Thúc đẩy lộ trình năng lượng sạch: Sẽ có ưu đãi thuế xăng E10

Sẽ nghiên cứu lại một số loại thuế với xăng E10

Chính phủ ban hành Nghị quyết số 29 về việc thí điểm một số chính sách trong triển khai lộ trình sử dụng xăng E10. Theo đó, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá toàn diện các quy định liên quan đến thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng này để trình cấp có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh nếu cần thiết nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thị trường năng lượng sạch phát triển.

Ông Trương Bá Tuấn - Phó Cục trưởng Chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) cho biết, Việt Nam là nước sản xuất ethanol - nguyên liệu dùng để phối trộn xăng sinh học E10. Sản lượng ethanol trong nước hiện không đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng nên vẫn phải nhập khẩu. Do đó, cần chính sách hỗ trợ để giảm chi phí nhập khẩu mặt hàng này.

Theo ông Tuấn, đơn vị này sẽ nghiên cứu, đánh giá lại thuế bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt với xăng E10 và báo cáo Chính phủ, cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, xăng E10 được áp mức ưu đãi thấp hơn 7%. Thuế bảo vệ môi trường cũng chỉ quy định thu với phần nhiên liệu hóa thạch cấu thành trong sản phẩm, trong khi phần ethanol sẽ được loại trừ.

Hiện các dự án sản xuất xăng sinh học, năng lượng sạch được hưởng ưu đãi về thuế nhập khẩu, sử dụng đất phi nông nghiệp và thu nhập doanh nghiệp theo chính sách khuyến khích đầu tư. Ngoài ra, để giảm chi phí sản xuất xăng E10, Bộ Tài chính gần đây đã tham mưu Chính phủ hạ thuế nhập khẩu ethanol - nguyên liệu phối trộn xăng E10 - từ 10% xuống 5%.

Ông Tuấn cho biết thêm, vừa qua Bộ Tài chính đã đề xuất nhiều giải pháp về thuế để khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học. Các giải pháp chủ yếu tập trung giảm chi phí sử dụng xăng E5, E10 cho người tiêu dùng và đơn vị cung ứng.

Doanh nghiệp cần môi trường ổn định

Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) nhấn mạnh, để xăng E10 đi vào cuộc sống, cần giải quyết ngay 3 điểm nghẽn cốt lõi.

Về chính sách thuế, năng lượng đòi hỏi chiến lược dài hạn. Không thể áp dụng các biện pháp giảm thuế ngắn hạn (ví dụ chỉ kéo dài đến 30/6 hay hết năm). Các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu nhập khẩu theo các hợp đồng dài hạn (term) từ 6 tháng đến 1 năm. Nếu không có định hướng thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ rõ ràng cho xăng sinh học, doanh nghiệp sẽ "ngơ ngác" và không dám ký kết hợp đồng.

Về quy chuẩn kỹ thuật (QCVN), xăng dầu quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật. Hiện tại, một số quy chuẩn về hàm lượng oxy (do pha ethanol cao) chỉ có hiệu lực đến hết năm 2026. Nếu không có bước chuẩn bị gia hạn hoặc sửa đổi, lộ trình E10 chắc chắn sẽ vướng mắc về mặt pháp lý khi bước sang năm 2027.

Về cơ chế giá, muốn người dân đồng thuận thì giá cả, mức thuế ưu đãi của E10 phải được chỉ ra rõ ràng, chứng minh được lợi ích. Về phía doanh nghiệp kinh doanh, họ cần cơ chế đảm bảo không bị lỗ. Hệ thống doanh nghiệp đang rất kỳ vọng vào Nghị định mới thay thế Nghị định 83, nhằm tạo quyền tự chủ trong vấn đề giá cả.

"Cơ sở khoa học đã đầy đủ, công tác chuẩn bị kỹ thuật đã tốt, câu chuyện bây giờ là các chính sách vĩ mô phải được ban hành kịp thời, ổn định và dài hạn để lộ trình chuyển đổi diễn ra mượt mà, nhận được sự đồng thuận của cả xã hội" - ông Bảo chia sẻ.

Cộng đồng doanh nghiệp cũng cho rằng việc triển khai nhiên liệu sinh học phát sinh nhiều chi phí mới so với xăng khoáng truyền thống. Chẳng hạn, ngoài chi phí tạo nguồn ethanol nhiên liệu, doanh nghiệp còn phải đầu tư cho hoạt động phối trộn, bồn chứa riêng, vận chuyển chuyên dụng, kiểm nghiệm chất lượng, bù hao hụt kỹ thuật cũng như nâng cấp hệ thống kho bãi và bán lẻ.

Điều doanh nghiệp cần nhất hiện nay không chỉ là cơ chế giá hay nguồn nguyên liệu, mà còn là một môi trường chính sách ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao. Khi có lộ trình phát triển rõ ràng và nhất quán, doanh nghiệp mới mạnh dạn đầu tư cho hạ tầng, công nghệ phối trộn cũng như các dự án phát triển nguồn cung ethanol trong nước, qua đó tạo nền tảng để E10 phát triển bền vững trong dài hạn.