Tạm dừng lưu hành 5 ca khúc trước năm 1975: Vì bản quyền
Ngày 12/4, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL đã tổ chức buổi họp báo thường kỳ quý I/2017, nhằm giải quyết những thắc mắc của dư luận xã hội liên quan đến các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch. Trong đó, nổi bật là sự việc liên quan đến việc thu hồi 5 ca khúc trước năm 1975.
Ông Đào Đăng Hoàn - Phó Cục trưởng Cục NTBD cho biết: 5 bài hát sáng tác trước năm 1975 đã được biểu diễn từ rất lâu, nhưng chưa có đơn vị nào đứng ra đại diện xin cấp phép. Vừa rồi, Cục NTBD ra quyết định tạm dừng lưu hành là do vấn đề bản quyền.
Theo ông Hoàn, hiện nay, đã có 2.500 ca khúc sáng tác trước năm 1975 đã được Cục NTBD cấp phép và đăng tải trên trang web của Cục NTBD.
Trước câu hỏi về vấn đề có hay không cơ chế “xin - cho” trong việc cấp phép các ca khúc, ông Hoàn cho biết, đây là điều hoàn toàn không đúng. Cục NTBD khi cấp phép các ca khúc đều theo đúng các quy định của pháp luật. Việc cấp phép cho một ca khúc là do tác phẩm đó tốt chứ hoàn toàn không căn cứ vào ai là tác giả.
Ông Lê Minh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục NTBD lập luận: Chúng tôi chỉ tạm dừng chứ không cấm. Đối với việc thu hồi, chúng tôi thực hiện theo quy định pháp luật. Ngoài ra, những vấn đề liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan, Cục NTBD không có trách nhiệm xử lý vấn đề đó.
Còn việc có sửa đổi quy định hay không để tránh những tranh cãi trong việc cấp phép các tác phẩm, theo ông Tuấn, hiện nay, Cục NTBD vẫn thường xuyên tổ chức công tác phổ biến, và tiếp nhận ý kiến góp ý, để báo cáo Bộ VHTTDL trình Chính phủ để hoàn thiện quy định pháp luật.
Về vấn đề bản quyền, ông Bùi Nguyên Hùng - Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả cho biết, bản quyền tác phẩm âm nhạc và liên quan tới hoạt động biểu diễn cần phân định rạch ròi. Những bài hát tái sinh, đặt lời Việt đối với các bản nhạc hết thời gian bảo hộ 50 năm thì không phải xin phép. Quyền tác giả phát sinh khi tác giả chưa được định hình.
Với những lý giải hết sức “văn bản” hành chính của đại diện các đơn vị quản lý trên, dường như chưa thể “gỡ” được những khúc mắc từ chính tác giả, gia đình tác giả, đặc biệt là dư luận.
Đặc biệt, ngay sự sai lệch trong việc công bố các ca khúc được lưu hành giữa cổng thông tin của Bộ VHTTDL và Cục NTBD được lý giải đơn giản là do trang web thiếu dư liệu, vấn đề kỹ thuật cũng thật khó để chấp nhận.
Và để rồi, việc ban hành một văn bản cấm rồi lại phải vội vàng “sửa sai” cấp phép như ca khúc “Nối vòng tay lớn” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vừa qua dường như đã là một bài học “nhãn tiền” chưa có cách giải quyết “thấu tình, đạt lý”.