Thái Nguyên và tiềm năng phát triển du lịch lịch sử

Trong định hướng phát triển du lịch của tỉnh Thái Nguyên, các “địa chỉ đỏ” đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, góp phần tạo nên sức hút riêng cho loại hình du lịch về nguồn.

Theo ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, Sở đã tham mưu xây dựng Nghị quyết trình HĐND tỉnh ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo động lực thúc đẩy du lịch phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, đồng thời khai thác hiệu quả những giá trị văn hóa - lịch sử đặc sắc của địa phương.

Thái Nguyên là nơi sở hữu nhiều di tích lịch sử cấp quốc gia, không chỉ gắn với kháng chiến chống thực dân, đế quốc mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa tâm linh đặc sắc, tạo nền tảng cho phát triển du lịch “về nguồn” mang tầm khu vực.

Nổi bật nhất là Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn, trung tâm đầu não của cách mạng Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt năm 2012, trong đó có 13 điểm tiêu biểu như đồi Tỉn Keo, Khuôn Tát, Khau Tý, đèo Giàng… Hàng năm, Khu di tích đón gần 1 triệu lượt khách tham quan, dâng hương, đặc biệt trong các dịp lễ lớn của đất nước.

Tại buổi làm việc gần đây với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường yêu cầu địa phương tập trung phát triển du lịch lịch sử, lấy Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa làm hạt nhân. Theo ông, việc đầu tư khai thác hiệu quả giá trị di tích không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy truyền thống lịch sử cách mạng mà còn tạo động lực phát triển kinh tế du lịch, mở ra cơ hội sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

Khu di tích tưởng niệm 60 Thanh niên xung phong Đại đội 915 (phường Gia Sàng) trở thành điểm nhấn giàu cảm xúc trong hành trình du lịch lịch sử của địa phương. Nơi đây ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 60 Thanh niên xung phong trong đêm Noel ngày 24/12/1972 - một ký ức bi tráng vẫn còn in đậm trong tâm trí nhiều người. Với giá trị lịch sử sâu sắc, Khu di tích ngày càng khẳng định sức hút đối với du khách.

Những năm gần đây, du lịch lịch sử góp phần thúc đẩy tăng trưởng chung của ngành Du lịch Thái Nguyên. Trong 3 tháng đầu năm 2026, địa phương đón hơn 2,6 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 3.604 tỷ đồng. Trong đó, ước tính du lịch lịch sử chiếm khoảng 20% tổng lượng khách, chủ yếu là khách nội địa tham gia các chương trình tham quan, về nguồn.

Bà Nguyễn Pha Lê, Chuyên gia tư vấn du lịch văn hóa, Công ty du lịch Việt Bắc nhận định: Thái Nguyên hội tụ đầy đủ cơ hội và tiềm năng về loại hình du lịch lịch sử. Để nâng cao hiệu quả khai thác, việc kết nối các điểm di tích lịch sử vào tour, tuyến du lịch là yếu tố then chốt. Từ Khu di tích tưởng niệm 60 Thanh niên xung phong Đại đội 915 có thể xây dựng các hành trình liên hoàn gắn với những điểm đến tiêu biểu như ATK Định Hóa, Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam hay vùng chè Tân Cương.

Các tour không chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan di tích, danh lam thắng cảnh mà cần được thiết kế theo hướng trải nghiệm - giáo dục - nghỉ dưỡng, kết hợp tìm hiểu lịch sử, trải nghiệm văn hóa trà và nghỉ dưỡng tại các khu sinh thái hoặc homestay. Việc hình thành chuỗi sản phẩm liên kết sẽ giúp đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tạo "dòng chảy" du khách ổn định giữa các điểm đến.