Siêu tiêm kích F-35, dự án vũ khí đắt đỏ nhất thế giới

Các phiên bản của F-35. (Nguồn: CNN).

Dự án nghiên cứu 400 tỷ USD

Dự án F-35 đã bắt đầu đi vào hoạt động từ gần 15 năm trước và được xem là hệ thống vũ khí tối tân nhất của kỷ nguyên công nghệ, với sự kết hợp của khả năng tàng hình, vận tốc siêu âm, khả năng cơ động và công nghệ cảm ứng tiên tiến nhất.

Tuy nhiên cái giá để có được một siêu tiêu kích tầm cỡ như vậy không hề rẻ khi khiến chính phủ Mỹ tốn gần 400 tỷ USD, chỉ tính riêng chi phí nghiên cứu, làm nó trở thành chương trình vũ khí đắt giá nhất trong lịch sử quân sự thế giới. Ngoài ra, chỉ riêng việc duy trì và hoạt động chương trình phát triển F-35, Lầu Năm góc cũng đã phải chi ra gần 1.000 tỷ USD.

F-35 là loại máy bay đa năng, có thể thực hiện các cuộc tấn công trên đất liền, trên biển và cả nhiệm vụ trinh sát. F-35 có ba biến thể gồm F-35A, F-35B và F-35C. Trong đó, F-35A có khả năng cất và hạ cánh như chiến đấu cơ thông thường, F-35B cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng như trực thăng, F-35C được triển khai trên các tàu sân bay. Mọi phiên bản của F-35 đều được trang bị công nghệ tàng hình, đạt tốc độ siêu thanh và gắn camera hiện đại giúp phi công quan sát 360 độ từ buồng lái xuống mặt đất.

F-35 được coi là xương sống trong quá trình phát triển máy bay chiến đấu tương lai của Washington nhờ cơ chế tránh radar tiên tiến. Đặc biệt, một trong những công nghệ giúp F-35 thống trị bầu trời và trở thành nỗi khiếp sợ đối với bất kỳ lực lượng quân đội nào chính là khả năng tiếp nhiên liệu trên không, giúp mở rộng tối đa phạm vi hoạt động.

F-35A được xem là phiên bản nhỏ nhất, nhẹ nhất và là mẫu duy nhất được trang bị pháo GAU-12/U gắn trong thân. F-35A không chỉ vượt trội ở tính cơ động, phản ứng nhanh mà còn thể hiện sự đột phá ở khả năng tàng hình, tầm bay và tải trọng. F-35B thì có kích thước tương đương mẫu F-35A, tuy nhiên biến thể này hy sinh khoảng 1/3 lượng nhiên liệu mang theo để dành cho hệ thống bay thẳng đứng.

Phiên bản siêu tiêm kích F-35C được chế tạo dành riêng cho lực lượng hải quân, có cánh lớn hơn các mẫu F-35 khác và phần đầu cánh có thể gấp lại. Tiết diện cánh và phần đuôi lái lớn nhằm giúp phi công dễ dàng điều khiển khi bay ở tốc độ thấp. Bên cạnh đó, hệ thống hạ cánh cũng được nâng cấp chắc chắn hơn để chịu tải trọng khi đáp trên tàu sân bay.

Mỗi chiếc F-35 có thể mang theo khoảng 8 tấn đạn dược, đa phần đều là các loại vũ khí hiện đại nhất của quân đội Mỹ như: tên lửa không đối không AIM-120, AIM-132, AIM-9X; bom thông minh JDAM, Paveway; đạn tấn công ngoài tầm phòng không điểm AGM-154, AGM-158...Bằng cách đánh đổi tính năng tàng hình, nhiều tên lửa, bom và thùng nhiên liệu phụ có thể được gắn thêm trên 4 đế dưới cánh và hai vị trí đầu chót cánh của F-35.

Ngờ vực về khả năng thực của F-35

Tuy nhiên, khả năng tác chiến của F-35 khi phải thực hiện hàng loạt các nhiệm vụ như vậy – gồm các nhiệm vụ tấn công, hỗ trợ hay trong một cuộc đối đầu một chọi một với máy bay địch – hiện đang bị giới chuyên gia đặt ra nhiều nghi vấn. Theo một báo cáo thử nghiệm F-35 bị rò rỉ mới đây, mẫu siêu tiêm kích này bị phát hiện là “quá tiêu hao nhiên liệu” khi tham gia một cuộc đối đầu giả định với một máy bay địch. Trong cuộc thử nghiệm hồi tháng Một vừa qua, F-35 thậm chí còn không quay ngoặt nhanh bằng mẫu máy bay “bà già” F-16 để khóa mục tiêu trong một trận không chiến cự ly gần (còn gọi là Dogfight).

Joe DellaVedova, Giám đốc truyền thông của chương trình F-35, đã bảo vệ khả năng của mẫu máy bay này khi cho rằng báo cáo bị rò rỉ nói trên chưa thực tả được bối cảnh trận chiến giả định. Ông nói rằng không thể so sánh như vậy do F-35 là mẫu tiêm kích đa nhiệm chứ không giống như các mẫu tiêm kích trước đây vốn được thiết kế chuyên sâu để thực hiện một khả năng nhất định.

Theo vị quan chức này, F-35 sẽ còn được hoàn thiện thêm nữa khi bắt đầu được vào biên chế quân đội Mỹ, chỉ ra rằng Lầu Năm góc vẫn tiếp tục phát triển các công nghệ cần thiết để lắp đặt cho mẫu máy bay này. Ông Davis cũng bảo vệ khả năng cận chiến của F-35.

Trong suốt thập kỷ vừa qua, chương trình nghiên cứu tiêm kích tác chiến của Mỹ cũng vấp phải nhiều chỉ trích khi mắc phải vô số các lỗi phần cứng và phần mềm, khiến cho chương trình phát triển bị tạm ngừng suốt 3 năm liền và tiêu tốn của chính phủ hơn 200 tỷ USD để bơm vào ngân sách ban đầu.

Theo Davis, F-35 dự kiến sẽ được triển khai vào năm 2017, tuy nhiên trên thực tế mẫu máy bay đắt đỏ này có khi chỉ xuất hiện trong thời điểm mà an ninh quốc gia Mỹ thực sự bị đe dọa. Hải quân Mỹ sẽ còn tiếp tục tăng cường khả năng của mẫu máy bay này ngay cả sau khi nó được chính thức hoạt động.

Một trong số các chương trình cải tiến này chính là nhằm nâng cấp phần mềm phân tích thông tin từ các bộ cảm ứng của F-35 để nó có thể thu thập và chia sẻ thông tin một cách hiệu quả hơn với phi đội tác chiến trong cùng khu vực. Quân đội Mỹ cũng đang tìm phương pháp cải thiện các loại súng lắp đặt trên F-35 và mũ bảo hiểm của phi công sao cho cải thiện tầm nhìn của họ vào ban đêm.

Theo một số quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ, vấn đề khó khăn nhất của họ trong thời điểm hiện tại là làm thế nào để thúc đẩy sản xuất ra số lượng siêu tiêm kích F-35 đủ để thay thế toàn bộ các mẫu phi cơ cũ kỹ hiện tại. Lầu Năm góc hiện đã đề xuất mua 2.443 chiếc F-35.