Sức sống mới nơi chiến khu xưa

Đổi thay ở những “thủ đô” kháng chiến xưa

Là cái nôi cách mạng, từng che chở một thời gian dài cho các cán bộ cấp cao, khu Căn cứ Trung ương Cục miền Nam nằm ở địa bàn xã Tân Lập (tỉnh Tây Ninh), cách không xa biên giới, ẩn sâu trong những cánh rừng già ở Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát. So với thời chiến tranh hơn nửa thế kỷ trước, nhiều chứng tích như nơi ở, làm việc, nơi họp bàn, không gian căn cứ với các nhà làm việc, hầm, lán trại… được gìn giữ, phục dựng và tôn tạo, dù có thêm công trình mới được xây dựng nhằm bảo tồn, xứng với vị thế của một Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt. Bởi nơi này nằm trong khu vườn quốc gia, với những rừng cây xanh mát lâu đời được bảo tồn. Thời chống Mỹ, khu căn cứ Trung ương Cục miền Nam là đầu não cách mạng, quy tụ sức mạnh của các tầng lớp nhân dân yêu nước.

Ngày nay, căn cứ đã trở thành điểm đến ý nghĩa của nhiều thế hệ, cũng là nơi các cựu cán bộ, chiến sĩ trở về tri ân đồng đội và quá khứ hào hùng. Những con đường nhựa thẳng tắp đã giúp khu căn cứ gần hơn và làm đổi thay cuộc sống của người dân địa phương. Những vườn cao su, chuối, mía cùng sầu riêng, mãng cầu đã mang tới cuộc sống thay đổi tích cực với người dân, hiện rõ qua những căn nhà san sát vùng biên ải. Thậm chí dự án đường cao tốc Mộc Bài-Xa Mát đang trong quá trình lên kế hoạch sẽ kết nối vào cao tốc TPHCM-Mộc Bài, giúp nơi đây trở thành điểm đến gần gũi hơn.

Nhưng không chỉ có khu Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, dọc vùng biên giới vùng dài khoảng năm trăm cây số đi qua địa bàn Tây Ninh, Đồng Tháp, sự thay đổi rõ rệt cũng được nhìn thấy. Nếu như khu Căn cứ Trung ương Cục miền Nam được bao bọc bởi những cánh rừng già thì các địa danh như Bình Thành, Long Khốt, Nhơn Hoà Lập, Gò Tháp… ở vùng biên giới Đồng Tháp Mười rộng lớn lại chở che cho các cán bộ cách mạng theo cách khác.

Nổi bật trong số đó là khu Di tích lịch sử cấp Quốc gia Bình Thành (xã Bình Thành, Tây Ninh), nằm ngay sát đường biên giới, từng là trụ sở Tỉnh uỷ Long An thời đó, cũng là nơi đóng quân của nhiều lực lượng cách mạng. Hay khu Di tích lịch sử Đền Long Khốt (xã Tuyên Bình, tỉnh Tây Ninh), cũng nằm giáp đường biên giới, một trong những căn cứ quan trọng thời kháng chiến chống Mỹ, từng diễn ra nhiều trận đánh ác liệt ghi vào sử sách. Cũng nằm trong vùng Đồng Tháp Mười còn có khu Di tích lịch sử Căn cứ Xứ uỷ và Uỷ ban hành chính kháng chiến Nam bộ (giai đoạn chống Pháp) ở xã Nhơn Hoà Lập (tỉnh Tây Ninh)…  Ngoài ra, dọc vùng biên giới hiện nay cũng có nhiều khu tưởng niệm, là nơi tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ, ghi dấu những trận chiến oanh liệt thời xưa như Di tích gò Bắc Chiêng (phường Kiến Tường), Đền tưởng niệm Trung đoàn 88 (xã Vĩnh Châu)… để đánh dấu những mốc son lịch sử chưa xa.

