Thanh Hóa: Gần 15 năm “mắc kẹt” vì dự án treo

Hơn 10 năm sống khổ

Sau những đợt mưa lớn hồi cuối tháng 8 năm 2025, căn nhà của hộ gia đình ông Bùi Xuân Phương (khu tập thể Trường Đại học Hồng Đức) đã trở thành một đống đổ nát. Mái ngói tan hoang, tường xiêu vẹo nứt gãy. Do “tiên lượng” trước được tình hình, nên khi nhà sập, cả gia đình ông Phương đã kịp thời di chuyển sang sống nhờ nhà hàng xóm. Mặc dù không có thiệt hại đáng tiếc nào về người nhưng nhiều tài sản như, bàn ghế, đồ dùng đều đã bị vùi trong đống đổ nát do không kịp di dời.

“Tình trạng nhà bị xuống cấp dột nát đã xảy ra từ nhiều năm nay nhưng gia đình tôi và các hộ dân khác trong khu tập thể vẫn phải gắng gượng, chắp vá, khắc phục tạm thời để có chỗ sinh sống. Tuy nhiên, đợt mưa bão năm trước, căn nhà của tôi đã không còn đủ sức chống chọi với mưa bão. Cả gia đình phải chuyển sang ở nhờ nhà hàng xóm, rất bất tiện. Mãi đến đầu năm nay, các con mới góp tiền, sửa sang lại mái tôn cho tôi có chỗ nương thân như hiện tại. Mong muốn lớn nhất hiện nay của bà con trong khu tập thể là sớm thống nhất được phương án giải tỏa để chúng tôi được di dời, yên tâm sinh sống trong thời gian tới"- ông Phương bày tỏ.

Không riêng gì gia đình ông Phương, hàng chục căn nhà khác trong khu tập thể cũng trong tình trạng tương tự: Mặc dù mái chưa sập nhưng tường loang lổ, nứt toác, mái tôn rách nát. Những năm gần đây, người dân phải tự chống đỡ bằng cột gỗ, tấm sắt để giữ nhà khỏi đổ. Trẻ con không dám chơi ngoài sân, người già sống trong nỗi bất an mỗi khi mưa gió. Có thể thấy, hiện nay, phần lớn các hộ dân trong khu tập thể Trường Đại học Hồng Đức vẫn phải sống trong tình cảnh tạm bợ, nhà không thể xây mới, sửa sang, cơi nới. Điều mà gần 90 hộ dân nơi đây mong mỏi nhất lúc này chỉ đơn giản là một chốn ở an toàn và ổn định, để không còn nơm nớp lo âu mỗi khi mưa bão.

Khẩn trương tháo gỡ

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến thảm cảnh của gần 90 hộ dân đang “mắc kẹt” tại khu tập thể Trường Đại học Hồng Đức như vừa nêu ở trên?

Tìm hiểu từ phía chính quyền và các cơ quan chức năng, được biết: Đây là khu tập thể nằm trong dự án khu đô thị xanh - khu Nam, do Công ty CP Đầu tư Xây dựng Cường Thịnh làm chủ đầu tư, được UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt từ năm 2012 với tổng diện tích hơn 11ha. Mục tiêu của dự án là hình thành khu đô thị hiện đại, đồng bộ hạ tầng, góp phần chỉnh trang đô thị khu vực trung tâm. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng “treo” như hiện nay, nhưng nguyên nhân chính là do khó khăn trong khâu giải phóng mặt bằng. Sau hơn 10 năm triển khai, dự án mới giải phóng mặt bằng được khoảng 90% diện tích. Phần còn lại hơn 1ha vướng 118 hộ dân - trong đó phần lớn là các hộ ở khu tập thể Trường Đại học Hồng Đức.

Vướng mắc chính nằm ở nguồn gốc đất. Năm 1995, khi Trường Đại học Hồng Đức cấp đất cho cán bộ, giáo viên để xây nhà ở, nhưng không kèm theo hồ sơ, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho từng cá nhân. Vì vậy, khi dự án được phê duyệt, việc xác định quyền lợi, mức bồi thường và phương án tái định cư trở nên phức tạp. Đến thời điểm hiện tại, mới có 32 hộ dân chấp thuận di dời, nhận tiền hỗ trợ và bố trí đất tái định cư. Trong khi đó, 79 hộ dân còn lại chưa thống nhất phương án tái định cư, và 7 hộ chưa nhận tiền bồi thường do chưa đồng thuận.

Bên cạnh đó, dự án chậm tiến độ một phần do giai đoạn chuyển tiếp giữa Luật Đất đai 2013 và Luật Đất đai 2024, khiến việc xác định quyền sở hữu, cấp giấy chứng nhận và tái định cư gặp nhiều vướng mắc pháp lý. Khu vực này nằm ở vị trí trung tâm đô thị, giá đất tăng cao qua từng năm, nên chính sách bồi thường và hỗ trợ cũng cần được rà soát, điều chỉnh phù hợp với thực tế. Hầu hết những người dân mà chúng tôi tiếp xúc đều khẳng định, họ không phản đối chủ trương thu hồi đất của nhà nước, mà chỉ mong được đối thoại công khai, minh bạch để xác định quyền lợi hợp lý, sớm ổn định cuộc sống.

Trao đổi với phóng viên, ông Lý Đình Sỹ - Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thanh Hóa cho biết: Hiện nay, sở đã triển khai kế hoạch xử lý các dự án tồn đọng kéo dài, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí, trong đó có các dự án khu đô thị “treo” theo chỉ đạo của UBND tỉnh. "Không chỉ riêng dự án Khu đô thị xanh - khu Nam đang gặp vướng mắc ở khâu giải phóng mặt bằng, mà còn nhiều dự án khác cũng nằm trong tình trạng tương tự. Cùng với đó là năng lực chủ đầu tư, quy hoạch chưa phù hợp với thực tế, cũng như công tác quản lý nhà nước và sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan. Hiện nay, tỉnh đang nỗ lực tháo gỡ từng vướng mắc do liên quan trực tiếp đến những vấn đề bức thiết của người dân"- ông Sỹ nói.

Mới đây nhất, trong các ngày từ 1 - 3/6, tại chuyến công tác kiểm tra trực tiếp nhiều dự án tồn đọng trên địa bàn phường Hạc Thành và phường Quảng Phú, ông Lê Đức Thái - Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa đã yêu cầu các địa phương phối hợp với các sở, ngành liên quan, khẩn trương tháo gỡ các "điểm nghẽn", xử lý dứt điểm các tồn tại để phục vụ phát triển trong giai đoạn mới. "Nghiên cứu đưa kết quả xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài trở thành một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu, tạo chuyển biến rõ nét ngay trong năm nay, từng bước giải quyết dứt điểm các dự án kéo dài nhiều năm, khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh"- ông Thái nhấn mạnh.