TP Hồ Chí Minh: Duy trì đà xuất khẩu, tháo gỡ các điểm nghẽn

Ngày 28/9, trong báo cáo đánh giá tình hình, động lực tăng trưởng ngành Công thương 9 tháng và cả năm 2026 phục vụ công tác biên soạn GDP, GRDP, Sở Công thương TPHCM cho biết, dư địa mở rộng xuất khẩu trong quý 4 trước hết tập trung ở những nhóm hàng đang duy trì mức tăng trưởng dương.

Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 10,93%; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng tăng 18,42%; phương tiện vận tải và phụ tùng tăng 7,87%; sắt thép tăng 10,87%; hàng rau quả tăng 15,46%.

Theo Sở Công thương, nếu xu hướng đơn hàng và nhịp xuất khẩu hiện tại tiếp tục được duy trì, đây sẽ là những nhóm hàng có khả năng đóng góp chính vào tăng trưởng xuất khẩu của TPHCM trong quý 4.

Trong bối cảnh yêu cầu của các thị trường xuất khẩu ngày càng cao, Sở Công thương cho rằng việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) tiếp tục là công cụ quan trọng để doanh nghiệp mở rộng thị trường trong quý 4.

Hoạt động xúc tiến thương mại cần gắn với hướng dẫn doanh nghiệp về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu xanh - bền vững và phòng ngừa rủi ro về phòng vệ thương mại. Qua đó, doanh nghiệp có thể khai thác hiệu quả hơn các thị trường đã có FTA như EU, Vương quốc Anh, ASEAN, Hàn Quốc, Nhật Bản, CPTPP và RCEP.

Bên cạnh thị trường, nhiều ngành sản xuất của thành phố vẫn cần được hỗ trợ tháo gỡ các điểm nghẽn về đơn hàng và sức cạnh tranh. Các ngành truyền thống như dệt may, da giày đang tăng trưởng thấp. Sản xuất trang phục chỉ tăng 2,26%, sản xuất da và các sản phẩm có liên quan tăng 1,95%. Sản lượng giày dép thể thao giảm 2,09%, sợi xe từ các loại sợi tự nhiên giảm 27,33%, trong khi quần áo các loại chỉ tăng 1,23%. Ngành điện tử tăng 0,82% trong 8 tháng, chưa tương xứng với tiềm năng.

Một điểm nghẽn khác là chi phí nguyên liệu, nhiên liệu và sức cạnh tranh của sản phẩm trong nước. Một số ngành ghi nhận mức giảm sản lượng đáng kể như sản xuất kim loại giảm 8,62%, trong đó sắt, thép các loại giảm 8,68%; bê tông trộn sẵn giảm 9,41%; bao bì và túi bằng giấy giảm 15,40%; xe đạp giảm 21,93%; máy thu hình giảm 4,65% và sản xuất xe có động cơ giảm 0,61%.

Theo đánh giá của ngành công thương thành phố, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến giá nguyên, nhiên, vật liệu nhập khẩu tăng, sức cạnh tranh của sản phẩm cùng loại nhập khẩu và sự phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài.

Cùng với đó, các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, phát thải carbon, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và quy định chống phá rừng của EU (EUDR) trong giai đoạn 2026-2027 đang tạo thêm áp lực cho các ngành cao su - nhựa, chế biến gỗ, dệt may, da giày, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Sở Công thương cũng lưu ý tác động từ biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông đến thị trường tiêu thụ, nguồn cung nguyên, nhiên vật liệu và hoạt động vận chuyển hàng hóa. Những ngành chịu ảnh hưởng nhiều gồm hóa chất và sản phẩm từ dầu mỏ, điện - điện tử, may mặc, thủy hải sản và các ngành có thị trường tiêu thụ hoặc nguồn nguyên liệu phụ thuộc nhiều vào khu vực Trung Đông và Liên minh châu Âu.