Tạo lá chắn an toàn cho bà con vùng cao
Sau thời gian tăng cường các biện pháp tuyên truyền, răn đe, tình trạng lao động xuất cảnh trái phép tại các xã khu vực miền núi của Thanh Hóa phần nào được cải thiện, kiềm chế. Tuy nhiên, trong ít tháng trở lại đây, “bẫy việc nhẹ, lương cao, không cần bằng cấp”, đang có dấu hiệu tái diễn, gia tăng trở lại.
Những lời mời tiềm ẩn nhiều rủi ro
Ngày chúng tôi đến thăm anh Lường Văn T. (21 tuổi, trú tại bản Lát, xã Tam Chung, Thanh Hóa), mọi người trong gia đình vẫn còn chưa hết niềm vui, khi nhắc lại chuyện đã xảy ra cách đây hơn 3 tháng trước. Nhờ có sự can thiệp kịp thời của lực lượng chức năng mà T. đã thoát được một “kiếp nạn” khi nhận được lời mời sang Campuchia làm việc với mức lương hấp dẫn.
Trong căn nhà sàn cũ kỹ, T. kể lại: Vào đầu năm 2026, thông qua trang mạng xã hội, T. nhận được lời mời kết bạn từ một địa chỉ lạ. Chỉ sau vài tin nhắn xã giao, đối tượng lạ mặt đã nhanh chóng tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, công việc của T. và đưa ra lời mời chào ra nước ngoài làm việc, cùng với cam kết: Công việc ổn định, nhẹ nhàng, không cần bằng cấp, được bao nuôi cơm, nơi ở và hấp dẫn nhất là mức lương khởi điểm lên đến 20 triệu đồng/tháng. Dù đã được tuyên truyền, cảnh báo từ trước, tuy nhiên do đang là lao động tự do, không có nghề nghiệp ổn định, với T. đây như một cơ hội được đi ra, đổi đời…
Sau khi đồng ý, các đối tượng lạ mặt đã hướng dẫn đường đi đến điểm hẹn để vượt biên. T. nhanh chóng chuẩn bị hành trang và nói cho gia đình biết dự định của mình. Rất may, bố mẹ T. đã kịp thời báo cho Công an. Khi T. đang chuẩn bị rời đi, lực lượng Công an xã Tam Chung cùng Ban Quản lý bản Lát đã kịp thời đến gia đình tuyên truyền, phân tích thủ đoạn và những yếu tố rủi ro, T. mới kịp tỉnh ngộ và hủy chuyến đi của mình.
“Do ít hiểu biết, cộng với những lời mời chào quá hấp dẫn trong khi mình đang thất nghiệp nên không thể cưỡng lại được. Cũng may có các chú Công an đến khuyên ngăn kịp thời, không thì giờ này mình không biết đã rơi vào khu lừa đảo nào rồi” - T. chia sẻ.
Trường hợp của anh Cao Xuân Hoàng - trú tại thôn Cánh Én, xã Cẩm Thạch lại không được may mắn như T.. 6 năm trước, vì mong muốn cải thiện thu nhập, anh Hoàng đã nghe theo lời dụ dỗ của người xấu, vượt biên sang nước ngoài làm việc trái phép. Không có giấy tờ hợp pháp, không có nghề, công việc của anh luôn bấp bênh, thu nhập thất thường và luôn phải sống trong tâm trạng nơm nớp lo sợ bị các lực lượng an ninh sở tại bắt. Sau nhiều năm, anh Hoàng chẳng những không tích lũy được gì, mà đến cuối năm 2025, phải nhờ gia đình gửi tiền sang để tìm cách về nước.
“Người môi giới lao động sang nước ngoài thường dùng rất nhiều thủ đoạn để dụ dỗ. Khi đưa được tôi và một số lao động nữa qua biên giới thành công, họ giao người, nhận tiền hoa hồng rồi biến mất, bỏ mặc chúng tôi bị đưa vào các xưởng sản xuất nhựa, gỗ thay vì các công việc đã được tô vẽ trước đó” - anh Hoàng nhớ lại.
Theo lực lượng chức năng, các đối tượng môi giới thường dùng nhiều chiêu trò để tạo niềm tin, như ứng trước tiền xe, hỗ trợ giấy tờ, thậm chí gửi tiền về gia đình. Khi người lao động đồng ý, việc đưa đi được tổ chức nhanh chóng, kín kẽ. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn thường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Không ít người khi sang đến nơi, bị giữ giấy tờ, làm việc trong môi trường khép kín, thậm chí bị ép tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật.
Cần phát hiện sớm và can thiệp từ cơ sở
Trước những diễn biến phức tạp của tình trạng tìm việc qua mạng, công tác phòng ngừa tiếp tục được lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh và xác định phải bắt đầu từ cơ sở.
Theo thống kê từ Công an tỉnh Thanh Hóa, trong năm 2025 và quý I/2026, lực lượng chức năng toàn tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện, ngăn chặn 44 vụ, với 70 công dân chuẩn bị xuất cảnh trái phép; khởi tố 10 vụ án/18 bị can liên quan đến hành vi tổ chức, môi giới người xuất cảnh trái phép. Cùng với đó, để tạo sinh kế cho người dân, các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đã hỗ trợ giới thiệu việc làm cho 178 lao động trở về, góp phần kéo giảm số người xuất cảnh trái phép từ hơn 2.700 trường hợp xuống còn hơn 1.800 trường hợp năm 2025.
Tại xã Tam Chung (Thanh Hóa), lực lượng Công an đã chủ động bám bản, nắm từng hộ, từng thanh niên trong độ tuổi lao động. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường như liên lạc với số lạ, chuẩn bị hành lý hay tìm hiểu đường đi nước ngoài, cán bộ kịp thời tiếp cận, tuyên truyền, ngăn chặn.
Thiếu tá Phan Văn Ú - Trưởng Công an xã Tam Chung cho biết: Do địa bàn rộng, phức tạp, dân cư phân tán, nếu lực lượng chức năng không xuống tận khu dân cư thì không nắm được tình hình. Vì vậy, khi có thông tin, các chiến sĩ công an, biên phòng phải đến ngay để vận động người dân suy nghĩ thấu đáo và dừng lại trước khi quá muộn. Nhờ cách làm này, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn xã Tam Chung không phát sinh trường hợp xuất cảnh trái phép. Công tác tuyên truyền cũng được lực lượng chức năng, chính quyền địa phương duy trì thường xuyên. Trong đó, tập trung cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.
Nói về vấn đề này, Thượng tá Nguyễn Thanh Bình - Trưởng Phòng An ninh đối ngoại, Công an tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh, nguyên nhân sâu xa của tình trạng người dân xuất cảnh trái phép để tìm việc, không chỉ do khó khăn kinh tế, mà còn xuất phát từ tâm lý muốn đổi đời nhanh, dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng.
“Xuất cảnh trái phép không bắt đầu từ biên giới mà từ những cú nhấp chuột thiếu cảnh giác. Vì vậy, phát hiện sớm và can thiệp từ cơ sở chính là “lá chắn” quan trọng nhất để bảo vệ người dân” - Thượng tá Nguyễn Thanh Bình nói.