Tiêu thụ xăng E10 ổn định, môi trường cải thiện

Cải thiện đồng bộ hơn ở cả nhóm bụi và khí ô nhiễm

Số liệu quan trắc của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) trong 3 giai đoạn (đầu tháng 5, cuối tháng 5 và cuối tháng 6/2026) cho thấy, chất lượng không khí tại Hà Nội và TPHCM đều có xu hướng cải thiện.

Tại Hà Nội, so với cuối tháng 5, nồng độ bụi mịn PM2.5 giảm 31%, trong khi bụi PM10 giảm 29,6%. Đây là mức giảm đáng kể, phản ánh sự cải thiện về chất lượng không khí. Tuy nhiên, Bộ Công thương cũng lưu ý, kết quả này vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố khác như việc thành phố đang triển khai đồng thời nhiều dự án giao thông và xây dựng.

Trong khi đó, TPHCM ghi nhận mức cải thiện đồng bộ hơn ở cả nhóm bụi và khí ô nhiễm. Cụ thể, PM2.5 giảm 15,7%; PM10 giảm 14,3%; khí CO giảm tới 65,2%; NO₂ giảm 68,6%; NOx giảm 57,6%; SO₂ giảm 38,5% và O₃ giảm 14,4%.

Như vậy, xăng E10 đã góp phần tích cực trong việc cải thiện chất lượng không khí tại các thành phố lớn. Việc các chỉ số nhóm khí độc như CO, NO₂ giảm rõ rệt là ưu điểm lớn của xăng E10 nhờ quá trình cháy triệt để hơn.

Qua tổng hợp của Bộ Công thương, có thể đánh giá việc triển khai xăng sinh học E10 tại các địa phương cơ bản đạt yêu cầu về tiến độ, phạm vi bao phủ và bảo đảm nguồn cung. Nhiều địa phương đã hoàn thành chuyển đổi toàn bộ hoặc gần toàn bộ hệ thống cửa hàng bán lẻ, đặc biệt là Lâm Đồng, Điện Biên, Gia Lai, Hải Phòng, Tây Ninh, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Vĩnh Long, Đồng Nai, Thanh Hóa, Lạng Sơn, Hưng Yên. Điều này cho thấy lộ trình triển khai theo Thông tư số 50/2025/TT-BCT đã được quán triệt khá đồng bộ từ cấp tỉnh đến doanh nghiệp và cửa hàng bán lẻ.

Về công tác chỉ đạo, điều hành, đa số địa phương đã chủ động tham mưu UBND tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch, công văn chỉ đạo và Sở Công thương ban hành văn bản hướng dẫn, đôn đốc thương nhân kinh doanh xăng dầu thực hiện chuyển đổi. Một số địa phương triển khai sớm từ cuối năm 2025 và đầu năm 2026 như Thành phố Huế, Phú Thọ, Vĩnh Long, Sơn La, Quảng Ninh, Nghệ An. Một số địa phương có cường độ chỉ đạo cao như Thái Nguyên ban hành liên tiếp nhiều văn bản từ tháng 3 đến tháng 5/2026; Gia Lai chỉ đạo từ tháng 3 đến tháng 6/2026; Đồng Nai ban hành nhiều văn bản của UBND và Sở Công thương để bảo đảm nguồn cung, tuyên truyền và chuyển đổi hệ thống bán lẻ.

Đối với công tác kiểm tra, giám sát, các địa phương đã giao lực lượng Quản lý thị trường phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, UBND cấp xã, phường kiểm tra việc thực hiện lộ trình, niêm yết giá, bán đúng chủng loại, không găm hàng, không tạo khan hiếm giả và kiểm soát chất lượng, đo lường, tỷ lệ phối trộn.

PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định, từ các kết quả nghiên cứu, cùng với thực tế sử dụng xăng E10 rộng rãi trên toàn quốc trong thời gian vừa qua, cho thấy xăng sinh học E10 có khả năng vận hành hoàn toàn tương đương với các loại xăng khoáng truyền thống, bảo đảm đầy đủ các tính năng kỹ thuật cơ bản của phương tiện.

Bên cạnh đó, xăng E10 còn mang lại một số lợi ích về mặt kỹ thuật, đặc biệt trong việc cải thiện chất lượng khí thải. Trong thành phần xăng sinh học E10 có khoảng 3,4% oxy. Hàm lượng oxy này giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hiệu quả và triệt để hơn.

“Thực tế, khi sử dụng xăng, quá trình cháy không phải lúc nào cũng cháy hết hoàn toàn. Phần nhiên liệu chưa cháy hết sẽ sinh ra các chất phát thải độc hại như hydrocarbon (HC) và khí carbon monoxide (CO), gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.

Với lượng oxy bổ sung trong xăng E10, quá trình cháy sạch hơn, từ đó giúp giảm đáng kể lượng phát thải HC và CO. Hiệu quả này cũng đã được ghi nhận qua các kết quả quan trắc thực tế mà. Khi xăng sinh học E10 được sử dụng rộng rãi, chất lượng không khí đã có những cải thiện đáng kể”- PGS.TS Phạm Hữu Tuyến thông tin.

Ngoài lợi ích về môi trường, việc cải thiện chất lượng khí thải còn mang lại lợi ích thiết thực cho người sử dụng phương tiện. Hiện nay, các chỉ tiêu phát thải như HC và CO đều được quy định trong Quy chuẩn Việt Nam đối với hoạt động kiểm tra, kiểm định phương tiện. Khi sử dụng xăng E10, lượng phát thải của các thành phần này được cải thiện, góp phần giúp phương tiện đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về khí thải trong quá trình kiểm định.

Nghiên cứu, phát triển công nghệ sản xuất ethanol thế hệ mới

Theo TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) Việt Nam có lợi thế về nguồn nguyên liệu sản xuất ethanol, đặc biệt là sắn và mật rỉ đường. Đây là những nguyên liệu quan trọng để phát triển nguồn cung E10 trong nước. Hiện có ba nhà máy ethanol đang hoạt động và theo lộ trình, từ tháng 7 đến tháng 8 sẽ có thêm hai nhà máy đi vào hoạt động.

Trong thời gian tới, khi các nhà máy còn lại được khôi phục, năng lực cung ứng E10 trong nước sẽ tiếp tục được nâng lên.

Bên cạnh việc tận dụng các nguồn nguyên liệu truyền thống như sắn, ngô và mật rỉ, Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển công nghệ sản xuất ethanol thế hệ thứ hai và thứ ba từ các phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, bã mía, lõi ngô cũng như phụ phẩm của ngành chế biến gỗ.

Nhiều quốc gia, trong đó có Brazil, đã triển khai hiệu quả công nghệ này và đây cũng là xu hướng Việt Nam cần hướng tới nhằm hài hòa giữa mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh lương thực, đồng thời thúc đẩy kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.