Theo dấu những con tàu vỏ thép - Bài cuối: Nỗi niềm ngư dân

Nói như ông Phan Thanh Trị- chủ tàu cá vỏ thép PY-99991-TS (phường Phú Đông, TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) thì từ khi được bàn giao đến nay, tàu mới vươn khơi được 4 chuyến biển nhưng không có chuyến nào đươc trọn vẹn, cứ đi vài ngày là tàu hỏng, đi vài ngày là quay đầu về. Đi biển có 4 chuyến mà lỗ hơn 600 triệu đồng.

Ông Trị ngậm ngùi bên con tàu vỏ thép hư hỏng.

Cứ ra khơi là gặp sự cố

Ông Phan Thanh Trị chia sẻ: Ở chuyến biển “mở hàng” tàu mới hoạt động được 5 ngày thì mô tơ bị trục trặc do công suất nhỏ, không đáp ứng được sức nặng của lưới nên ông đành cho tàu vào bờ khắc phục, chịu lỗ chi phí.

Đến ngày 9/1/2017, tàu mở biển chuyến thứ 2, hoạt động được 7 ngày thì máy điện trục trặc nên không đánh bắt được vì không đủ ánh sáng, tàu lại quay vào bờ khắc phục.

Ngày 27/2/2017, tàu đi chuyến biển thứ 3 trong khi hoạt động thì bất ngờ bị gãy chữ A của cần chụp, lại phải vào bờ để khắc phục.

Rồi đến ngày 16/3, tại chuyến biển thứ 4 thì đứt ròng rọc dẫn hướng (lục lư) gây tai nạn, phải quay vào bờ khẩn cấp.

Tương tự, tàu vỏ thép PY-99993-TS của ông Đỗ Trọng Tín (Hòa Hiệp Nam, Đông Hòa, Phú Yên) có công suất 829 CV, làm nghề lưới chụp được đóng tại nhà máy đóng tàu Phà Rừng thuộc Liên danh Cty cổ phần đầu tư phát triển thủy sản Đông Á và Cty TNHH MTV đóng tàu Phà Rừng được Trung tâm đăng kiểm của Tổng cục Thủy sản giám sát.

Sau khi được bàn giao, tàu ông mở chuyến hàng đầu tiên nhưng tời của tàu không đủ lực kéo dàn chì ra đầu cần để ra lưới. Còn chuyến biển thứ 2, do thiết kế về phần mạn chắn sóng thấp, chỉ cao 3m15 nên khi đưa cá lên tàu thì bị khẳm và chìm xuống mất vạch đăng kiểm nên cũng đành đưa tàu quay về bờ.

Không chỉ có tàu cá của ông Trị và tàu ông Tín, mà Tàu cá PY-99997-TS vỏ thép của ông Trương Văn Công (Hòa Hiệp Nam, Đông Hòa, Phú Yên) được đóng tại Công ty TNHH MTV đóng tàu Thịnh Long cũng rơi vào cảnh tương tự. Với công suất 829 CV, làm nghề lưới vây, trong quá trình thả lưới thì thỉnh thoảng có hiện tượng đầu lưới bị cuốn vào chân vịt (khi vừa thả lưới).

Ông Nguyễn Tri Phương- PGĐ Sở NNPTNT tỉnh Phú Yên cho biết, tính đến nay toàn tỉnh có 12 tàu đóng mới theo NĐ 67 của Chính phủ đã đi vào hoạt động khai thác, gồm: 4 tàu vỏ gỗ, 6 tàu vỏ thép, 2 tàu vỏ composite.

Các tàu vỏ gỗ, composte không xảy ra sự cố trong quá trình đánh bắt. Tuy nhiên, có 3 tàu vỏ thép theo ngư dân phản ánh thường xảy ra sự cố.

Trong đó, có 2 tàu cá vỏ thép của ông Phan Thanh Trị và tàu của ông Đỗ Trọng Tín- cùng đóng tại Cty cổ phần đầu tư phát triển thủy sản Đông Á - Cty TNHH MTV đóng tàu Phà Rừng.

