Sửa đổi luật để thích ứng với các dự án đầu tư quy mô lớn
Bộ Tài chính vừa có Tờ trình sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư gửi tới Chính phủ, trong đó có nội dung liên quan đến ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt với nhiều điểm mới như: Bổ sung đối tượng áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt; Chính sách hỗ trợ đầu tư đặc biệt; Nguyên tắc áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt; Cơ chế đàm phán gói chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội gắn với kết quả thực hiện cam kết của Chính phủ.
Về đối tượng áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt, Bộ Tài chính kiến nghị, bổ sung một số ngành, lĩnh vực cốt lõi ưu tiên tại Nghị quyết số 10-NQ/TW của Trung ương trên cơ sở rà soát đối tượng hưởng ưu đãi hiện hữu để tránh trùng lặp về đối tượng (Dự án đầu tư trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; trung tâm dịch vụ logistics quốc tế, kho dự trữ năng lượng, dự trữ hàng hóa cho khu vực và quốc tế, kho dự trữ năng lượng, dự trữ hàng hóa cho khu vực và quốc tế có quy mô vốn đầu tư và thời hạn giải ngân vốn đầu tư theo quy định của Chính phủ).
Đối với chính sách hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Bộ Tài chính hướng tới hỗ trợ áp dụng đối với 2 nhóm đối tượng là dự án đầu tư trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược và dự án đầu tư thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư. Các mức hỗ trợ được xác định trên cơ sở đáp ứng các tiêu chí, điều kiện về chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi và giá trị sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định hỗ trợ đầu tư đối với việc doanh nghiệp FDI sử dụng lợi nhuận để lại để mở rộng đầu tư…
Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, lý do sửa đổi, bổ sung về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt bắt nguồn từ áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu hay việc tiếp tục mở rộng ưu đãi theo cách tiếp cận truyền thống không còn đem lại nhiều ý nghĩa với các dự án đầu tư quy mô lớn, trong các lĩnh vực công nghệ cao. Hiện nay trên thế giới, nhiều quốc gia đã và đang triển khai các hình thức ưu đãi dựa trên hỗ trợ chi phí để khắc phục các nhược điểm của hình thức ưu đãi dựa trên thu nhập. Nghị quyết 10-NQ/TW cũng đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp về hoàn thiện thể chế, pháp luật, trong đó có các cơ chế, chính sách ưu đãi, vượt trội chưa được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.
Về cơ chế đàm phán, Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn phân tích, thời gian qua có nhiều tập đoàn lớn như LG Chemical, Samsung, Intel đề nghị Chính phủ áp dụng cơ chế đàm phán gói ưu đãi, hỗ trợ đầu tư. Tuy nhiên, việc tổ chức thực thi còn vướng mắc, thời gian xử lý kéo dài do chưa có cơ sở pháp lý, ảnh hưởng đến cơ hội thu hút một số dự án đầu tư chiến lược.
Ông Tuấn cho rằng, để kịp thời thu hút một số dự án trong các lĩnh vực công nghệ cao, trong đề xuất tới Chính phủ, Bộ Tài chính hướng tới cơ chế pháp lý cho phép Chính phủ chủ động đàm phán với nhà đầu tư các gói ưu đãi hỗ trợ vượt trội trên cơ sở nhà đầu tư thực hiện các cam kết, điều kiện về nghiên cứu phát triển, đào tạo lao động người Việt Nam, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng, bảo đảm nguyên tắc nhà nước chỉ cung cấp mức hỗ trợ tương xứng với lợi ích kinh tế - xã hội mà dự án thực tế tạo ra, hạn chế rủi ro cạnh tranh ưu đãi giữa các địa phương và bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong sử dụng ngân sách nhà nước.
“Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư là cần thiết, tạo cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, địa phương thực hiện chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, linh hoạt và có tính cạnh tranh cao theo định hướng đề ra tại Nghị quyết số 10-NQ/TW” - ông Tuấn nói.