Tăng cường phúc lợi cho thanh niên

Báo cáo cho thấy, dù là nguồn lực quan trọng của đất nước, nhưng thanh thiếu niên Việt Nam đang gặp thách thức trên nhiều mặt: Việc làm, giáo dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục…

Đối mặt nhiều thách thức

Theo Báo cáo Tổng quan về chính sách phúc lợi của thanh niên ở Việt Nam do Trung tâm Phát triển thuộc OECD phối hợp với Bộ Nội vụ xây dựng cho biết, dù thanh niên Việt Nam đang có điều kiện tốt hơn các thế hệ trước, tuy nhiên 9% thanh thiếu niên ở độ tuổi 15-17 và 8% thanh thiếu niên tuổi từ 18-19 bị thiếu hụt ít nhất hai khía cạnh về phúc lợi cùng một lúc.

Nhóm trẻ hơn gặp khó khăn trong việc làm, với sự thiếu hụt chồng chéo trong giáo dục. Nhóm lớn tuổi hơn bị thiếu hụt về giáo dục cũng như trong công việc, nhưng không nhất thiết cùng một lúc.

Lao động trong khu vực phi chính thức vẫn là hiện tượng xảy ra với hầu hết lao động làm công ăn lương trẻ, trong đó 75% không được tham gia bảo hiểm xã hội dưới bất kỳ hình thức nào và gần một nửa trong số họ không được ký kết hợp đồng bằng văn bản.

Cũng theo Báo cáo, tỷ lệ thanh niên trong độ tuổi 25-29 chỉ học hết tiểu học hoặc phổ thông vẫn còn khá cao ở Việt Nam.

Trong khi đó tình trạng lạm dụng ma túy trong thanh thiếu niên đang gia tăng và trở thành mối lo ngại của các cơ quan có thẩm quyền ở một số nơi.

Các nghiên cứu ước tính, lạm dụng ma túy có thể tăng gấp 3 lần kể từ đầu những năm 1990, mặc dù thật sự rất khó để có được con số thực tế về số lượng người sử dụng ma túy.

Theo ông Vũ Đăng Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên, Bộ Nội vụ, thanh niên Việt Nam hiện nay được xác định độ tuổi là 16-30 tuổi, chiếm trên 25% dân số. Chăm lo và phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực đảm bảo sự ổn định phát triển của đất nước.

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm chăm lo, bồi dưỡng phát huy thanh niên.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn nhiều thanh thiếu niên phải nghỉ học sớm khi còn ở độ tuổi đi học, khiến họ bị thiếu hụt về trí thức, kiến thức, kỹ năng và không được chuẩn bị hành trang tốt cho công việc cuộc sống sau này.

Nhiều thanh niên không có việc làm hoặc phải làm những công việc dễ bị tổn thương đang là vấn đề cấp thiết cho chúng ta hiện nay.

Nguy cơ thất nghiệp của thanh niên còn cao. Nhiều vấn đề như chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho thanh niên, vị thành niên còn chưa được giải quyết một cách đầy đủ…

Đảm bảo tiếp cận ASXH

Tại Hội thảo, đánh giá về chính sách dành cho thanh thiếu niên, các đại biểu cho rằng: Việc ban hành Luật Thanh niên năm 2005 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc thực hiện các quyền của thanh niên Việt Nam.

Đáng chú ý, việc ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020 được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm đáp ứng các nhu cầu và quyền của thanh niên.

Cùng với đó nhiều chính sách và cơ chế đã được ban hành, song chính sách phúc lợi cho thanh niên vẫn tồn tại không ít thách thức, rào cản.

Chính vì vậy chênh lệch về trình độ, việc làm…của thanh niên giữa các vùng khá lớn. Đáng chú ý thanh niên Việt Nam hiện ít quan tâm tới chính trị, chưa tới một nửa từng xem hoặc nghe tin tức về các vấn đề quốc gia và chưa đến 15% tham gia vào một số quá trình xây dựng chính sách.

Từ những hạn chế trên, Báo cáo khuyến nghị, thanh thiếu niên nhận được nhiều sự quan tâm trong chính sách, tuy vậy, cải cách chính sách phúc lợi cho thanh niên cần được thực hiện trên nhiều mặt.

Trong y tế, các dịch vụ thân thiện với thanh thiếu niên và các phòng khám đa khoa nhạy cảm giới nên được tiếp cận dễ dàng hơn, đặc biệt là đối với phụ nữ trẻ sống ở nông thôn và cho thanh niên có trình độ thấp. Trong giáo dục, vấn đề bỏ học từ cấp trung học phổ thông cần được giải quyết.

Thanh thiếu niên trong nhóm yếu thế, thiệt thòi và chưa tiếp cận được với các chính sách an sinh cần một hệ thống trợ giúp, trong đó bao gồm cả việc giáo dục cha mẹ về giá trị của học vấn.

Việc tăng cường chất lượng giáo dục phải nhận được quan tâm và ưu tiên đặc biệt. Trong việc làm, cần có nhiều nỗ lực để mở rộng cơ hội đào tạo cho tất cả thanh thiếu niên và thu hẹp khoảng cách giữa kỹ năng nghề nghiệp và nhu cầu của thị trường lao động…

“Để đảm bảo các chính sách thanh niên quốc gia được lồng ghép vào kế hoạch phát triển chung của đất nước, Chính phủ cần có biện pháp để phân bổ đủ nguồn lực tài chính cho phát triển thanh niên. Điều này cần được thực hiện bằng cách xác định ưu tiên các chính sách và chương trình của thanh niên. ” – Báo cáo đề xuất.