Thế hệ trẻ trực tiếp đối thoại với nhân chứng Trường Sơn

Không diễn văn nghi thức. Không kịch bản câu hỏi định sẵn. Lần đầu tiên mà Nhà sử học Dương Trung Quốc, Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu và Nhà văn Hồ Bá Thược cùng ngồi xuống trước hơn 400 sinh viên, mỗi người tự chọn câu chuyện tâm huyết nhất để kể.

Dự án Heritex: Lưu giữ Lịch sử, Ký ức & Di sản - Ứng dụng công nghệ Blockchain

Tọa đàm là một trong những hoạt động kết nối cộng đồng của Dự án Heritex - Lưu giữ Lịch sử, Ký ức & Di sản do Quỹ Xã hội Phan Anh phát triển. Heritex khai thác thế mạnh của công nghệ Blockchain trong tính minh bạch, xác thực và truy xuất nguồn gốc, nhằm xây dựng nền tảng lưu giữ tư liệu lịch sử có giá trị bền vững trong thời đại số. Hợp phần đầu tiên đang được triển khai là ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn, một trong những kỳ tích hậu cần ít được biết đến của chiến tranh Việt Nam.

Những người lính Trường Sơn năm ấy giờ đã ở tuổi 70, 80. Những câu chuyện họ mang theo là những ký ức, câu chuyện rất cụ thể, nhiều cảm xúc và đôi khi chưa từng xuất hiện trong bất kỳ tài liệu chính thức nào. Điều cấp thiết với dự án không nằm ở công nghệ mà ở thời gian. Bởi lẽ những gì các nhân chứng lịch sử giữ trong ký ức có thể không còn cơ hội được ghi lại lần thứ hai. Trong định hướng phát triển, Heritex từng bước mở rộng từ ký ức chiến tranh sang các không gian ký ức khác như gia đình, dòng họ, cộng đồng và địa danh di sản, gắn với các hướng đi mới về giáo dục, truyền thông, du lịch ký ức và sáng tạo nội dung số.

Tiếp nối hành trình gìn giữ ký ức lịch sử dân tộc

Tọa đàm “Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối” được Heritex và Khoa Marketing - Đại học Kinh tế Quốc dân thiết kế theo định dạng không gian mở với sự tham gia của bốn diễn giả - Nhà sử học Dương Trung Quốc (Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam), Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu (Chủ tịch Hội Xăng dầu - Đường ống Trường Sơn Việt Nam), Nhà văn Hồ Bá Thược (Cựu chiến binh Đường 20 Quyết Thắng) và TS. Nguyễn Thị Hoàn (Trưởng Khoa Lý luận chính trị, Đại học Kinh tế Quốc dân).

Khác với những tọa đàm lịch sử truyền thống vốn xoay quanh các bài tham luận và diễn văn nghi thức, không gian này được thiết kế để các diễn giả không phát biểu mà trả lời. 

Không có kịch bản câu hỏi định sẵn cho khách mời. Mỗi diễn giả tự chọn câu chuyện tâm huyết nhất để kể, sinh viên tự chuẩn bị câu hỏi và đặt thẳng, từ đó tạo nên một cuộc đối thoại mở thực sự giữa những chứng nhân lịch sử và thế hệ trẻ.

Cuộc trò chuyện đi qua ba mạch nội dung. Phần đầu tái hiện bức tranh chiến lược về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn qua phân tích của nhà sử học Dương Trung Quốc và chia sẻ thực địa từ thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu - người trực tiếp khảo sát, thi công tuyến đường năm xưa.

Phần hai chuyển sang chất liệu ký ức cá nhân với những câu chuyện đời thường về tình đồng chí, đồng đội từ nhà văn Hồ Bá Thược và thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, cùng góc nhìn từ TS. Nguyễn Thị Hoàn về việc đưa câu chuyện chân thực vào giảng dạy.

Phần cuối dành cho câu hỏi đáng chú ý nhất với người trẻ: làm sao để lịch sử bước vào đời sống thế hệ hôm nay - từ ranh giới giữa sáng tạo và xuyên tạc nội dung lịch sử trên mạng xã hội, đến nguyên tắc khai thác chất liệu Trường Sơn cho truyền thông.

Tọa đàm khép lại bằng thông điệp từ bốn diễn giả gửi tới các bạn trẻ trên hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị lịch sử dân tộc.

Xuyên suốt sự kiện không có một tràng pháo tay nghi thức nào. Thay vào đó là tiếng cười, những khoảng lặng biết ơn, những câu hỏi thẳng thắn và đầy tôn trọng từ sinh viên khiến các diễn giả cũng phải dừng lại suy ngẫm. Đó là chất liệu mà Heritex tin rằng không thể tạo nhái qua bất kỳ hình thức nào.