Báo Đại Đoàn Kết Sức khỏe

Thuốc lá điện tử “ngụy trang” để bán qua mạng

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Thuốc lá điện tử “ngụy trang” để bán qua mạng

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News
Thuốc lá điện tử “ngụy trang” để bán qua mạng
Ảnh minh họa

Sau khi bị cấm, nhiều cửa hàng thuốc lá điện tử chuyển sang kinh doanh trực tuyến, ngụy trang sản phẩm dưới tên gọi như “đầu bàn chải điện”, “máy cạo râu” để né tránh kiểm soát.

Gần 35% cửa hàng được khảo sát chuyển sang bán online

Tại hội thảo về phòng, chống tác hại của thuốc lá do Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức sáng 17/11 tại Hà Nội, TS Lương Minh Tân, Trường Đại học Y tế công cộng, công bố kết quả khảo sát hoạt động kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng sau khi quy định cấm có hiệu lực.

Khảo sát được thực hiện tại 126 cửa hàng từng kinh doanh những sản phẩm này ở Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và TPHCM. Kết quả cho thấy 81 cửa hàng (64,3%) đã đóng cửa tại địa điểm kinh doanh trước đó; 44 cửa hàng (34,9%) chuyển sang bán trực tuyến và một cửa hàng duy trì cả hai hình thức.

Riêng tại Hà Nội, 14 trong số 30 cửa hàng được khảo sát đã chuyển sang kinh doanh trên mạng.

Đáng chú ý, người bán sử dụng nhiều thủ thuật nhằm che giấu sản phẩm. Thuốc lá điện tử được giới thiệu dưới tên gọi “đầu bàn chải điện”, “máy cạo râu”, “tinh dầu xịt phòng”. Việc trao đổi, thỏa thuận mua bán cũng được chuyển sang tin nhắn riêng trên các nền tảng mạng xã hội.

Theo TS Lương Minh Tân, kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động kinh doanh thuốc lá điện tử đang dịch chuyển từ các điểm bán công khai sang môi trường trực tuyến, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, tỷ lệ gần 35% chỉ phản ánh nhóm cửa hàng được khảo sát tại bốn thành phố, không đại diện cho toàn bộ thị trường.

Hội thảo về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Hội thảo về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Cần theo kịp các thủ thuật kinh doanh trá hình

Từ ngày 1/1/2025, Việt Nam thực hiện quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Theo thông tin được cung cấp tại hội thảo, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở học sinh 13–17 tuổi giảm từ 8,1% năm 2023 xuống dưới 1% năm 2025. Tuy nhiên, những hình thức kinh doanh trá hình cho thấy nguy cơ thanh thiếu niên tiếp cận sản phẩm vẫn hiện hữu.

Ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, cho rằng sau hơn 13 năm thực hiện, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 đã bộc lộ những vấn đề cần điều chỉnh, nhất là trước sự xuất hiện của các sản phẩm mới và thay đổi trong phương thức kinh doanh.

Trong tiến trình sửa đổi Luật, việc làm rõ phạm vi quản lý đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và những sản phẩm tương tự đang được nghiên cứu nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm soát.

Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến nhấn mạnh yêu cầu chủ động phòng ngừa, đặc biệt là ngăn chặn nguy cơ thanh thiếu niên bắt đầu sử dụng và lệ thuộc nicotine. Theo đại biểu, cần tăng cường kiểm soát những hình thức quảng bá gián tiếp, hạn chế khả năng tiếp cận sản phẩm của người trẻ.

Từ kết quả khảo sát, các chuyên gia cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý và các nền tảng số trong phát hiện, ngăn chặn hoạt động kinh doanh thuốc lá điện tử trái phép.

Đức Trân