Liên quan đến vụ án ông Lương Ngọc Phi (67 tuổi, nguyên Giám đốc công ty Khai thác chế biến nông hải sản xuất khẩu Hòa Bình, có trụ sở tại TP. Thái Bình) bị tù oan, tại phiên xử sơ thẩm lại chiều nay, 10-8, TAND TP.Thái Bình đã tuyên án, buộc TAND tỉnh Thái Bình phải bồi thường cho ông Phi hơn 22,9 tỉ đồng vì đã xét xử oan sai cho ông này...
Quang cảnh phiên tòa
Theo hồ sơ, câu chuyện diễn biến tóm tắt như sau:
Vào tháng 4.1998 ông Lương Ngọc Phi- khi đó là giám đốc Công ty khai thác chế biến nông hải sản xuất khẩu Hòa Bình- bị CA tỉnh Thái Bình khởi tố về hành vi lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản XHCN, trốn thuế. Ngày 29.9.1999, TAND tỉnh Thái Bình tuyên phạt bị cáo Phi tổng cộng 17 năm tù giam cho 2 tội danh trên. Tài sản thu giữ trong vụ án bao gồm 280.770kg hạt ý rĩ, 31.830kg hạt kê giống, 307kg hạt vừng giống Nhật Bản, 01 xe ô tô con loại bốn chỗ nhãn hiệu Daewoo.
Đến năm 2001, sau 1.066 ngày bị tù, ông Phi được Viện KSND tỉnh Thái Bình xác định bị oan, trả tự do cho ông Phi. TAND tỉnh Thái Bình sau đó đã thực hiện công khai xin lỗi ông Phi tại nơi cư trú.
Sau khi được minh oan, ông Phi đã nhiều lần thương lượng với ba cơ quan tố tụng của tỉnh Thái Bình gồm: Công an tỉnh, TAND tỉnh, Viện KSND tỉnh. Tuy nhiên, cả 3 cơ quan trên đều né tránh trách nhiệm, việc thương lượng bồi thường của ông Phi do vậy không thành. Trong đó, ngày 8.5.2007, TAND tỉnh Thái Bình ra thông báo chấm dứt thương lượng bồi thường.
Ông Lương Ngọc Phi tự bảo vệ mình trước tòa
Sau đó, Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước được Quốc hội ban hành (thay thế Nghị quyết 388), trong đó quy định cơ quan xét xử cuối cùng phải chịu trách nhiệm bồi thường khi xét xử oan sai. Trên cơ sở này, ông Phi đã khởi kiện TAND tỉnh Thái Bình tại TAND TP. Thái Bình, yêu cầu TAND tỉnh Thái Bình phải bồi thường vì đã xét xử oan sai cho mình.
Ngày 26.8.2013, vụ kiện được TAND TP. Thái Bình xét xử. Theo đó, vụ kiện được cơ quan chức năng tách thành hai vụ việc. Về nội dung ông Phi kiện đòi bồi thường về tổn thất tinh thần và giảm sút về sức khỏe, TAND TP Thái Bình tuyên TAND tỉnh Thái Bình buộc phải bồi thường 666 triệu đồng cho ông Phi. 10 tháng sau khi bản án có hiệu lực ông Phi đã nhận được số tiền bồi thường này. Về nội dung ông Phi kiện, đòi bồi thường thiệt hại về tài sản, TAND TP.Thái Bình đã tuyên, buộc TAND tỉnh Thái Bình phải bồi thường cho ông Phi số tiền 21 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ đó đến nay TAND tỉnh Thái Bình không thi hành bản án, khiến vụ việc tiếp tục bị kéo dài…
Đại diện CA tỉnh Thái Bình tranh luận trước tòa.
Đến ngày 15.1.2015, TAND tối cao ra quyết định Giám đốc thẩm, tuyên hủy án sơ thẩm của TAND TP. Thái Bình, yêu cầu xét xử lại. Thực hiện quyết định này, ngày 4-8-2015 mới đây, TAND TP. Thái Bình đã mở phiên xét xử lại vụ án oan đối với ông Lương Ngọc Phi. Bị đơn trong vụ án là hai cơ quan, gồm TAND tỉnh Thái Bình và Công an tỉnh Thái Bình. Tuy nhiên, tại phiên tòa, đại diện TAND tỉnh Thái Bình vắng mặt; chỉ có ông Bùi Duy Huân, Phó Chánh Văn phòng Cơ quan điều tra- CA tỉnh Thái Bình-đại diện choc ơ quan này- có mặt. Tự mình bảo vệ mình, không thuê luật sư, tại tòa ông Phi đã đưa ra các dẫn chứng, lập luận, lý lẽ của mình, yêu cầu Công an tỉnh Thái Bình, TAND tỉnh Thái Bình bồi thường thiệt hại cho mình, bao gồm thiệt hại cả về tài sản và tinh thần, tổng cộng hơn 64 tỷ đồng; trong đó mỗi cơ quan trên phải bồi thường hơn 32 tỷ 225 triệu đồng…
TAND TP. Thái Bình tuyên buộc TAND tỉnh Thái Bình
phải bồi thường oan sai cho ông Lương Ngọc Phi gần 23 tỉ đồng.
Như đã phản ánh, sau 1 tuần nghị án, vào 16h30 chiều nay, 10.8, căn cứ lý lẽ các bên đưa ra, TAND TP. Thái Bình đã tuyên án, buộc TAND tỉnh Thái Bình phải bồi thường oan sai cho ông Lương Ngọc Phi số tiền trên 22,9 tỉ đồng. Tính đến thời điểm hiện nay, đây là số tiền lớn nhất một tòa án ở Việt Nam phải chịu trách nhiệm bồi thường vì xét xử oan sai…
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra lúc này là, sau khi TAND TP. Thái Bình tuyên án, liệu TAND tỉnh Thái Bình có thực hiện thi hành án, thực hiện bồi thường số tiền trên cho ông Phi hay không, hay lại như lần bị tuyên án trước?