TPHCM cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị

Mở thêm không gian cho đô thị

Sáng 21/9, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 tổ chức Kỳ họp thứ năm - kỳ họp chuyên đề. Tại kỳ họp, các đại biểu HĐND Thành phố xem xét, quyết nghị 38 nội dung, gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt. Đáng chú ý, 24 dự thảo nghị quyết được xây dựng nhằm cụ thể hóa, tổ chức thực hiện Luật Phát triển đô thị. Đây là nhóm chính sách có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến việc tổ chức không gian, quản lý và sử dụng nguồn lực cho quá trình phát triển đô thị trong giai đoạn mới.

Trình bày các nhóm tờ trình của UBND TPHCM, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM tập trung làm rõ những nội dung cần được HĐND thành phố cụ thể hóa để Luật Phát triển đô thị có thể triển khai ngay khi có hiệu lực. Một trong những nhóm chính sách quan trọng là quy hoạch và hoạt động quy hoạch trên địa bàn. Thành phố xem xét cơ sở xây dựng quy hoạch tổng thể, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch kiến trúc, qua đó hình thành công cụ quản lý thống nhất hơn đối với không gian phát triển sau quá trình sắp xếp địa giới và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Theo các tờ trình, quy hoạch không chỉ dừng ở việc xác định cách sử dụng đất mà cần kết nối với hạ tầng giao thông, không gian công cộng, khu dân cư, các trung tâm kinh tế và khu vực có khả năng thu hút đầu tư. Việc tích hợp các lớp quy hoạch được kỳ vọng hạn chế tình trạng chồng chéo, rút ngắn quá trình chuẩn bị dự án và tạo cơ sở để thành phố phân bổ nguồn lực theo các mục tiêu phát triển dài hạn.

Một nội dung mới được xem xét tại kỳ họp là quy hoạch, quản lý, khai thác không gian ngầm và phát triển công trình ngầm. Theo lãnh đạo UBND TPHCM, trong điều kiện quỹ đất bề mặt ngày càng hạn chế, không gian ngầm có thể mở thêm dư địa cho phát triển giao thông, bãi đỗ xe, thương mại, hạ tầng kỹ thuật và các công trình dịch vụ. Tuy nhiên, việc khai thác không gian này đòi hỏi phải được đặt trong quy hoạch tổng thể, bảo đảm an toàn, khả năng kết nối và tránh xung đột giữa các dự án. Cùng với đó, các tờ trình đề cập việc lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh phương án tuyến, vị trí công trình trên tuyến đường sắt địa phương. Đây là cơ sở để thành phố tổ chức không gian dọc các tuyến giao thông khối lượng lớn, đồng thời phát triển các khu vực TOD - đô thị gắn với giao thông công cộng.

Đưa chính sách vào cuộc sống

Các chính sách trên được kỳ vọng tạo thêm công cụ để Thành phố tổ chức không gian và huy động nguồn lực phát triển. Tuy nhiên, theo Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh, yêu cầu đặt ra không chỉ nằm ở việc ban hành nghị quyết mà còn ở khả năng đưa chính sách vào thực tế. Ông Võ Văn Minh cho rằng, mỗi chính sách triển khai Luật Phát triển đô thị được HĐND thành phố quyết định phải trả lời được những câu hỏi về khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn, huy động và phát huy nguồn lực, tạo thêm dư địa và động lực mới cho thành phố. Quan trọng hơn, chính sách phải tạo ra chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội để người dân và doanh nghiệp có thể cảm nhận được.

Nếu việc cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị là bước đầu để mở rộng không gian chính sách, thì tổ chức thực hiện là khâu quyết định khả năng biến những cơ chế đó thành nguồn lực phát triển. Ông Trần Lưu Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM lưu ý vấn đề này tại kỳ họp. Ông Trần Lưu Quang khẳng định, Luật Phát triển đô thị đã tạo ra một khuôn khổ pháp lý mới, trao cho thành phố nhiều thẩm quyền lớn hơn, chủ động hơn trong việc giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển của một đô thị đặc biệt. Theo Bí thư Thành ủy TPHCM, quyền hạn được trao là điều kiện rất quan trọng nhưng quyền hạn tự nó không tạo ra kết quả. Luật đã trao quyền nhưng chậm cụ thể hóa; nghị quyết được ban hành nhưng khó thực hiện; chính sách có nhưng người dân, doanh nghiệp không tiếp cận được thì những quyền hạn đó chưa thực sự tạo ra giá trị. “Tôi đề nghị khi xem xét từng nghị quyết, các vị đại biểu cần làm rõ ba câu hỏi: Nghị quyết này tháo gỡ được điểm nghẽn nào? Nghị quyết này khơi thông được nguồn lực hoặc tạo ra động lực phát triển gì? Cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện?” – ông Trần Lưu Quang nói.

Lãnh đạo Thành ủy TPHCM yêu cầu, nghị quyết được ban hành phải gắn ngay với trách nhiệm tổ chức thực hiện, sản phẩm đầu ra và khả năng đo lường kết quả. Sau kỳ họp này, đối với từng nghị quyết cần xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, công việc phải hoàn thành, sản phẩm phải đạt và kết quả cuối cùng. “Không để nghị quyết đã ban hành nhưng vẫn không rõ ai chịu trách nhiệm. Không để một việc đã rõ thẩm quyền mà vẫn tiếp tục hỏi lẫn nhau, xin ý kiến vòng vòng và càng không thể để quyền đã được giao nhưng người được giao quyền lại không dám sử dụng. Cái gì đo được thì phải đo. Có đo lường mới đánh giá đúng kết quả, có đánh giá đúng kết quả mới xác định đúng trách nhiệm” - ông Trần Lưu Quang nhấn mạnh. Đồng thời khẳng định, Luật Phát triển đô thị đã trao cho thành phố thêm thẩm quyền, thêm công cụ và mở ra một không gian phát triển mới. Tuy nhiên, cơ hội tự nó không tạo ra kết quả, Luật không thể làm thay, Nghị quyết của HĐND cũng không thể tự mình tạo ra sự phát triển. Yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là năng lực thực thi, là trách nhiệm của từng cơ quan, từng đơn vị và từng cán bộ được giao nhiệm vụ.