Tạo quỹ nhà ở chính sách

Vấn đề nhà ở chính sách được định hướng nằm trong nhóm ưu tiên phát triển trong kỷ nguyên mới của dân tộc, tập trung trọng tâm vào các đô thị lớn, gắn với hạ tầng kết nối liên vùng. Đây cũng là nội dung kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội (NƠXH) và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới theo thông báo số 64-TB/TW ngày 22/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng. Trong đó, đại diện các Bộ ngành, địa phương đã chỉ ra các “điểm nghẽn” về NƠXH, như: nguồn cung còn thiếu, phân bổ chưa hợp lý, nhiều dự án thiếu kết nối hạ tầng xã hội. Đồng thời, phân khúc phù hợp khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, thu nhập thấp còn chưa được quan tâm đúng mức. Đáng chú ý, cơ cấu sản phẩm còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu thuê nhà với giá hợp lý của người lao động rất lớn.

Từ những tồn tại, hạn chế kể trên, Trung Ương xác định phát triển nhà ở phải gắn với quy hoạch đô thị, đất đai, giao thông, thị trường lao động và quản lý dân cư. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xây dựng thể chế, chính sách, quy hoạch; không bao cấp nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn. Phân loại nhà ở thành bốn nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, là cơ sở để thiết kế cơ chế phù hợp.

Tại TPHCM, dù nhiều dự án NƠXH đã được khởi công, tuy nhiên thời gian kéo dài, khiến nguồn cung không đáp ứng được nhu cầu thường xuyên. Mới đây, Hiệp hội Bất động sản TPHCM khi góp ý hoàn thiện Luật Nhà ở đã đề xuất bổ sung trở lại điều kiện cư trú đối với người được mua, mua trả góp, thuê mua NƠXH, nhất là phân bổ về nhà ở chính sách. Dẫn chứng thực tế tại dự án NƠXH số 324 Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TPHCM) vừa qua đã bàn giao hơn 1.000 căn hộ dành cho đối tượng là cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, đối tượng chính sách, nhưng đã có tới hơn 12.000 người đăng ký, trong đó có người sinh sống, làm việc tại các địa phương khác. Những con số “biết nói” này cho thấy nhu cầu về nhà ở chính sách nói chung đang được đặc biệt quan tâm.

Trong bối cảnh dữ liệu dân cư và định danh điện tử ngày càng được hoàn thiện, việc xác định điều kiện cư trú có thêm cơ sở thực hiện. Đối với nhà ở chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức nhà nước càng phải được cụ thể hóa, bám sát hơn với nhu cầu thực tiễn. Hiện nay, Luật Nhà ở (hiện hành) đã có chính sách phát triển nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhưng chưa có một chính sách riêng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Theo đề xuất TPHCM và một số địa phương, Nhà nước cần có chính sách nhà ở cụ thể hơn cho nhóm đối tượng này và Chính phủ quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, thứ tự ưu tiên, thủ tục để đảm bảo triển khai hiệu quả, gắn với thực tế từng đô thị.

Hiện nay, nhu cầu an cư của lực lượng nòng cốt trong bộ máy nhà nước đang được đặc biệt quan tâm hơn nữa. Thực trạng thiếu nguồn cung, cùng yêu cầu công tác cao, khiến không ít người khó tiếp cận nhà ở theo phương thức hiện nay. Vấn đề càng đáng lưu ý đối với những người có nhà ở cách xa nơi làm việc từ 15-20 km hoặc mất nhiều giờ di chuyển, nhất là sau khi hợp nhất các địa phương. Để tạo quỹ nhà ở chính sách, Trung Ương đặt ra yêu cầu kiểm soát minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách, không để trục lợi, đầu cơ; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số và dữ liệu trong quản lý. Cùng với đó, cần thúc đẩy nhà ở cho thuê với giá hợp lý, rà soát quỹ đất, gắn quy hoạch nhà ở với hạ tầng kỹ thuật, y tế, giáo dục, văn hóa và giao thông; đơn giản hóa thủ tục theo cơ chế một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn.

Khi các chính sách được thiết kế đồng bộ, nhà ở chính sách giải quyết một nhu cầu trước mắt và góp phần tạo nền tảng cho phát triển bền vững, để mục tiêu mọi người có chỗ ở được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể trong đời sống.