“Thôn số” giúp Mặt trận gần dân hơn
Hiện nay, Ủy ban MTTQ Việt Nam tại nhiều xã, phường đã đưa chuyển đổi số vào hoạt động bằng những cách làm thiết thực, gần gũi. Nhờ đó, công tác tuyên truyền, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân nhanh chóng, thuận tiện hơn, thông tin hai chiều giữa Mặt trận và người dân ngày càng thông suốt.
Cộng đồng số ở cơ sở
Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam ở cơ sở, từ quản lý, điều hành, số hóa dữ liệu đến nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân... Tại thôn Quang Minh (xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ), mô hình “Thôn số” được triển khai với sự tham gia của Tổ chuyển đổi số cộng đồng gồm Trưởng ban Công tác Mặt trận, Trưởng thôn, Bí thư Đoàn Thanh niên và công an viên phụ trách thôn.
Các công việc của thôn được thông báo trên nhóm Zalo. Tổ chuyển đổi số thôn hỗ trợ người dân tiếp cận, cài đặt và tích hợp các thông tin, tiện ích số phục vụ đời sống. Qua đó, hình thành thêm một kênh thông tin nhanh, thuận tiện giữa chính quyền, Mặt trận, các đoàn thể và người dân.
Đến nay, toàn tỉnh Phú Thọ đã cấp trên 2,57 triệu tài khoản định danh điện tử, trong đó hơn 2,4 triệu tài khoản đã được kích hoạt và sử dụng. 100% cơ sở khám chữa bệnh tiếp nhận người dân bằng căn cước công dân hoặc VNeID; 100% bệnh viện triển khai bệnh án điện tử theo lộ trình; toàn bộ trường phổ thông sử dụng học bạ điện tử, sổ điểm điện tử và hệ thống học liệu số.
Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sâu rộng cùng nhiều mô hình như “Làng số”, “Gia đình số”, “Chợ số - Nông thôn số”, góp phần nâng cao kỹ năng số cho người dân và thúc đẩy hình thành cộng đồng số ngay từ cơ sở.
Đặc biệt, nhiều bí thư, chủ tịch UBND, MTTQ Việt Nam xã, phường đã trở thành những “thủ lĩnh số”, trực tiếp dẫn dắt phong trào chuyển đổi số, hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ trong quảng bá văn hóa, phát triển du lịch và tiêu thụ sản phẩm OCOP.
Từ những mô hình thiết thực, chuyển đổi số ngày càng đi vào đời sống, tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của người dân. Các nền tảng số giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân, nâng cao hiệu quả dịch vụ công, đồng thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận công nghệ, khai thác dữ liệu và mở rộng thị trường.
Mở thêm kênh lắng nghe, kết nối với nhân dân
Còn tại Lào Cai, chuyển đổi số đang được đưa xuống tận khu dân cư bằng những mô hình thiết thực. Đến cuối tháng 9, xax Bát Xát có 17/25 thôn tổ chức họp trực tuyến để triển khai nhiệm vụ. Từ mô hình thí điểm tại thôn Sơn Hà cuối năm 2025, đến nay 17/25 thôn chủ động đăng ký thực hiện “Thôn số”.
Hiện nay, xã Bát Xát đang thí điểm mô hình “Thôn số” tại 7 thôn, dự kiến triển khai thêm 3 thôn trong năm 2026. Từ hiệu quả ở Bát Xát, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 828/QĐ-UBND về Bộ tiêu chí “Thôn số, thôn thông minh tạm thời”. Các tiêu chí được chia thành 3 mức độ: Cơ bản, nâng cao và thông minh, bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển không đồng đều giữa các địa bàn.
Còn tại xã Châu Quế, thời gian qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã đưa chuyển đổi số vào hoạt động bằng những cách làm thiết thực, gần gũi, mở thêm kênh lắng nghe, kết nối với nhân dân. Nổi bật là “Tổ công nghệ số” và mô hình “Quét mã QR - Lắng nghe ý kiến nhân dân”, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ sử dụng và chủ động hơn trong việc phản ánh tâm tư, nguyện vọng.
Chỉ với thao tác đơn giản, người dân có thể gửi phản ánh, kiến nghị về những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống tới Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Từ phản ánh, kiến nghị của người dân được MTTQ Việt Nam xã tiếp nhận, phối hợp rà soát, phân loại, chuyển các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền giải quyết.
Xác định người dân là trung tâm của chuyển đổi số, cán bộ Mặt trận xã Châu Quế không chỉ tuyên truyền mà còn trực tiếp hướng dẫn để người dân sử dụng công nghệ theo phương châm “dễ hiểu, dễ làm, dễ sử dụng”. Hiện công nghệ từng bước trở thành công cụ giúp người dân tiếp cận thông tin, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và tham gia các công việc chung của địa phương.
Một cuộc họp trực tuyến giúp rút ngắn khoảng cách địa lý; một điểm hỗ trợ dịch vụ công giúp người dân thuận lợi hơn khi sử dụng VNeID; một “Chợ số” giúp nông sản tiếp cận thị trường rộng hơn. Đây cũng là không gian để Mặt trận phát huy lợi thế gần dân, hiểu dân và có mạng lưới đến tận khu dân cư. Ban Công tác Mặt trận có thể phối hợp với Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn những hộ còn khó khăn trong tiếp cận công nghệ, vận động người dân tham gia các nền tảng số và kịp thời nắm bắt những phản ánh, kiến nghị từ người dân. Đây cũng là cách để Mặt trận đổi mới phương thức tập hợp, kết nối và đồng hành với nhân dân.
Đoàn công tác của UBTƯ MTTQ Việt Nam và tỉnh Lai Châu vừa tổ chức chương trình học tập, trao đổi kinh nghiệm xây dựng mô hình “Thôn số” tại xã Bát Xát (tỉnh Lào Cai). Tại đây, các đại biểu đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình “Thôn số” ở cơ sở; chia sẻ về cách làm của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng các tiện ích số; giải pháp để đưa các tiện ích số đến gần người dân...