“Thế trận lòng dân” từ một thôn nhỏ giữa đại ngàn Đắk Lắk

Bình yên được dựng xây từ sức dân

Giữa vùng đất đỏ bazan của Tây Nguyên, thôn 17, xã Ea Ning hôm nay hiện lên với những tuyến đường bê tông sạch đẹp, điện chiếu sáng trải dài và đời sống người dân ngày càng khởi sắc. Ít ai biết rằng khoảng ba mươi năm trước (1998), nơi đây chỉ là một vùng kinh tế mới còn nhiều thiếu thốn, hình thành từ Đội sản xuất 36 của Nông trường cà phê Ea H’Nin.

Những người dân từ Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Ngãi… mang theo khát vọng mưu sinh vào vùng đất mới lập nghiệp. Cuộc sống ban đầu chồng chất khó khăn, dân cư phân tán, trình độ dân trí không đồng đều, trong khi địa bàn lại giáp ranh nhiều khu vực phức tạp về an ninh trật tự. Có thời điểm, các đối tượng phạm tội từ nơi khác lợi dụng địa bàn để lẩn trốn, hoạt động; tình trạng thanh niên vi phạm pháp luật, người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương chưa thực sự tiến bộ khiến nhiều người lo lắng.

Năm 2014, thực hiện chủ trương của Đảng về tăng cường phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc xã Ea Ning đã lựa chọn thôn 17 để xây dựng mô hình điểm “Khu dân cư an toàn, bình yên, không tội phạm và tệ nạn xã hội”.

Ông Bùi Văn Kỳ, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn 17 xã Ea Ning cho biết: “Đó là một quyết định đúng thời điểm. Bởi khi ấy, địa bàn còn tiềm ẩn nhiều phức tạp. Trong bối cảnh ấy, nếu chỉ trông chờ vào lực lượng chức năng thì không thể tạo nên sự chuyển biến bền vững. Điều cần hơn cả là đánh thức vai trò chủ thể của Nhân dân”.

Từ những buổi họp dân dưới mái nhà văn hóa, những buổi phát thanh tuyên truyền vào mỗi chiều, đến các cuộc tuần tra đêm của tổ an ninh nhân dân, tinh thần trách nhiệm cộng đồng dần được khơi dậy. Người dân hiểu rằng giữ gìn bình yên không phải là việc riêng của lực lượng công an mà là trách nhiệm của từng gia đình, từng người dân.

Hơn 12 năm qua, thôn 17 đã tổ chức 241 buổi tuyên truyền pháp luật, phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Những nội dung tuyên truyền không khô cứng mà gần gũi với đời sống, giúp người dân nhận diện thủ đoạn của tội phạm, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và chủ động tham gia giữ gìn an ninh trật tự.

Chính từ sự đồng thuận ấy, nhiều nguồn tin giá trị đã được người dân cung cấp cho lực lượng chức năng; nhiều mâu thuẫn được hòa giải ngay từ cơ sở; nhiều vụ việc vi phạm pháp luật được phát hiện, ngăn chặn kịp thời.

Đặc biệt, trong vụ khủng bố xảy ra tại Đắk Lắk ngày 11/6/2023, người dân địa phương đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng truy bắt các đối tượng liên quan, góp phần giữ gìn sự bình yên cho buôn làng. Đó là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của “thế trận an ninh nhân dân” khi lòng dân đã thực sự đồng thuận.

Khi an ninh gắn với dân sinh

Điểm đặc biệt làm nên sức sống của mô hình ở thôn 17 không chỉ nằm ở hiệu quả phòng, chống tội phạm mà còn ở cách địa phương gắn công tác bảo đảm an ninh với chăm lo đời sống dân sinh.

Ông Phạm Bá Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Ea Ning kiêm Chủ tịch Hội Nông dân xã nhấn mạnh: “Điều đáng quý ở mô hình thôn 17 là không chỉ dừng lại ở việc phòng, chống tội phạm. Ở nơi ấy, bình yên được hiểu theo nghĩa rộng hơn: là đời sống vật chất được nâng lên, là tình làng nghĩa xóm bền chặt, là niềm tin của người dân với chính quyền ngày càng được củng cố”.

Từ tinh thần đoàn kết ấy, người dân đã tự nguyện đóng góp hơn 3 tỷ đồng làm đường cấp phối đá dăm nội thôn; 100% hộ dân lắp đặt điện chiếu sáng; nhiều tuyến đường liên thôn được bê tông hóa bằng nguồn xã hội hóa. Hàng nghìn mét vuông đất cũng được người dân hiến tặng để mở đường, quy hoạch nghĩa trang phục vụ cộng đồng.

Những con đường sáng đèn hôm nay không chỉ tạo thuận lợi cho giao thương, phát triển kinh tế mà còn trở thành những “con đường bình yên”, góp phần hạn chế tội phạm và tệ nạn xã hội.

Quan trọng hơn, mô hình đã tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của người dân. Nhiều hộ dân đã chủ động tham gia xây dựng đời sống văn hóa, giáo dục con em, giữ gìn an ninh trật tự và chung tay giải quyết các vấn đề của cộng đồng.

Ở thôn 17, những người từng lầm lỗi không bị xa lánh mà được cộng đồng dang tay giúp đỡ, tạo điều kiện hòa nhập. Nhiều trường hợp sau khi chấp hành xong án phạt tù đã tiến bộ, ổn định cuộc sống, tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương.

Chính sự cảm hóa bằng tình người, sự sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng đã tạo nên giá trị nhân văn sâu sắc của phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc — lấy cái tốt để đẩy lùi cái xấu, lấy đoàn kết để hóa giải nguy cơ mất ổn định từ cơ sở.

Bài học lớn từ một mô hình nhỏ

Từ thực tiễn ở thôn 17 có thể thấy, mọi mô hình muốn phát huy hiệu quả bền vững đều phải bắt đầu từ dân, vì dân và do dân. Khi cấp ủy, chính quyền thực sự gần dân; khi Mặt trận và các đoàn thể biết khơi dậy tinh thần trách nhiệm cộng đồng; khi lực lượng công an làm tốt vai trò nòng cốt tham mưu, hướng dẫn; khi người dân được lắng nghe và trở thành chủ thể của phong trào, thì những điều tưởng chừng rất khó đều có thể thực hiện.

Một thôn nhỏ với chưa đầy một nghìn nhân khẩu nhưng đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ để nhân rộng ra nhiều địa bàn khác trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Thành công ấy không chỉ là kết quả của riêng một mô hình mà còn là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của chủ trương xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới.

Trong bối cảnh hiện nay, khi các loại tội phạm ngày càng tinh vi, quá trình đô thị hóa và di cư lao động làm thay đổi cấu trúc cộng đồng truyền thống, thì việc xây dựng “thế trận lòng dân” từ cơ sở càng mang ý nghĩa chiến lược.

Bình yên không chỉ được giữ bằng luật pháp hay các biện pháp nghiệp vụ. Bình yên được bắt đầu từ sự đồng lòng của Nhân dân, từ niềm tin vào chính quyền, từ trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng nơi mình sinh sống.

Thôn 17 hôm nay không chỉ là một khu dân cư bình yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Đó còn là câu chuyện đẹp về sức dân, về tinh thần đại đoàn kết, về những con người bình dị đang ngày ngày góp phần dựng xây một xã hội an toàn, nhân văn và phát triển bền vững.

Một mô hình nhỏ nhưng gợi mở bài học lớn: Ở đâu lòng dân được củng cố, ở đó sẽ hình thành sức mạnh để giữ gìn bình yên và kiến tạo tương lai.