Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Không vì tiến độ mà làm giảm chất lượng

Ngày 4/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có Kết luận số 230/KL-UBTVQH16 về Báo cáo của Chính phủ tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Trong đó, yêu cầu hoàn thiện Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 30/11/2026.

Tính đến thời điểm này, các cơ quan ở trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 VBQPPL còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát. Đối với các VBQPPL không thuộc chế độ mật, các cơ quan đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản. Trong đó, các cơ quan trung ương đề xuất phương án xử lý đối với 2.363 văn bản; chính quyền địa phương cấp tỉnh đề xuất xử lý 7.939 văn bản và chính quyền địa phương cấp xã đề xuất xử lý 2.775 văn bản.

Phần lớn các cơ quan trung ương và địa phương xác định lộ trình xử lý văn bản trong giai đoạn 2026-2027. Một số văn bản được xác định lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định cụ thể thời hạn. Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 136 bộ luật, luật và 12 nghị quyết của Quốc hội. Trong năm 2026, dự kiến xử lý 78 bộ luật, luật và 6 nghị quyết; năm 2027 xử lý 27 bộ luật, luật và 3 nghị quyết; giai đoạn 2028-2030 xử lý 31 bộ luật, luật.

Đối với các VBQPPL do Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 575 văn bản. Trong đó, 355 văn bản dự kiến được xử lý trong năm 2026, 194 văn bản trong năm 2027 và 24 văn bản trong giai đoạn 2028-2030; một số văn bản có lộ trình sau năm 2030.

Đại diện Bộ Tư pháp cho biết, ngày 6/9, Ủy viên Thường trực Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ký Thông báo số 6912/TB-CQTTBCĐ Kết luận phiên họp lần thứ hai của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL (Ban Chỉ đạo).

Thông báo nêu rõ, mục tiêu của đợt tổng rà soát hệ thống VBQPPL lần này không chỉ là việc kiểm đếm văn bản mà phải là “cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia”, phục vụ trực tiếp việc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, tạo không gian phát triển mới. Ban Chỉ đạo yêu cầu, việc rà soát không chạy theo số lượng, không vì tiến độ mà làm giảm chất lượng. Mỗi văn bản đề xuất xử lý phải rõ nội dung vướng mắc; lý do, phương án, thời gian hoàn thành xử lý và cơ quan chịu trách nhiệm xử lý.

Những vấn đề đã được phát hiện phải nêu rõ trách nhiệm xử lý; phương án, giải pháp, lộ trình xử lý phải cụ thể, khả thi; chủ động đề xuất xử lý hoặc xử lý theo thẩm quyền những vấn đề đã rõ, đã đủ cơ sở, không chờ kết thúc toàn bộ nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL mới xử lý; xác định và đề xuất các vấn đề, VBQPPL trọng tâm cần ưu tiên xử lý trong năm 2026, 2027, nhất là về những vấn đề có phạm vi tác động lớn, liên ngành, trực tiếp cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, huy động nguồn lực hoặc làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp, người dân, bảo đảm việc xây dựng, ban hành VBQPPL khả thi, hiệu quả, phục vụ cho phát triển.

Các cơ quan, địa phương cần phải xác định đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong năm 2026. Tổng rà soát hệ thống VBQPPL phải được nhìn nhận là một khâu nối trực tiếp của quá trình đổi mới lập pháp và tổ chức thực thi pháp luật để bảo đảm thực hiện thông suốt những vấn đề đã được Quốc hội thông qua, đồng thời nhận diện và xử lý kịp thời những vướng mắc từ thực tiễn.

Kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL chính thức phải bảo đảm thực chất, tránh hình thức, không chỉ báo cáo về số lượng văn bản mà phải chú trọng về chất lượng. Kết quả tổng rà soát phải chuyển ngay thành hành động lập pháp và hành pháp; việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chủ động giải quyết, xử lý, không đùn đẩy, không để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi vì trách nhiệm không rõ; các vấn đề phức tạp, liên ngành phải xử lý đến cùng.

Thông báo nhấn mạnh tới vai trò của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc tiếp tục chỉ đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các tổ chức thành viên chủ trì tổ chức các hoạt động tham vấn rộng rãi, lấy ý kiến phản ánh, kiến nghị của các doanh nghiệp, hiệp hội ngành, hàng, các thành viên, hội viên... về những bất cập của quy định pháp luật, trong đó, chỉ rõ quy định, văn bản cụ thể có vướng mắc, bất cập cần xử lý; cho ý kiến đối với kết quả tổng rà soát, tổng hợp gửi các Bộ, ngành, địa phương có liên quan để nghiên cứu, hoàn thiện kết quả tổng rà soát hệ thống VBQPPL chính thức.