Thu hút, trọng dụng, phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn

Cơ chế, chính sách đặc thù để thu hút nhân tài tương xứng với năng lực

Mới đây Văn phòng Trung ương Đảng ban hành thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ về “Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững”. Thông báo chỉ rõ, phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất. Thu hút nhân tài phải gắn liền với trọng dụng, giao nhiệm vụ cụ thể, quyền hạn cần thiết, nguồn lực phù hợp và đánh giá công bằng theo kết quả; tạo điều kiện, động lực và môi trường để nhân tài gắn bó lâu dài.

Bộ Nội vụ đang nghiên cứu tham mưu Kết luận về Chiến lược thu hút, trọng dụng, phát triển nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững để trình Trung ương xem xét tại các Hội nghị Trung ương sắp tới. Đây đang được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Nội vụ trong 4 tháng cuối năm 2026.

Ông Lê Văn Cuông, nguyên Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hoá cho rằng, để phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn tới cần nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, những lĩnh vực mới. Do đó phải tăng cường đào tạo, thu hút trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Theo ông Cuông, trong bối cảnh hiện nay các quốc gia đều có chiến lược để thu hút người tài. Đặc biệt thị trường lao động đang cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia, các doanh nghiệp, tập đoàn xuyên quốc gia. Tại Việt Nam, khối doanh nghiệp FDI cũng cạnh tranh rất gay gắt với các tập đoàn kinh tế nhà nước, doanh nghiệp tư nhân trong nước trong thu hút nguồn nhân lực lao động chất lượng cao. Nhu cầu lớn nhưng nguồn cung ít, do đó muốn thu hút chính sách phải thật sự đột phá. Bởi thị trường lao động đang cạnh tranh rất gay gắt. Người tài cần được thu hút, tuyển dụng chứ không phải “đi xin” hay “chạy chọt”…

“Trả công xứng đáng, được trọng dụng và đãi ngộ mới có thể thu hút được nhân tài”-ông Cuông nói và dẫn chứng việc các tập đoàn tư nhân, các doanh nghiệp FDI thành công nhờ có cơ chế thu hút, đãi ngộ và giữ chân người tài. Nhất là khối ngoài nhà nước đã có cơ chế riêng trong thu hút và trọng dụng nhân tài dựa trên kết quả lao động để trả lương và chế độ đãi ngộ xứng đáng, có sự cạnh tranh trong thị trường lao động. Do đó Chiến lược quốc gia nên tập trung vào thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn tại khu vực Nhà nước.

Tập trung thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn

Theo ông Lê Như Tiến, nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, giáo dục, thanh thiếu niên và Nhi đồng (nay là Uỷ ban Văn hoá và Xã hội), trong thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị đều có chính sách để thu hút nhân tài. Nhiều nơi đã thu hút được những người tài giỏi thực sự. Nhưng sau một thời gian một số “người tài” lại “rũ áo ra đi”. “Đó là do môi trường làm việc không thuận lợi để giữ người tài ở lại”- ông Tiến nói và cho rằng cần minh bạch, công khai việc đánh giá, sử dụng, đề bạt, bổ nhiệm, cất nhắc cán bộ. Bởi không “thay máu” được cán bộ thiếu năng lực, không thể nào có được nhân tài. 

Bộ Chính trị cũng vừa ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy tốt hơn nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Để phát huy hiệu quả nguồn lực của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ Tổ quốc, Nghị quyết 23 yêu cầu có chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền, bảo đảm điều kiện để kiều bào đóng góp. Điểm mới quan trọng là việc kiều bào có thể đóng góp từ xa, thông qua tư vấn, đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, kết nối đầu tư, mở rộng thị trường hoặc tham gia các hoạt động đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt Nghị quyết 23 hướng tới việc thay đổi phương thức kết nối nguồn lực. Trong đó, xác định đất nước đang cần gì và làm thế nào để kết nối đúng người, đúng năng lực và đúng nhu cầu. Theo đó, cần xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời xác định rõ nhu cầu về chuyên gia, về công nghệ, về đầu tư, thị trường và các nguồn lực khác của từng bộ, ngành, địa phương.

Trước hết là thu hút, kết nối và phát huy hiệu quả đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, nhân tài, doanh nhân, doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, trong mở rộng thị trường và quảng bá hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.