Syria: Lệnh ngừng bắn kéo dài, người dân vẫn chưa được viện trợ

Người dân ở khu vực ngoại ô thủ đô Damascus, Syria ăn mừng thỏa thuận ngừng bắn được gia hạn thêm. (Nguồn: AFP).

Bộ Ngoại giao Mỹ trong cuối ngày 14/9 cho hay, Ngoại trưởng John Kerry và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đã có cuộc nói chuyện và thỏa thuận kéo dài thêm lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực từ hôm đầu tuần. Hai bên đều nhận định rằng “mặc cho một số báo cáo về tình trạng bạo lực, nhưng nhìn chung lệnh ngừng bắn đã được bảo đảm”.

Trước đó, Moscow đã kêu gọi kéo dài lệnh ngừng bắn này, bất chấp việc đã cáo buộc phe nổi dậy ở Syria vi phạm lệnh ngừng bắn này đến 60 lần kể từ khi nó có hiệu lực.

Lệnh ngừng bắn, được thỏa thuận sau các cuộc đàm phán marathon giữa Nga và Mỹ tại Geneva (Thụy Sỹ) hồi tuần trước, là nỗ lực mới nhất nhằm chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài 5 năm qua ở Syria, cướp đi sinh mạng của hơn 300.000 người. Mục đích của thỏa thuận là nhằm ngừng chiến sự giữa lực lượng chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad và các phe phái nổi dậy, tuy nhiên không gồm các tổ chức phiến quân như IS.

Đến nay, thỏa thuận trên đã giúp “giảm mạnh tình trạng bạo lực”, theo đặc phái viên LHQ tại Syria, ông Staffan de Mistura, tuy nhiên một phần quan trọng khác của nó là dọn đường cho các chiến dịch cứu trợ nhân đạo đối với các khu vực có chiến sự ở Syria lại chưa được thực hiện.

Tâm điểm của chiến dịch nhân đạo là ở phía Đông thành phố Aleppo, nơi có khoảng 250.000 thường dân bị mắc kẹt trong chiến sự giữa lực lượng chính phủ và phe nổi dậy. Tuy nhiên, người dân ở khu vực này vẫn đang phải chờ mòn mỏi do đoàn xe chở hàng cứu trợ đang phải ngừng ở biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ do các vấn đề an ninh.

Đoàn xe viện trợ mắc kẹt

Thỏa thuận ngừng bắn kêu gọi phi quân sự hóa tuyến đường Castello đi vào thành phố Aleppo, và Nga nói rằng binh sỹ Syria theo dự kiến đã rút quân vào khoảng 14h00 hôm 15/9. Tuy nhiên, tổ chức quan sát nhân quyền Syria, có trụ sở tại Anh, lại nói rằng lực lượng chính phủ vẫn hiện diện trên tuyến đường này mà chưa hề có thông báo chính thức nào về việc rút quân.

Trước tình hình đó, Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon đã thúc giục cả Nga và Mỹ gây sức ép cho tất cả các bên để đảm bảo an ninh cho đoàn xe viện trợ của LHQ.

“Tôi đã liên tục thúc giục chính phủ Nga đảm bảo rằng họ sẽ sử dụng tầm ảnh hưởng của mình đối với chính phủ Syria, và Mỹ đảm bảo về các nhóm vũ trang khác ở nước này” - ông Ban cho hay.

Aleppo, thành phố mà lực lượng phe nổi dậy đang kiểm soát, hiện đang rất cần tới số hàng viện trợ nhân đạo sau nhiều tuần lễ chiến sự điên cuồng diễn ra trong khi chưa nhận được đợt hàng nào kể từ hồi đầu tháng 7 vừa qua.

Trong khi đó, một đoàn viện trợ gồm 20 xe tải mang theo thực phẩm đủ cung cấp cho 40.000 người vẫn đang bị mắc kẹt ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Chờ đợi lương thực và nhiên liệu

Người dân ở Aleppo đã rất mừng rõ khi hay tin về thỏa thuận ngừng bắn mới nhằm tạm dừng cuộc chiến đã khiến hơn một nửa dân số của đất nước họ phải bỏ trốn. Aleppo từng là một thành phố đầu tàu kinh tế của đất nước, nhưng nay chỉ còn là đống hoang tàn. Nhiều người dân đã bày tỏ sự lo lắng của họ về việc đoàn xe viện trợ bị mắc kẹt.

“Tôi không muốn việc kéo dài lệnh ngừng bắn tập trung vào việc ngăn chặn các cuộc không kích, mà chỉ muốn có rau quả và nhiên liệu” - Hãng tin AFP dẫn lời ông Mustafa Morjan, một người dân 30 tuổi sinh sống tại Aleppo, cho hay.

Việc kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 48 giờ để Moscow và Washington có thể bắt đầu tham gia phối hợp nhằm tiêu diệt các mục tiêu phiến quân như IS và Fateh al-Sham Front - một nhánh trước đây của mạng lưới al-Qaeda - nếu như nó kéo dài được một tuần lễ. Ban đầu, thỏa thuận này còn cho phép lực lượng không quân Syra tiếp tục không kích các khu vực có IS và Fateh al-Sham.

Tính đến nay, đã có một số báo cáo cho thấy cả hai bên ở Syria đều một vài lần vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, tuy không có con số thương vong. Nhưng vấn đề ở chỗ, họ đều tỏ rõ sự nghi kỵ lẫn nhau về việc thực thi thỏa thuận này một cách nghiêm túc.