Trung ương, Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng Trung ương để phản ánh về hoạt động của giải, từ đó những tác phẩm báo chí đăng được quan tâm xử lý.

Ông Hồ Quang Lợi cũng đề nghị, các tờ báo lớn cần có trách nhiệm đi đầu trong giải này để mở các chuyên trang, chuyên mục, nhằm tạo được dư luận tốt trong cộng đồng.

Trân trọng những ý kiến của các đại biểu, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cho biết, Mặt trận đã hai lần báo cáo Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII trong đó có việc tổ chức giải báo chí đấu tranh phòng chống tham nhũng và Tổng Bí thư đều khẳng định, chống tham nhũng nếu chỉ có Đảng, chính quyền mà Mặt trận và báo chí không vào cuộc thì Nghị quyết Trung ương 4 không thể thành công.

Bởi vậy, theo Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân, sau lưng Hội Nhà báo có Mặt trận, nhưng ở phía sau Mặt trận còn có Đảng, Chính phủ, Bộ Chính trị vào cuộc để thực hiện Nghị quyết Trung ương 4.

Trong bầu không khí, cơ chế thuận lợi như vậy, người đứng đầu Mặt trận khẳng định sự quyết tâm cùng các nhà báo, các cơ quan báo chí thực hiện thành công giải báo chí này. Bởi vậy, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, các cơ quan báo chí cần có bàn bạc đề xuất báo tham gia giải này như thế nào từ đó có cơ chế hỗ trợ phóng viên.

Một số báo lớn cần đi đầu như Nhà báo và Công luận, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, báo Đại Đoàn kết cần xây dựng chuyên trang chuyên mục hưởng ứng giải.

Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cũng cho rằng, đối với những bài báo có tác dụng xã hội tốt cần có khen thưởng kịp thời không cần chờ đến trao giải. Đặc biệt, mỗi tuần Mặt trận và Hội Nhà báo cần có trao đổi thường xuyên những bài báo nào cần được hỗ trợ và động viên.

Trách nhiệm của người đứng đầu cần được nêu gương, nhấn mạnh về vấn đề này, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, giải quyết vấn nạn tham nhũng không chờ đến khi ra toà án mà phải có biện pháp xử lý người đứng đầu ngay khi phát hiện sai phạm.

Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cũng khẳng định, bên cạnh các nguồn tin khác, Mặt trận chính là một kênh để giới thiệu thông tin cho các cơ quan báo chí thông qua việc tiếp nhận và chọn lựa những vụ việc nào mà nhân dân bức xúc nhất qua việc báo cáo kiến nghị hàng tháng.

Đối với một số vụ phức tạp mà chỉ có 1-2 phóng viên tham gia điều tra thì Mặt trận, Hội Nhà báo cần khuyến khích nhiều báo vào cuộc để điều tra rộng hơn.

Với niềm tin về sự thành công của giải này, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân khẳng định, Mặt trận nối dài với nhân dân, nhân dân phát hiện gửi đến Mặt trận. Mặt trận gửi đến Hội Nhà báo và báo chí cùng vào cuộc giải quyết.