Sốt xuất huyết không còn là bệnh theo mùa
Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 50.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết (SXH), trong đó có 5 trường hợp tử vong. Dịch bệnh đang xuất hiện sớm, lưu hành quanh năm, mở rộng phạm vi và có xu hướng gia tăng ở người trưởng thành.
Theo ThS Võ Hải Sơn - Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), tại Việt Nam, SXH vẫn lưu hành ở nhiều địa phương, nhất là khu vực phía Nam, các tỉnh, thành phố có tốc độ đô thị hóa cao, mật độ dân cư lớn và giao lưu đi lại thường xuyên. Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 50.000 trường hợp mắc, trong đó có 5 trường hợp tử vong.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM, tính đến ngày 31/5/2026, thành phố ghi nhận gần 18.000 ca SXH, tăng 64,6% so với cùng kỳ năm trước. Bệnh đã xuất hiện tại toàn bộ 168 phường, xã và đặc khu, cho thấy virus Dengue đang lưu hành rộng trong cộng đồng trước khi mùa mưa bắt đầu
Không chỉ xuất hiện quanh năm, phạm vi lưu hành của bệnh cũng đang mở rộng. Bên cạnh các đô thị lớn và khu vực phía Nam vốn được xem là vùng lưu hành truyền thống, SXH ngày càng được ghi nhận tại các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc như Tuyên Quang, Sơn La, Phú Thọ, Lào Cai…
BSCKI Bạch Thị Chính - Giám đốc Y khoa Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC lý giải, sự thay đổi dịch tễ của SXH là kết quả của nhiều yếu tố tác động đồng thời, trong đó có biến đổi khí hậu, thời tiết bất thường, đô thị hóa nhanh, di biến động dân cư, điều kiện vệ sinh môi trường, mức độ miễn dịch cộng đồng và sự thay đổi của các type virus lưu hành.
Một thay đổi đáng chú ý khác là SXH không còn chủ yếu gặp ở trẻ em. Theo số liệu giám sát tại TPHCM, hơn một nửa số ca mắc hiện thuộc nhóm từ 15 tuổi trở lên, trong đó nhóm 16 - 30 tuổi ghi nhận tỷ lệ cao.
Theo BSCKI Bạch Thị Chính, đây là nhóm thường xuyên học tập, làm việc, di chuyển và tiếp xúc với nhiều môi trường có nguy cơ xuất hiện muỗi truyền bệnh. Tuy nhiên, không ít người trưởng thành vẫn cho rằng SXH là bệnh của trẻ nhỏ hoặc chỉ là một đợt sốt thông thường nên tự điều trị tại nhà, đến cơ sở y tế muộn.
Từ thực tế điều trị, BSCKII Nguyễn Thị Hạnh Lê - Trưởng chuyên khoa Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh quận 7 cho biết, nhiều người bệnh vẫn tự theo dõi, dùng thuốc tại nhà vì nghĩ chỉ bị cảm lạnh, sốt virus hoặc mệt mỏi thông thường. Khi đến viện, bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, làm tăng nguy cơ sốc Dengue, xuất huyết nặng hoặc tổn thương đa cơ quan.
Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người mắc bệnh nền như đái tháo đường, tim mạch, tăng huyết áp, bệnh gan, bệnh thận hoặc thừa cân, béo phì là những nhóm có nguy cơ biến chứng nặng hơn. Khi mắc bệnh, những trường hợp này cần được theo dõi sát theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự điều trị kéo dài tại nhà.
Người dân cũng không nên tự ý dùng aspirin, ibuprofen hoặc các thuốc giảm đau, chống viêm không phù hợp khi chưa có chỉ định, vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết. Việc truyền dịch cũng phải được thực hiện tại cơ sở y tế theo đánh giá chuyên môn.
Trước nguy cơ dịch gia tăng, Bộ Y tế nhấn mạnh thông điệp “Không có lăng quăng, không có SXH”, coi đây là giải pháp cốt lõi trong phòng bệnh. Việc phòng chống không thể chỉ trông chờ vào những đợt phun hóa chất khi dịch đã bùng phát, mà phải bắt đầu từ từng hộ gia đình, khu dân cư, cơ quan, trường học và công trường xây dựng.