Chính quyền vào cuộc

Do chủ tàu và đơn vị đóng tàu chưa tìm được tiếng nói chung, nên giữa tháng 6 Sở NNPTNT tỉnh Phú Yên đã tổ chức buổi đối thoại để “3 mặt 1 lời” tìm ra tiếng nói chung dưới sự chủ trì của ông Trần Hữu Thế- Phó Chủ tịch UBND tỉnh này.

Theo ông Phan Thanh Trị, việc gây ra những thiệt hại trên là do Cty Đông Á thực hiện một số hạng mục kém chất lượng. Cụ thể, đối với 3 máy phát điện, theo thiết kế là máy thùng (hãng nước ngoài), trị giá trên 900 triệu đồng/máy, nhưng sau này thi công toàn là máy hãng Việt Nam.

“Khi hoạt động các máy phát điện này ưng là nó nổ, còn không ưng là tắt”- ông Trị nói. Về chữ A của cần chụp, theo thiết kế là sắt ống phải dày 7/8 ly, nhưng khi cần bị gãy thì phát hiện sắt ống chỉ dày 4,5 ly.

Bên cạnh đó, công suất của tời kéo lưới nhỏ không đảm bảo lực kéo và sự cố đứt ròng rọc dẫn hướng (lục lư) gây tai nạn cho chủ tàu (hỏng mắt phải, đang ở nhà điều trị) là do Cty này lắp đặt.

Với những sự cố của tàu ông Trị, đại diện Cty cổ phần đầu tư phát triển thủy sản Đông Á cho rằng: Việc công suất của động cơ tời kéo lưới được thi công như thiết kế đã được duyệt.

Tuy nhiên, sau khi có sự phản ánh của chủ tàu và sự thỏa thuận của các bên liên quan, nhà máy đóng tàu đã thay mới 2 động cơ của 2 tời kéo với công suất được nâng lên gấp đôi (15 KW, trước đó theo thiết kế là 7,5 KW), toàn bộ chi phí về việc thay mới 2 động cơ tời do nhà máy đóng tàu chi trả.

Còn về cần chữ A gặp sự cố, đại diện nhà máy đóng tàu khẳng định việc thi công đúng như thiết kế (về chủng loại thép về độ dày). Nguyên nhân của việc gãy trụ chữ A phía mũi theo ý kiến của chủ tàu là do thép không đảm bảo về độ dày.

Tuy nhiên, theo đại diện nhà máy đóng tàu cho rằng có thể chủ tàu đã tăng trọng lượng giềng chì (so với thiết kế) nên khả năng chịu lực của trụ chữ A không đáp ứng.

Được biết, nhà máy đóng tàu đã thương thảo với chủ tàu và đã thi công mới lại trụ cẩu chữ A với chi phí 30 triệu đồng và được Cty này chi trả.

Về đứt ròng rọc dẫn hướng (lục lư) gây tai nạn cho chủ tàu (hỏng mắt phải, đang ở nhà điều trị) là do chủ tàu tự hàn lắp cho phù hợp với thao tác, không phải do Công ty đóng tàu lắp đặt.

Còn máy phát điện gặp sự cố ở tàu ông Trị, nguyên nhân do bơm nước chạy lâu ngày mà không thực hiện bơm mỡ bổ sung. Hiện Cty đã thực hiện bảo hành miễn phí...

Riêng đối với tàu vỏ thép PY-99993-TS của ông Đỗ Trọng Tín, thông thường nếu tời phù hợp cho ngư dân làm phải thiết kế hộp số giảm tốc để trợ lực, đằng này họ không làm như vậy nên tời không đủ lực kéo dàn chì ra đầu cần để ra lưới.

Đây là do lỗi thiết kế, ông Tín khẳng định. Khi thử tàu thì chủ tàu có đề nghị lắp thêm hộp số để vận hành và Công ty đóng tàu đã phối hợp với chủ tàu lắp đặt nên khi khai thác 7 chuyến biển không có thêm sự cố nào.

