Tạo động lực mới cho khoa học công nghệ Thủ đô

Trụ cột của mô hình tăng trưởng mới

Mới đây, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị gặp mặt chuyên gia, nhà khoa học, các cơ sở đào tạo và cộng đồng doanh nghiệp tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Thủ đô đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số, coi đây là động lực then chốt để nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng cốt lõi giúp Hà Nội nâng cao năng lực nội sinh và phát triển bền vững.

Theo ông Dũng, kết thúc năm 2025, Hà Nội đạt nhiều kết quả kinh tế - xã hội tích cực: GRDP tăng 8,16%, vượt mục tiêu đề ra; quy mô kinh tế đạt 63,5 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 7.200 USD; thu hút FDI đạt 4,3 tỷ USD, tăng 169% so với cùng kỳ. Cùng với đó, Hà Nội đang triển khai nhiều công trình hạ tầng chiến lược, tạo nền tảng cho tái cấu trúc không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Bước sang năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11%, với tổng vốn đầu tư xã hội 730.000 tỷ đồng. Trong đó, đầu tư khu vực nhà nước 220.000 tỷ đồng, đầu tư công 126.000 tỷ đồng; doanh nghiệp tư nhân và nhân dân đầu tư 470.000 tỷ đồng; đầu tư nước ngoài 40.000 tỷ đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng, yêu cầu quan trọng là nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, chuyển từ phân bổ dàn trải sang tập trung theo kết quả, đo lường bằng dữ liệu.

Giai đoạn 2026 - 2030, Thủ đô xác định mô hình tăng trưởng mới dựa trên 3 trụ cột chiến lược: kinh tế số; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; hạ tầng và thể chế. Trong đó, khoa học công nghệ được tổ chức theo chuỗi khép kín, lấy bài toán và kết quả làm trung tâm, gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của Thành phố.

“Hà Nội dự kiến dành khoảng 4% GRDP năm 2026 cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo” - ông Trương Việt Dũng nhấn mạnh, coi đây là cam kết quan trọng để khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng.

Từ cam kết đến bài toán cụ thể

Trong khuôn khổ hội nghị, UBND TP Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn Công nghệ CMC đã ký thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai các nội dung đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030. Đây là một trong sáu thỏa thuận được ký kết tại sự kiện.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng, các thỏa thuận hợp tác có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành nền tảng liên kết dài hạn giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, song “mới chỉ là điểm khởi đầu” và cần sớm được cụ thể hóa bằng các chương trình, dự án và bài toán thực tiễn của Thành phố.

Theo kế hoạch hành động đang được xây dựng, các nhiệm vụ khoa học công nghệ sẽ được tổ chức theo chuỗi bốn bước: phân loại bài toán theo địa bàn, lĩnh vực; chuẩn hóa đầu ra và hệ thống chỉ số đánh giá; công bố bài toán để doanh nghiệp và tổ chức khoa học tham gia đề xuất giải pháp; và triển khai theo cơ chế thanh toán dựa trên kết quả. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

Ở góc độ cơ sở đào tạo, GS Lê Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết nhà trường theo đuổi quan điểm phát triển “Một Bách khoa Hà Nội”, coi hệ sinh thái liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp là điều kiện then chốt để đổi mới sáng tạo tạo ra giá trị. Theo thỏa thuận, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ đóng vai trò đầu mối đào tạo kỹ sư chuyên sâu, thạc sĩ, tiến sĩ trong các ngành công nghệ chiến lược; đồng thời tham gia bồi dưỡng cán bộ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trước mắt tập trung vào lĩnh vực dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI).

Một nội dung trọng tâm khác là xây dựng Trung tâm xuất sắc về AI, hướng tới trở thành điểm hội tụ nhân tài, chuyên gia trong nước và quốc tế; kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; hỗ trợ ươm tạo startup, spin-off và thương mại hóa sản phẩm.

Các bên cũng thống nhất hình thành “Design Factory” - Trung tâm Thiết kế, Đổi mới sáng tạo và Chế tạo liên ngành - nhằm kết nối sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cùng thiết kế, phát triển và thử nghiệm giải pháp mới, thúc đẩy giao thoa giữa khoa học, công nghệ và kinh tế.

Theo nội dung hợp tác, Hà Nội sẽ đặt hàng một số nhiệm vụ nghiên cứu và chuyển giao trọng điểm như: xây dựng nền tảng số ứng dụng AI hỗ trợ kiểm kê và lập kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính; phát triển bản sao số hệ thống sông, hồ phục vụ theo dõi, dự báo lũ lụt; xây dựng hệ thống dự báo khí tượng thủy văn tích hợp AI; và trung tâm hạ tầng dữ liệu phục vụ các ứng dụng công nghệ mới.

Ở góc độ doanh nghiệp, Chủ tịch HĐQT kiêm Chủ tịch Điều hành Tập đoàn CMC Nguyễn Trung Chính nhấn mạnh mô hình hợp tác chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong việc chuyển hóa nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ và năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp không chỉ là nơi “đặt đầu bài” từ nhu cầu thị trường, mà còn là đầu mối kết nối nguồn lực nghiên cứu - đào tạo - triển khai, sẵn sàng chia sẻ rủi ro đầu tư với Nhà nước.