TP Hồ Chí Minh: Tìm giải pháp bảo tồn Đạo Ông Trần – Nhà Lớn Long Sơn gắn với phát triển du lịch
Sáng 30/12, tại xã Long Sơn (TP Hồ Chí Minh), UBND xã Long Sơn đã làm việc với Báo Đại Đoàn Kết về kế hoạch phối hợp tổ chức hội thảo về bảo tồn, phát huy giá trị Đạo Ông Trần – Nhà Lớn và kết hợp phát triển du lịch Long Sơn. Từ đó, tìm giải pháp gìn giữ di sản văn hóa đặc sắc của địa phương, đồng thời mở hướng phát triển du lịch bền vững cho địa phương.
Xã Long Sơn nằm ở vị trí giáp ranh các phường Bà Rịa, Vũng Tàu, được bao bọc bởi hệ thống sông lớn như sông Dinh, sông Cái Mép – Thị Vải, tiếp giáp vịnh Gành Rái và vịnh Đồng Tranh. Nhờ vị trí địa lý thuận lợi, Long Sơn không chỉ là địa bàn phát triển công nghiệp hóa dầu mà còn nổi tiếng với nghề nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi hàu.
Bên cạnh tiềm năng kinh tế, bà Bùi Thị Thu Hương - Phó Chủ tịch UBND xã Long Sơn cho biết, đây còn là vùng đất lưu giữ giá trị văn hóa – tín ngưỡng độc đáo với khu Nhà Lớn Long Sơn, hay còn gọi là đền Ông Trần. Đây là quần thể kiến trúc nghệ thuật theo lối cổ, từng là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng cư dân theo Đạo Ông Trần. Quần thể Nhà Lớn gồm nhiều công trình như dãy nhà phố, chợ, lâu đài, nhà máy đèn… được xây dựng khép kín, mang đậm dấu ấn lịch sử.
Theo các nhà nghiên cứu, Đạo Ông Trần là một tín ngưỡng dân gian đặc biệt. Tuy được gọi là “đạo” nhưng không có giáo chủ, không kinh sách, không nghi lễ phức tạp. Tư tưởng chủ đạo là lối sống đạo – đời hòa hợp, đề cao lao động, làm việc thiện, tu dưỡng đạo đức trong đời sống thường ngày và kính trọng tổ tiên. Chính từ nếp sống ấy, cư dân Long Sơn đã hình thành nhiều phong tục độc đáo như viết hàng trăm câu liễn đón xuân, dựng cây nêu ngày Tết, tạo nên bản sắc riêng của xã đảo.
"Trong bối cảnh phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển bền vững, việc bảo tồn Đạo Ông Trần và kiến trúc Nhà Lớn Long Sơn được xác định là yêu cầu cấp thiết. Việc UBND xã Long Sơn phối hợp với Báo Đại Đoàn Kết tổ chức hội thảo lần này hướng đến làm rõ giá trị văn hóa của Đạo Ông Trần gắn với Nhà Lớn, đánh giá lợi thế của Long Sơn trong bảo tồn di sản song song với phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Từ đó, đề xuất các giải pháp khả thi để gìn giữ và phát huy hiệu quả các giá trị này", bà Bùi Thị Thu Hương nhấn mạnh.
Tại buổi làm việc, ông Đào Mạnh Cường - Phó trưởng ban Ban đại diện Báo Đại đoàn kết tại TP Hồ Chí Minh cho biết, theo kế hoạch hội thảo dự kiến diễn ra đầu quý II năm 2026, với sự tham dự của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện các Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, Viện Văn hóa – Du lịch, các doanh nghiệp lữ hành, đại diện cư dân Long Sơn, các cơ quan báo chí.
Nội dung hội thảo tập trung vào việc đánh giá thực trạng Đạo Ông Trần và kiến trúc Nhà Lớn hiện nay; chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị di sản; thảo luận mô hình xây dựng các tour du lịch văn hóa gắn với Long Sơn; đồng thời kiến nghị giải pháp hình thành các sản phẩm du lịch đặc thù, kết nối di sản văn hóa với phát triển công nghiệp hóa dầu, du lịch và nuôi trồng thủy sản trong tương lai.
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu cũng được tham quan, tìm hiểu quần thể Nhà Lớn Long Sơn, cùng với các di tích Đình thần, Miếu Bà, Chùa Long Sơn; tìm hiểu các tour du lịch cộng đồng, rừng ngập mặn, leo núi trải nghiệm,...Ban Tổ chức kỳ vọng hội thảo sẽ mở ra không gian đối thoại, kết nối các bên liên quan, qua đó góp phần bảo tồn di sản Đạo Ông Trần – Nhà Lớn Long Sơn và tạo động lực phát triển kinh tế – du lịch cho địa phương trong thời gian tới.
