Thị trường bảo hiểm: Dần qua cơn bĩ cực
Thị trường bảo hiểm đang có những chuyển biến tích cực sau giai đoạn nhiều biến động, đặc biệt là những tác động kéo dài từ cuộc khủng hoảng niềm tin trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ những năm 2022-2023.

Theo báo cáo “Ngành bảo hiểm đón sóng phục hồi, tăng tốc chuyển mình” vừa được Vietnam Report công bố, triển vọng tăng trưởng của ngành bảo hiểm đang được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố thuận lợi từ môi trường kinh tế vĩ mô.
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%, với các động lực chính đến từ xuất khẩu, đầu tư công và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Khi quy mô nền kinh tế mở rộng, nhu cầu bảo vệ tài chính của doanh nghiệp (DN) và người dân cũng được dự báo gia tăng, tạo thêm dư địa phát triển cho thị trường bảo hiểm.
Số liệu Vietnam Report cũng cho thấy, 74,8% DN đánh giá nhu cầu bảo vệ trước các rủi ro ngày càng gia tăng là một trong những cơ hội phát triển đáng chú ý nhất của ngành bảo hiểm trong giai đoạn hiện nay.
Những biến động kinh tế toàn cầu, thiên tai cực đoan, dịch bệnh, rủi ro sức khỏe và các nguy cơ mới phát sinh từ quá trình chuyển đổi số đang khiến cả cá nhân và DN quan tâm nhiều hơn đến các giải pháp quản trị rủi ro và bảo vệ tài chính.
Nếu trước đây bảo hiểm thường được xem là một khoản chi tiêu có thể trì hoãn, thì ngày nay bảo hiểm đang dần được nhìn nhận như một công cụ giúp duy trì sự ổn định tài chính trước những biến cố khó lường.
Số liệu mới nhất từ Bộ Tài chính cho biết, tổng doanh thu toàn thị trường bảo hiểm ước tăng khoảng 2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ tăng trên 12%, còn bảo hiểm nhân thọ giảm khoảng 4%. Dù chưa trở lại quy mô trước thời điểm xảy ra khủng hoảng niềm tin, mức giảm này đã thu hẹp đáng kể, cho thấy quá trình phục hồi đang dần hình thành.
Bà Phạm Thu Phương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho biết, thị trường bảo hiểm đang có những chuyển biến tích cực sau giai đoạn nhiều biến động, đặc biệt là những tác động kéo dài từ cuộc khủng hoảng niềm tin trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ những năm 2022-2023.
Theo bà Phương, những biến động của thị trường trong thời gian qua đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh của các DN bảo hiểm, nhất là bảo hiểm nhân thọ. Nhiều phản ánh liên quan đến hoạt động tư vấn và phân phối sản phẩm bảo hiểm đã tác động đến tâm lý khách hàng, kéo theo sự suy giảm về doanh thu và tốc độ tăng trưởng của thị trường.
Tuy nhiên, bức tranh thị trường hiện nay đã có nhiều chuyển biến tích cực hơn. Tốc độ suy giảm của bảo hiểm nhân thọ đang được cải thiện đáng kể so với giai đoạn trước, trong khi bảo hiểm phi nhân thọ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan.
Theo Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam đến năm 2030, quy mô doanh thu phí bảo hiểm được đặt mục tiêu đạt khoảng 3,3-3,8% GDP. Đây là mục tiêu nhằm nâng cao vai trò của bảo hiểm trong nền kinh tế, đồng thời mở rộng khả năng bảo vệ tài chính cho người dân và DN trước các rủi ro phát sinh trong đời sống và sản xuất, kinh doanh.
Theo bà Phương, một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Cơ quan quản lý đã tham mưu sửa đổi Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 và tiếp tục hoàn thiện các nghị định hướng dẫn thi hành nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường trong giai đoạn mới.
Kết quả rà soát cho thấy khoảng 46% điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực bảo hiểm đã được cắt giảm, đồng thời khoảng 30% thủ tục hành chính được đơn giản hóa. Những cải cách này góp phần giảm chi phí tuân thủ cho DN, tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động kinh doanh và tạo môi trường thuận lợi hơn cho sự phát triển của thị trường bảo hiểm.
Bên cạnh việc cải cách thủ tục hành chính, các quy định pháp luật mới cũng được xây dựng theo hướng tăng cường tính minh bạch của thị trường.
Theo đại diện Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm, chuyển đổi số cũng đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng đối với ngành bảo hiểm. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản trị DN mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý tăng cường giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các rủi ro phát sinh.
Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát hoạt động kinh doanh bảo hiểm tiếp tục được tăng cường. Cơ quan quản lý cũng duy trì đối thoại thường xuyên với cộng đồng DN bảo hiểm nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.