Về tải trọng tàu thì do chủ tàu hiểu chưa rõ thiết kế nên cho rằng Công ty đóng tàu không đúng tải trọng nhưng khi các bên liên quan giải thích, làm rõ thì tải trọng tàu đúng theo thiết kế được duyệt, có thiết kế các khoang chứa nước để giằng tàu khi tàu không cân bằng lúc có tải và không tải để giúp tàu di chuyển ổn định hơn.

Với những sự cố hư hỏng đối với các tàu vỏ thép nói trên, ông Trần Hữu Thế- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên yêu cầu các đơn vị đóng tàu khẩn trương, tích cực chủ động phối hợp với ngư dân, chủ các tàu cá bị sự cố tiếp tục khắc phục những sự cố kỹ thuật, hư hỏng do lỗi từ phía cơ sở đóng tàu; yêu cầu phía liên danh đóng tàu cử cán bộ kỹ thuật đi cùng các tàu vỏ thép tham gia khai thác để hướng dẫn cho ngư dân sử dụng, điều khiển thành thạo các trang thiết bị, máy móc trên tàu.

Ông Thế cũng đề nghị các chủ tàu tạo điều kiện để các các đơn vị đóng tàu phối hợp cử cán bộ kỹ thuật đi cùng các tàu vỏ thép khi khai thác trên biển để hướng dẫn cho ngư dân sử dụng, điều khiển thành thạo các trang thiết bị, máy móc trên tàu.

Bán nhà để nuôi tàu

Tuy nhiên, không may mắn được “giải cứu” như những con tàu vỏ thép tại Phú Yên, tàu tàu vỏ thép thu mua hải sản của ông Dương Văn Thắng (Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận) với trị giá hơn 15 tỷ đồng mang tên Hoàng Sa NT - 91234 TS đã nằm bờ hơn một năm nay mà chưa có hướng giải quyết.

Theo ông Thắng, sau khi hạ thủy vào đầu năm 2016, tàu đi thu mua được 4 chuyến biển nhưng chuyến nào cũng gặp sự cố, tàu rung lắc khiến cho các tàu cá khác không dám cập vào để bán, khi ngược sóng thì chạy được còn thuận sóng thì lắc không chịu nổi.

“Hơn 20 năm đi biển giờ tôi mới biết cảm giác sợ lắc là gì. Không những thế định vị, ra-đa thì dò bị ngược, đường dài thì không liên lạc được, chân cẩu tời kéo neo thì gãy, điện thì lúc có lúc không, điện đài trợ lực thì chập chờn, đang chạy ngon lành giữa đêm thì mất luôn không lái được, tàu thì rỉ sét hết trơn.

Bên cạnh đó, theo thiết kế tàu có sức chứa được 220 tấn, nhưng thực tế chỉ chứa khoảng 24 tấn”- ông Thắng nói và cho biết thêm tàu rung lắc chính là do lỗi thiết kế; tàu bị rỉ sét là do Cty TNHH MTV đóng tàu Cam Ranh đóng tàu tận dùng sắt cũ trong khi hợp đồng lại là thép mới của Hàn Quốc.

“Khi mình phản ánh những lỗi hư hỏng thì Cty nói đóng theo thiết kế, bên thiết kế nói đã làm đúng bản vẽ, chỉ có ngư dân là sai hết. Điện đài thì dây bắt ngược, bảo dưỡng xong tàu chưa chạy lại hỏng, tàu nằm bờ cũng gỉ sét hết.

Tôi đã đưa các đoàn cán bộ có trách nhiệm lên tàu cho đi thử, ông nào về cũng xanh mặt, bỏ đi không quay đầu luôn nhưng khi báo cáo đánh giá thì nói tàu không lắc.

Tôi cũng bó tay luôn. Được hai căn nhà thì cũng bán sạch để nuôi tàu rồi, giờ đi ở nhờ mà tàu vẫn nằm bờ. Ngân hàng thì đúng tháng cứ bắt lên ký giấy trả nợ, nhưng tiền đâu nữa mà trả”- ông Thắng ngậm ngùi nói.