Sơn La quyết tâm đưa cà phê Arabica chinh phục thị trường toàn cầu

Khẳng định vị thế “thủ phủ” Arabica của Việt Nam

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cho biết, những năm qua Sơn La đã tập trung phát triển vùng nguyên liệu cà phê theo các tiêu chuẩn quốc tế như RA, UTZ và 4C, đồng thời xây dựng các chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp (DN), hợp tác xã và người dân nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.

Đến nay, địa phương đã hình thành hơn 1.100 ha cà phê đặc sản cùng nhiều vùng sản xuất ứng dụng công nghệ cao. Theo ông Nguyễn Thành Công, thành công của cà phê Arabica Sơn La là kết quả của sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, DN, nhà khoa học, viện nghiên cứu và các trường đại học.

“Điều đó cho thấy cà phê Sơn La đã và đang phát triển đúng hướng, vươn tầm từ vùng đất Tây Bắc ra thị trường thế giới”, ông Công nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cho biết thêm, hiện nhiều người vẫn chưa hình dung Sơn La là "thủ phủ" cà phê Arabica của Việt Nam. Tuy nhiên, với chất lượng ngày càng được nâng cao, cà phê Arabica Sơn La đã được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Mỹ, Australia, New Zealand và đang mở rộng vào các thị trường có yêu cầu cao; trong đó có các quy định của châu Âu về chống mất rừng.

Để đưa ngành hàng cà phê Sơn La ngày càng phát triển, tại chương trình, ông Nguyễn Thành Công bày tỏ mong muốn tăng cường kết nối với cộng đồng DN, các nhà khoa học và đối tác trong nước, quốc tế, từ đó tiếp tục nghiên cứu, phát triển ngành cà phê Sơn La theo hướng chất lượng cao, chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng.

“Từ những hoạt động như công bố sứ giả tham dự cuộc thi pha chế cà phê thế giới đến các lễ hội cà phê trong tương lai, Sơn La kỳ vọng xây dựng ngành cà phê trở thành ngành hàng có sức cạnh tranh cao, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của địa phương và đất nước”, ông Công khẳng định.

Cà phê đặc sản – hướng đi tạo giá trị khác biệt

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm "Tương lai cà phê trong thị trường cà phê chất lượng cao - Đặc sản thích ứng biến đổi khí hậu" được tổ chức với sự tham gia của nhiều đại biểu, chuyên gia và DN.

Tại tọa đàm, ông Dương Gia Định - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cho biết, cà phê Arabica đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, khẳng định vị thế và giá trị trên thị trường.

Hiện nay, sản phẩm cà phê Sơn La đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, khẳng định vị thế và giá trị trên thị trường. Về chế biến và xây dựng thương hiệu, Sơn La hiện có 5 sản phẩm cà phê đạt chứng nhận OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. "Sau nhiều thập kỷ phát triển, cà phê không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn trở thành niềm tự hào, là sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Sơn La", Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La khẳng định.

Sự chuyển mình của cà phê Sơn La được thể hiện rõ qua câu chuyện của Hợp tác xã Ara-Tay Coffee. Bà Cầm Thị Mòn, Giám đốc Hợp tác xã cho biết, đơn vị đã chuyển từ sản xuất cà phê đại trà sang cà phê đặc sản với yêu cầu rất cao về chất lượng nguyên liệu.

Theo bà Cầm Thị Mòn, hợp tác xã chỉ thu hái những quả cà phê chín 100%, được lựa chọn kỹ từng quả. Khi quả đạt độ đường mới đưa vào sơ chế. Nhờ vậy, cà phê giữ được hương thơm và vị ngọt tự nhiên của trái chín, giúp người thưởng thức cảm nhận rõ hương vị trái cây chín mọng đặc trưng của cà phê Arabica Sơn La.

Hiện hợp tác xã có hai dòng sản phẩm chính là Honey và Natural. Đây là những sản phẩm được sản xuất theo hướng cà phê đặc sản, chú trọng chất lượng và hương vị nên giá trị mang lại cao hơn nhiều so với cà phê thương phẩm thông thường.

Từ góc độ DN xuất khẩu, ông Vũ Việt Thắng - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Phúc Sinh - Sơn La cho rằng yêu cầu của thị trường thế giới đã thay đổi mạnh mẽ.

Nếu trước đây khách hàng chỉ quan tâm đến chất lượng ổn định, sản lượng và giá cả, thì hiện nay truy xuất nguồn gốc và tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi sản xuất đã trở thành điều kiện tiên quyết.

Theo ông Thắng, chất lượng cà phê Sơn La hiện đủ khả năng cạnh tranh với những vùng sản xuất nổi tiếng của Colombia và Brazil. Nhiều đối tác quốc tế khi đến Sơn La đã trực tiếp khảo sát vùng nguyên liệu cùng các chuyên gia sinh học để đánh giá toàn bộ hệ sinh thái sản xuất.

“Lợi thế cạnh tranh hiện nay không còn nằm ở việc sản xuất nhiều hay bán rẻ, mà nằm ở việc tạo ra sản phẩm khác biệt. Trong thế giới cà phê đặc sản, người mua không chỉ hỏi về sản lượng mà quan trọng nhất là câu hỏi sản phẩm đó đến từ đâu”, ông Vũ Việt Thắng chia sẻ.

Trong khuôn khổ chương trình, UBND tỉnh Sơn La cho biết, tỉnh sẽ cử ông Trần Đức Thắng - Nhà vô địch Vietnam National Brewers Cup 2025 là đại diện tham gia cuộc thi pha chế cà phê thủ công thế giới World Brewers Cup 2026 tại Bỉ. Tỉnh cũng sẽ tổ chức Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai, dự kiến trong tháng 10/2026.