Thi 2 môn vào lớp 10: Để không xem nhẹ các môn học khác

Giảm môn thi, không thu hẹp mục tiêu giáo dục

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông, trong đó đề xuất nếu tổ chức thi tuyển vào lớp 10 trường THPT không chuyên, học sinh sẽ thi hai môn Toán và Ngữ văn. Theo dự thảo, thời gian làm bài môn Ngữ văn là 120 phút, môn Toán từ 90 - 120 phút. Đây là thay đổi so với quy chế hiện hành, khi kỳ thi gồm hai môn bắt buộc và một môn thi thứ ba do địa phương lựa chọn.

Việc giảm số môn thi có thể giúp học sinh giảm thời gian ôn luyện, có thêm điều kiện củng cố kiến thức nền tảng và tham gia các hoạt động học tập khác. Tuy nhiên, điều khiến nhiều phụ huynh băn khoăn là khi Toán và Ngữ văn trở thành hai môn quyết định kết quả thi tuyển, học sinh có thể dành phần lớn thời gian cho hai môn này, trong khi Tiếng Anh và các môn học còn lại ít được chú trọng hơn.

Chị Nguyễn Thanh Phương - phụ huynh có con đang học THCS tại phường Yên Hòa (Hà Nội) cho rằng, Tiếng Anh là môn học có tính ứng dụng cao, cần thiết trong học tập và công việc sau này. Nếu chỉ thi Toán và Ngữ văn, học sinh có thể có xu hướng tập trung nhiều hơn vào hai môn thi, khiến những môn khác dễ bị xem nhẹ.

Cô Vũ Thị Thúy Hằng - Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn Trường Liên cấp Lý Thường Kiệt (Hà Nội) nhìn nhận, thi hai môn là một hướng giảm áp lực cho học sinh. Tuy nhiên, tại địa phương có tính cạnh tranh cao như Hà Nội, phương án này cần bảo đảm khả năng đánh giá, phân loại công bằng.

Theo cô Hằng, giảm số môn thi không đồng nghĩa với thu hẹp mục tiêu học tập. Tiếng Anh vẫn có vị trí quan trọng trong lộ trình đưa ngoại ngữ này trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Nhà trường mong muốn học sinh sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp, học tập chứ không chỉ học để làm bài thi; đồng thời Toán, Ngữ văn và các môn học khác đều cần được dạy nghiêm túc để bảo đảm nền tảng kiến thức cho bậc THPT.

Thực tế, Chương trình GDPT 2018 hướng tới phát triển phẩm chất, năng lực toàn diện. Vì vậy, nếu việc tuyển sinh chỉ tập trung vào kết quả hai môn thi, nguy cơ mất cân đối trong tổ chức dạy học cần được tính đến.

Tại Trường PTCS Xã Đàn (Hà Nội), ngay đầu năm học, nhà trường tổ chức khảo sát chất lượng để nhận diện năng lực và những phần kiến thức học sinh còn thiếu. Với lớp 9, hoạt động khảo sát được duy trì hàng tháng. Sau mỗi lần khảo sát, giáo viên và tổ chuyên môn phân tích kết quả theo từng học sinh, từng lớp, từng dạng kiến thức.

Trên cơ sở đó, giáo viên điều chỉnh cách ôn tập, phối hợp với phụ huynh theo dõi sự tiến bộ của học sinh. Qua đó, nhà trường duy trì đánh giá thường xuyên thay vì chỉ tập trung vào kết quả kỳ thi cuối cấp.

Công bố sớm, xây dựng thước đo đánh giá khách quan

Bên cạnh việc bảo đảm chất lượng dạy học toàn diện, tính ổn định và thời điểm công bố phương án tuyển sinh cũng là vấn đề được quan tâm. Với học sinh lớp 9, mỗi thay đổi về môn thi, cấu trúc đề hay phương thức xét tuyển đều ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch học tập, ôn luyện và lựa chọn nguyện vọng.

Do đó, dù phương án hai môn đang được đề xuất ở cấp bộ, các địa phương cần sớm thông tin về lộ trình triển khai, phạm vi áp dụng và những yêu cầu cụ thể để học sinh không rơi vào tình trạng vừa học vừa chờ đợi thay đổi. Đặc biệt, cần phân biệt rõ nội dung dự thảo với quy định chính thức, tránh tạo tâm lý chủ quan hoặc khiến phụ huynh, học sinh phải tự điều chỉnh kế hoạch theo những thông tin chưa được xác nhận.

Theo các chuyên gia, phải nhìn nhận áp lực tuyển sinh từ nhiều phía. Việc giảm một môn thi có thể giúp học sinh nhẹ gánh hơn, nhưng nếu số lượng chỗ học công lập chưa đáp ứng nhu cầu, áp lực cạnh tranh vẫn tồn tại. Vì vậy, về lâu dài, giải pháp căn cơ là tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng trường lớp, bảo đảm thêm cơ hội học tập cho học sinh.

Cơ quan quản lý không chỉ cần công bố sớm môn thi mà còn phải làm rõ cách đánh giá, lộ trình áp dụng và trách nhiệm của các bên. Nhà trường cần được hướng dẫn thống nhất, giáo viên có điều kiện đánh giá sự tiến bộ của học sinh, phụ huynh được cung cấp đầy đủ thông tin để đồng hành cùng con, tránh chạy theo những thay đổi chưa chính thức.

Giảm số môn thi có thể góp phần giảm áp lực trước mắt, nhưng tuyển sinh lớp 10 vẫn phải bảo đảm lựa chọn học sinh phù hợp và chất lượng giáo dục phổ thông. Học sinh cần được trang bị kiến thức toàn diện để không chỉ vượt qua kỳ thi mà còn đáp ứng yêu cầu học tập ở bậc THPT, tránh nguy cơ học lệch.