Tổng thống Mỹ tuyên bố vực lại tiến trình hòa bình Israel-Palestine

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong buổi lễ đón tiếp tại sân bay Ben Gurion, Israel hôm 22/5. (Nguồn: AFP).

Trong hai ngày công du sắp tới, Tổng thống Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp riêng rẽ với cả Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas và tới thăm các khu vực linh thiêng. Trong hôm đầu tuần, tại Jerusalem, ông cũng tham gia buổi lễ cầu nguyện tại Bức tường phía Tây và thăm Nhà thờ Holy Sepulchre.

Thủ tướng Netanyahu cùng phu nhân Sara, cũng như Tổng thống Israel Reuven Rivlin cùng các thành viên trong Nội các nước này, đã có mặt tại sân bay Ben-Gurion ở thủ đô Tel Aviv để đón tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania trong nghi thức thảm đỏ sau một chuyến bay trực tiếp từ Riyadh, thủ phủ của Arab Saudi.

Trong chuyến công du đầu tiên kể từ sau khi nhậm chức hồi tháng 1 vừa qua, ông Trump đã cho thấy nhiều tín hiệu mệt mỏi do một lịch trình làm việc khá dày đặc. Ông hiện đang trong chuyến công du kéo dài 9 ngày qua khu vực Trung Đông và châu Âu, kết thúc vào thứ Bảy tuần này sau các chuyến thăm tới Vatican, Brussels và Sicily.

Trong bài phát biểu tại Riyadh hôm Chủ nhật vừa qua, trong đó ông Trump thúc giục giới lãnh đạo Hồi giáo và Arab cùng chung tay đánh bại các nhóm phiến quân Hồi giáo, Tổng thống Mỹ đã nhắc tới cụm từ “chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo”.

Một quan chức Nhà Trắng cho hay ông Trump đã lỡ miệng vì sự mệt mỏi của mình. Trong đêm hôm Chủ nhật vừa qua tại Riyadh sau một ngày dài đầy rẫy các sự kiện, Tổng thống Trump cũng phải bỏ qua một diễn đàn với những người trẻ tuổi đáng lẽ ra là hoạt động cuối cùng trong ngày của ông, và phải cử cô con gái cưng Ivanka dự thay.

Trong cuối tuần qua, Tổng thống Trump đã nhận được lời chào đón nồng ấm của giới lãnh đạo Arab, những người đang mong muốn nước Mỹ sẽ dập tắt tầm ảnh hưởng của Iran trong khu vực, một cam kết mà họ hết sức hy vọng ở một người kế nhiệm vị Tổng thống trước, Barack Obama.

Sự đón tiếp nồng hậu này tương phản hoàn toàn với những khó khăn mà ông Trump phải đối mặt ở trong nước, khi ông đang vật lộn với hàng loạt cáo buộc sau khi sa thải Giám đốc FBI James Comey và cáo buộc liên quan tới Nga trong chiến dịch tranh cử.

Tổng thống Trump từng tuyên bố sẽ làm mọi thứ cần thiết để kiến thiết hòa bình giữa Israel và Palestine, nhưng lại đưa ra rất ít tín hiệu về cách thức mà ông sẽ đưa ra để vực dậy các vòng đàm phán đã bị đình trệ từ lâu.

Trong cuộc gặp gỡ với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas tại Washington hồi đầu tháng, ông Trump từng nói rằng chính quyền của ông cam kết ủng hộ giải pháp 2 nhà nước trong cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ này. Một số người Palestine cho hay họ cảm thấy thất vọng vì tuyên bố này.

Tổng thống Trump cũng lựa chọn quan điểm phản đối việc di dời ngay lập tức Đại sứ quán Mỹ tại Tel Aviv tới Jerusalem, một yêu cầu mà phía Israel đã đưa ra từ lâu.

Một quan chức kỳ cựu chính quyền Mỹ nói với hãng Reuters hồi tuần trước rằng, Tổng thống Trump vẫn giữa nguyên cam kết mà ông từng đưa ra trong chiến dịch tranh cử rằng sẽ di dời Đại sứ quán Mỹ, nhưng không công bố kế hoạch này trong lúc đang thực hiện chuyến công du.

“Chúng tôi đang có các cuộc thảo luận rất tốt với tất cả các bên và miễn là điều này còn tiếp tục, chúng tôi sẽ không có dự định làm bất cứ điều gì có thể gây ảnh hưởng xấu tới các vòng thảo luận” – Reuters dẫn lời vị quan chức trên cho hay.

Hôm Chủ nhật vừa qua, Israel đã thông qua một số biện pháp kinh tế nhân nhượng đối với Palestine mà một tuyên bố của Nội các nước này cho rằng “sẽ giảm tải cuộc sống thường nhật của phía Palestine sau khi ông Trump tới”, được xem như một bước tiến nhằm xây dựng lòng tin.

Tổng thống Trump đã tận dụng chuyến thăm tới Riyadh để tăng cường quan hệ của Mỹ với các nước Arab và Hồi giáo, tuyên bố thỏa thuận mua bán vũ khí trị giá 110 tỷ USD với Arab Saudi, và gửi tới Iran một thông điệp mạnh mẽ. Trong bài phát biểu trước giới lãnh đạo Hồi giáo và Arab, ông cũng đã hạ giọng về vấn đề Hồi giáo mà ông từng đưa ra trước kia.

“Một tương lai tốt đẹp hơn chỉ trở thành hiện thực nếu như đất nước của các bạn loại bỏ những kẻ khủng bố và cực đoan. Hãy loại bỏ chúng” – Tổng thống Trump nói.

Tổng thống Trump sẽ đặt chân qua các địa điểm được xem là khởi nguồn của 3 tôn giáo lớn trong cuối hành trình của mình, điều mà các cố vấn kỳ cựu của ông xem là cực kỳ quan trọng trong chuyến công du lần này.