Thay thế người làm việc cầm chừng, không dám đổi mới

PV: Thưa ông, tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, người đứng đầu phải nêu gương bằng hành động, quyết định, kết quả; không thể yêu cầu cấp dưới đổi mới khi mình sợ trách nhiệm. Trong bối cảnh hiện nay, có lẽ đã đến lúc cần đề cao trách nhiệm người đứng đầu các cấp để siết chặt kỷ luật, kỷ cương, nhất là đối với cán bộ đảng viên?

PGS.TS Lê Quốc Lý: Ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại hội nghị rất sâu sắc. Người đứng đầu phải dẫn dắt, tiên phong, xông pha nhận việc lớn, việc khó. Nêu gương trong hành động “xông pha đi trước”, làm trước, làm đúng, làm trúng để đem lại kết quả thực sự.

Phải thẳng thắn nhìn nhận hiện nay có một số người đứng đầu thiếu nêu gương, tha hóa, biến chất, tham nhũng, trở thành người đứng đầu mà không có khả năng tiên phong. Lãnh đạo chỉ là “cái danh”, còn thực chất không nêu gương, tiên phong và dẫn dắt. Qua nhiều vụ đại án tham nhũng trong thời gian qua bị xử lý đã thấy rõ những điều đó.

Thời điểm hiện nay, đất nước đang bước vào kỷ nguyên vươn mình. Muốn vươn mình, người đứng đầu các cấp phải là tấm gương tiên phong, dẫn dắt, hành động thực tế chứ không phải nói suông. Đã đến lúc phải hành động, đem lại kết quả thực tế cho dân, cho nước. Đầu tiên người đứng đầu phải tu thân, tự soi, tự sửa. Các cụ ngày xưa đã dạy: “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”. Do đó người đứng đầu phải tu thân, sống liêm khiết, trong sáng theo những chuẩn mực đạo đức xã hội công nhận. Không thiên vị, để cho người thân trong gia đình lợi dụng danh nghĩa để vi phạm pháp luật.

Nhưng điều tôi muốn nhấn mạnh, không chỉ nêu gương trong hành động, cần phải biết xông lên phía trước, bão lũ không sợ, khó khăn không ngại. Đặc biệt, phải có tư duy sáng tạo, tiên phong vào cái mới chứ không thể “tư duy bảo thủ”,  “tầm chương trích cú”. Phải sáng tạo trong bối cảnh mới là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo. Nếu cảm thấy mình không đáp ứng được yêu cầu, nên xin thôi giữ chức vụ.

Hiện nay theo quy định cán bộ đảng viên giữ chức vụ quản lý phải được đánh giá hàng quý. Đây là biện pháp để “đốc thúc” cán bộ. Nếu không đáp ứng được yêu cầu phải cương quyết sàng lọc, thưa ông?

Cần sàng lọc người đứng đầu dựa trên hiệu quả công việc. Người đứng đầu phải trở lại đúng vị trí của người lãnh đạo; từ nêu gương, đến hiệu quả công việc. Hiệu quả công việc người đứng đầu phải cao hơn so với các cá nhân khác. Đó là phải đột phá, đi vào các vấn đề mới, các vấn đề khó khăn. Bởi chậm đổi mới là tụt hậu. Cần lấy kết quả hiệu quả công việc để đề bạt bổ nhiệm cán bộ.

Bác Hồ đã nói: “Độc lập mà dân không được hưởng tự do hạnh phúc thì độc lập cũng không có ý nghĩa”. Vì thế, bây giờ phải lấy thước đo để định lượng. Đó là người lãnh đạo có đem lại ấm no thực sự cho Nhân dân không? Người dân có cảm thấy tự do, và hạnh phúc không? Đó là thước đo cần thiết của mỗi cán bộ, đảng viên. Chúng ta phải có khát vọng vươn lên, đưa đất nước phát triển hùng cường. Muốn vậy phải hành động, cấp trên gương mẫu, nêu gương thì cấp dưới tích cực, hăng say đi theo.

Thưa ông, người đứng đầu phải chọn việc khó, và chịu trách nhiệm đến cùng. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay gương mẫu không chỉ là làm đúng theo quy định mà phải đặt ở tầm cao hơn là gương mẫu trong việc dám đổi mới sáng tạo?

Đúng vậy. Trong bối cảnh hiện nay yêu cầu đặt ra đã khác trước. Gương mẫu phải đi kèm đổi mới sáng tạo và dám nhận việc khó, việc lớn. Gương mẫu không chỉ là chấp hành theo những quy định đã có. Trong quá trình phát triển, đất nước và tình hình thế giới luôn luôn nảy sinh những vấn đề mới. Nhiều lúc luật pháp, cơ chế chính sách bị chậm so với tình hình thực tế. Vì vậy người lãnh đạo phải sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, ứng biến trước tình hình mới. Tôi nói ví dụ khi bão lũ ập đến, dân đói, dân khổ, người lãnh đạo phải sát dân, ứng biến ngay, cứu dân thoát khỏi chết chóc, đói rét chứ không phải ngồi chờ chỉ đạo từ cấp trên; dân tử vong mà chưa cấp được gạo. Người đứng đầu phải ứng biến trong mọi hoàn cảnh, lấy lợi ích của Nhân dân làm trọng, đó chính là kết quả công việc cuối cùng. Tiên phong gương mẫu trong giai đoạn mới không có nghĩa chỉ cần kiệm liêm chính, không tham nhũng, hối lộ mà gương mẫu cần phải hiểu đầy đủ nghĩa hơn, đó là tiên phong trong đổi mới, sáng tạo, đột phá vào cái mới, cái khó mà chưa ai nghĩ đến.

Như vậy cần phải tạo chuyển biến thực chất về công tác cán bộ, tinh thần tiên phong, trách nhiệm nêu gương và văn hóa thực thi, thưa ông?

Cán bộ là nhân tố quyết định. Nghị quyết có đúng nhưng cán bộ cầm chừng, né tránh thì công việc vẫn trì trệ. Phải chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, sử dụng, sàng lọc cán bộ. Để đất nước trường tồn, phát triển chúng ta cần những con người dám nghĩ, dám làm, dám tiên phong, dám xả thân vì lợi ích chung. Các nghị quyết vừa qua được Bộ Chính trị ban hành là rất trúng. Nhưng cần phải kiểm tra việc thực hiện trên thực tế để đánh giá xem có làm được như thế hay không? Đảng mạnh vững bền, đất nước mới trường tồn. Cán bộ, đảng viên, người đứng đầu phải nêu gương; có tài, có đức và thực sự trở thành gương mẫu tiên phong.

Trân trọng cảm ơn ông!