Thay khớp tăng trưởng nhân tạo cho bệnh nhi 6 tuổi mắc ung thư xương

Bệnh nhi T.A.T., 6 tuổi, trú tại Bắc Ninh, bắt đầu xuất hiện tình trạng sưng khớp gối phải từ tháng 2/2026. Sau khi thăm khám và sinh thiết tại Bệnh viện K, trẻ được xác định mắc sarcoma xương, một dạng ung thư xương ác tính.

Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy tại thân xương đùi phải, đoạn 1/3 dưới, có tổn thương trong ống tủy kích thước khoảng 4 x 5 x 13cm. Khối u đã phá vỡ vỏ xương và xâm lấn phần mềm xung quanh. Xạ hình xương ghi nhận tăng tập trung phóng xạ bất thường tại vị trí tổn thương, trong khi chụp CT ngực chưa phát hiện di căn phổi.

Sau hội chẩn đa chuyên khoa, bệnh nhi được chẩn đoán ung thư đầu dưới xương đùi phải, giai đoạn 2B. Trẻ được chuyển sang khoa Nhi điều trị hóa chất tiền phẫu theo phác đồ MAP.

Sau tuần thứ tư hóa trị, chân phải của bệnh nhi vận động được và không còn đau, tuy nhiên khối u ở đầu dưới xương đùi vẫn có xu hướng tăng kích thước. Các bác sĩ nhận định cần sớm phẫu thuật triệt căn để kiểm soát tổn thương.

Theo ThS.BSCKII Hoàng Tuấn Anh, Trưởng khoa Ngoại xương - phần mềm, Bệnh viện K, khó khăn lớn nhất ở trường hợp này là bệnh nhi còn quá nhỏ, hệ xương vẫn đang phát triển mạnh.

Nếu sử dụng khớp nhân tạo thông thường, khi trẻ lớn lên, chân được phẫu thuật có nguy cơ ngắn hơn chân còn lại, dẫn đến chênh lệch chiều dài chi, ảnh hưởng dáng đi và khả năng vận động lâu dài.

Sau khi cân nhắc các phương án, ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật cắt đoạn xương đùi phải kết hợp thay khớp tăng trưởng nhân tạo. Loại khớp này có khả năng được điều chỉnh kéo dài theo quá trình phát triển của trẻ, qua đó hạn chế chênh lệch chiều dài hai chân.

Theo bác sĩ Hoàng Tuấn Anh, phẫu thuật trên trẻ nhỏ đòi hỏi độ chính xác rất cao. Ống tủy của trẻ nhỏ, cấu trúc xương còn non và vùng tổn thương nằm gần nhiều mạch máu, thần kinh, dây chằng quan trọng. Phẫu thuật viên phải vừa loại bỏ đầy đủ khối u, bảo đảm diện cắt an toàn, vừa cố định chắc chắn khớp nhân tạo và bảo tồn tối đa các cấu trúc xung quanh.

Ca phẫu thuật được thực hiện bởi ê-kíp Khoa Ngoại xương - phần mềm. Các bác sĩ đã loại bỏ đoạn xương đùi chứa khối u ở 1/3 dưới với diện cắt an toàn, sau đó đặt hệ thống khớp tăng trưởng nhân tạo thay thế.

Theo Bệnh viện K, ca mổ diễn ra đúng kế hoạch. Hệ thống khớp nhân tạo giúp ổn định chi dưới, tạo điều kiện cho trẻ phục hồi vận động sau phẫu thuật và tiếp tục điều trị theo phác đồ ung thư.

Sarcoma xương thường gặp ở vùng đầu dưới xương đùi, đầu trên xương chày hoặc các vị trí gần khớp gối, nhất là trong giai đoạn trẻ phát triển chiều cao. Bệnh có thể biểu hiện bằng đau xương kéo dài, sưng vùng khớp, hạn chế vận động hoặc xuất hiện khối bất thường.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ có biểu hiện đau xương dai dẳng, sưng khớp không rõ nguyên nhân, đau tăng về đêm hoặc hạn chế vận động. Việc thăm khám và chẩn đoán sớm giúp nâng cao khả năng kiểm soát bệnh, đồng thời mở rộng cơ hội bảo tồn chi và chức năng vận động cho trẻ.