Tháo gỡ “nút thắt” xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật
Sáng 14/4, tại Đắk Lắk, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh tổ chức diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), phân bón và cơ chế hỗ trợ xử lý bao bì thuốc BVTV tại địa phương”. Sự kiện thu hút gần 150 đại biểu tham dự trực tiếp cùng hơn 300 điểm cầu trực tuyến trên cả nước.
Phát biểu khai mạc, ông Trần Cao – Phó Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định 110/2026/NĐ-CP, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Theo đó, EPR không chỉ là công cụ quản lý môi trường hiện đại mà còn buộc doanh nghiệp chịu trách nhiệm xuyên suốt vòng đời sản phẩm – từ sản xuất đến sau tiêu dùng. Trong lĩnh vực nông nghiệp, cơ chế này đặc biệt cấp thiết khi lượng bao bì thuốc BVTV phát sinh ngày càng lớn, khó thu gom và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm.
“Điểm cốt lõi của EPR là tạo nguồn lực tài chính và cơ chế vận hành rõ ràng để xử lý chất thải sau sử dụng, điều mà lâu nay các địa phương còn thiếu và yếu”, ông Trần Cao nhấn mạnh.
Tại diễn đàn, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chỉ ra ba “điểm nghẽn” lớn: Nhận thức người dân (thói quen vứt bỏ bao bì ngay trên đồng ruộng vẫn phổ biến), hạ tầng thu gom (nhiều bể chứa xây dựng chưa đạt chuẩn, tiềm ẩn nguy cơ thấm độc xuống đất), kinh phí xử lý (thu gom xong nhưng không có nguồn lực vận chuyển, tiêu hủy).
Đại diện Cục Môi trường cũng lưu ý, nếu bao bì được thiết kế, dán nhãn đúng chuẩn, có thể phân loại là chất thải thông thường thay vì nguy hại - yếu tố quan trọng giúp giảm chi phí xử lý.
Báo cáo tại diễn đàn cho thấy Đắk Lắk là địa phương có quy mô sử dụng thuốc BVTV lớn: 3.139 cơ sở kinh doanh thuốc BVTV; 2,38 triệu tấn thuốc sử dụng mỗi năm; hơn 200 tấn bao bì phát sinh/năm
Trong năm 2025, tỉnh đã tổ chức 120 lớp tập huấn với hơn 5.200 lượt người; xây dựng 2.770 bể chứa bao bì; thu gom gần 16 tấn, xử lý gần 12 tấn bao bì. Tuy vậy, khó khăn vẫn chồng chất giao thông nội đồng hạn chế, thiếu phối hợp giữa các đơn vị, và nhận thức người nông dân chưa đồng đều.
Các chuyên gia thống nhất, để EPR thực sự “đi vào đất”, cần đồng bộ nhiều giải pháp: đẩy mạnh truyền thông, thay đổi hành vi nông dân; khuyến khích sử dụng thuốc BVTV sinh học, quản lý dịch hại tổng hợp; Siết chặt kiểm tra, xử lý vi phạm môi trường; quy định rõ trách nhiệm thu gom của cơ sở kinh doanh; bố trí ngân sách địa phương kết hợp nguồn EPR.
Đáng chú ý, diễn đàn cũng mở ra không gian đối thoại thẳng thắn giữa cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp về quy trình tiếp cận nguồn kinh phí EPR, trách nhiệm các bên và cách tổ chức hệ thống thu gom hiệu quả.
Diễn đàn không chỉ dừng ở việc phổ biến chính sách mà hướng tới mục tiêu dài hạn: xây dựng hệ thống thu gom – xử lý bao bì thuốc BVTV bền vững trên toàn quốc, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên. Tại diễn đàn, đại diện Báo Nông nghiệp và Môi trường cam kết tiếp tục đồng hành, lan tỏa và thúc đẩy thực thi các chính sách như EPR – góp phần hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát triển bền vững của Việt Nam.