Sau nửa thế kỷ phát triển, những nơi ghi dấu ấn cách mạng xưa vùng Đồng Tháp Mười đã thay đổi rất nhiều. Những con đường nhựa, đường đê bao giúp vùng đất ngập trũng này trở thành vựa lúa lớn nhất cả nước. Sản phẩm lúa gạo của người dân vùng đất này đã đi khắp thế giới, tạo thương hiệu bền vững cho đất nước. Đặc biệt hơn, cùng với các dự án giao thông trên hành lang Bắc - Nam phía Tây, trong đó có những đoạn tuyến thuộc đường Hồ Chí Minh đã và đang hình thành, báo hiệu sự chuyển mình mạnh mẽ trong những năm tới. Trên địa bàn Tây Ninh, một số đoạn như Chơn Thành-Đức Hoà đã đưa vào sử dụng trong khi đoạn cao tốc Mỹ An-Cao Lãnh (trên địa bàn Tây Ninh-Đồng Tháp) cũng đã thấy hình hài, gấp rút xây dựng. Việc trục đường cao tốc phía Tây được đưa vào khai thác không chỉ giúp đổi thay cả vùng biên giới rộng lớn mà còn giúp những vùng căn cứ xưa trở nên gần gũi, thân quen hơn.

Địa chỉ đỏ của lòng yêu nước

 Cũng như các khu di tích cách mạng khác, nhiều khu di tích lịch sử ở Tây Ninh hiện là “địa chỉ đỏ” để các thế hệ trẻ tìm tới tham quan, tìm hiểu về lịch sử của thế hệ cha anh đi trước. Nhiều nơi thậm chí còn thu hút đông đảo giới trẻ vì cảnh quan du lịch, văn hoá đặc trưng. Những dịp đặc biệt như ngày lễ Quốc khánh 2/9, hàng ngàn người ở khắp nơi lại tìm về những căn cứ cách mạng, những vùng đất một thời bom đạn khi xưa.

Trong đó nổi bật là khu Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, một địa chỉ đỏ được nhiều thế hệ trẻ cả nước tìm về. Thống kê từ tỉnh Tây Ninh cho biết, có khoảng 130.000 người tới đây mỗi năm, trở thành một trong những địa điểm thu hút đông đảo du khách của tỉnh. Thậm chí địa phương còn xây dựng các chương trình du lịch gắn với căn cứ như hành trình về nguồn tìm hiểu lịch sử Căn cứ Trung ương Cục miền Nam kết hợp khám phá không gian rừng Vườn Quốc gia Lò Gò-Xa Mát hay các chương trình dã ngoại, trải nghiệm dành cho học sinh theo tuyến Tháp Chót Mạt-Trung ương Cục miền Nam-Vườn Quốc gia Lò Gò-Xa Mát… cho thấy sức hút của vùng chiến khu xưa với thế hệ hôm nay. Khi lịch sử được kết nối với những hành trình về nguồn và trải nghiệm thực tế, các di tích được bảo tồn, tiếp tục sống trong ký ức và đời sống của thế hệ trẻ.

Tương tự, tại khu Di tích lịch sử Quốc gia Bình Thành hiện nay được nhiều bạn trẻ trong các trường học ở Tây Ninh tìm tới cắm trại, tham quan cũng như tổ chức các trò chơi dân gian. Thậm chí những món ăn dân dã địa phương cũng được Ban quản lý di tích phục vụ cho các bạn trẻ. Chiến tranh đã lùi xa, vùng đất này đã khoác lên mình chiếc áo mới màu xanh, những ngày này là thời điểm thích hợp để thế hệ trẻ tìm về tham quan, nuôi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc để cống hiến sức mình trong công cuộc xây dựng đất nước ở kỷ nguyên mới.

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, những vùng đất từng là căn cứ cách mạng nay đang đổi thay từng ngày. Sức sống mới của vùng đất hôm nay cũng là cách sinh động nhất để những giá trị của quá khứ tiếp tục được gìn giữ, trao truyền cho các thế hệ mai sau.