Sở hữu trí tuệ tăng tốc cải cách

Khối lượng đơn được xử lý tăng 76%

Trong bối cảnh yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và hoàn thiện thể chế được triển khai đồng thời, lĩnh vực sở hữu trí tuệ ghi nhận những chuyển biến rõ rệt về năng lực xử lý và hiệu quả vận hành. Năm 2025, khối lượng công việc của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) gia tăng đáng kể, song kết quả đạt được cho thấy những nỗ lực cải tổ đang đi đúng hướng.

Tại tọa đàm “Công tác thông tin, truyền thông về hoạt động sở hữu trí tuệ năm 2025” tổ chức ngày 5/2 tại Hà Nội, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Nguyễn Hoàng Giang cho biết, công tác xử lý đơn và xác lập quyền sở hữu công nghiệp tiếp tục là điểm sáng. “Khối lượng đơn được xử lý tăng 76% so với năm trước; số văn bằng bảo hộ được cấp tăng hơn 55%, góp phần từng bước giảm tồn đọng và nâng cao hiệu lực hệ thống xác lập quyền” - ông Giang nhấn mạnh.

Theo Cục Sở hữu trí tuệ, các lĩnh vực sáng chế, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh nhu cầu bảo hộ tài sản trí tuệ ngày càng lớn của xã hội và sự phát triển của hoạt động đổi mới sáng tạo trong nước.

Song song với công tác chuyên môn, việc hoàn thiện thể chế được triển khai với cường độ cao. Năm 2025, Cục Sở hữu trí tuệ đã tham gia xây dựng và trình Chính phủ ban hành Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025. Cùng với đó, Chỉ thị tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 30/1/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác bảo hộ và thực thi quyền.

Ngoài ra, Cục Sở hữu trí tuệ đã hoàn thành nghiên cứu tài liệu hướng dẫn định giá tài sản trí tuệ; đồng thời rà soát các cơ chế, chính sách hỗ trợ hiện hành và nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế nhằm đề xuất chính sách nhà nước hỗ trợ một phần chi phí đăng ký, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở nước ngoài cho tổ chức, doanh nghiệp.

Chuyển đổi số toàn trình, phân cấp về cơ sở

Theo Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Lưu Hoàng Long, bước sang năm 2026, Cục sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, với mục tiêu đến ngày 1/4/2026 hoàn thiện đầy đủ hệ thống văn bản dưới luật, bảo đảm tính thống nhất và khả thi khi đưa chính sách vào thực tiễn.

Cải cách thủ tục hành chính được xác định là khâu đột phá, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn và rút ngắn thời gian xử lý đơn. “Hiện thời gian xử lý đơn đăng ký sở hữu công nghiệp đã được cắt giảm khoảng 30%; thời gian thẩm định sáng chế rút xuống còn 12 tháng; đối với nhãn hiệu, thời gian xử lý giảm từ 9 tháng xuống còn 5 tháng” - Cục trưởng Lưu Hoàng Long cho biết.

Cùng với đó, công tác phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh nhằm tăng tính chủ động cho địa phương và giảm áp lực cho cơ quan trung ương. Cục Sở hữu trí tuệ đã chuyển giao 19 thủ tục hành chính cho các địa phương. Đến nay, 100% địa phương được cấp tài khoản để trực tiếp xử lý thủ tục hành chính về sở hữu trí tuệ tại cơ sở, với hơn 5.000 hồ sơ đã được giải quyết, góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Đáng chú ý, chuyển đổi số trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ được triển khai toàn diện. 100% thủ tục hành chính đã được cung cấp trên môi trường số; tỷ lệ nộp và giải quyết hồ sơ trực tuyến đạt trên 80%. Toàn bộ quy trình, bao gồm cả các khâu nghiệp vụ và quy trình nội bộ, đều được xử lý trên môi trường số, tạo nền tảng cho quản lý hiện đại, minh bạch.

Bước sang năm 2026, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ thẩm định viên có trình độ chuyên môn cao; tăng cường kiểm soát chất lượng, phấn đấu đưa thời gian xử lý đơn về đúng hạn và không để phát sinh tồn đọng lớn.

Chuyển đổi số tiếp tục là trụ cột, gắn với triển khai Chiến lược Sở hữu trí tuệ đến năm 2030, qua đó đưa sở hữu trí tuệ trở thành công cụ thúc đẩy tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.