Siết quản lý thuốc lá thế hệ mới

Nguy cơ từ thuốc lá thế hệ mới

Theo Viện Chiến lược và Chính sách Y tế, thị trường ngày càng xuất hiện nhiều các sản phẩm thuốc lá mới như: thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và túi ngậm nicotine. Đáng lo ngại, các sản phẩm này được thiết kế với kiểu dáng nhỏ gọn, hiện đại, nhiều màu sắc cùng hàng loạt hương vị như trái cây, bạc hà, kẹo hay đồ uống, tạo sức hấp dẫn đặc biệt đối với thanh thiếu niên. Bên cạnh đó, không ít doanh nghiệp còn quảng bá đây là sản phẩm không khói, ít độc hại hoặc an toàn hơn thuốc lá truyền thống… khiến mọi người hiểu sai về mức độ nguy hiểm của các sản phẩm này. Trước làn sóng thuốc lá thế hệ mới, nhiều người quan ngại, mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ lệ nam giới hút thuốc xuống còn 36%, đồng thời duy trì tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nữ giới dưới 1% và giữ tỷ lệ hút thuốc ở trẻ em ở mức thấp còn nhiều thách thức.

Trước những thay đổi của thực tiễn, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng bối cảnh mới và khắc phục những khoảng trống trong quản lý. TS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết, Việt Nam nhiều năm qua được cộng đồng quốc tế đánh giá cao về những nỗ lực trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Thế nhưng, sau hơn 13 năm thực hiện Luật, mô hình bệnh tật đã thay đổi, thuốc lá thế hệ mới xuất hiện với nhiều hình thức đa dạng... Vì vậy, hệ thống pháp luật cần được cập nhật để phù hợp với thực tiễn.

Khẩn trương bịt khoảng trống pháp lý

Giới chuyên gia khẳng định, cấm toàn diện các sản phẩm thuốc lá và nicotine thế hệ mới sẽ góp phần bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương, ngăn chặn nguy cơ hình thành thế hệ nghiện nicotine mới, đồng thời mang lại lợi ích lâu dài về sức khỏe, kinh tế và môi trường. Bên cạnh đó, việc cấm trưng bày thuốc lá tại các điểm bán cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của người trẻ với các sản phẩm thuốc lá.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 160 thống nhất thông qua 2 chính sách lớn trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Thứ nhất là cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Thứ hai là cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

“Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, từ việc chủ yếu xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa nguy cơ. Mục tiêu là không để các sản phẩm mới, hình thức tiếp thị mới hay phương thức kinh doanh mới tạo ra khoảng trống pháp lý, dẫn đến sự gia tăng tình trạng nghiện nicotine trong cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ” - ông Thuấn nhấn mạnh.

Theo Bộ Y tế, cùng với các biện pháp cấm và kiểm soát, cần xây dựng môi trường xã hội không khói thuốc; tăng cường truyền thông về tác hại của thuốc lá, giáo dục sức khỏe, hỗ trợ cai nghiện thuốc lá và phát huy vai trò của gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Pháp luật chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cộng đồng hiểu đúng, đồng thuận và chủ động thực hiện. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu của Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030.