TPHCM: Đưa văn hoá và di sản bản địa vào tác phẩm điện ảnh
Trong không gian siêu đô thị hiện nay, TPHCM có hệ thống di sản văn hóa vật thể, phi vật thể đa dạng, là chất liệu quan trọng để điện ảnh khai thác, đưa di sản đến gần hơn với công chúng và quảng bá hình ảnh TPHCM.
Sáng 9/9, tại Nhà hát TPHCM, Sở Văn hoá Thể thao TPHCM đã tổ chức tọa đàm chuyên đề “Phát triển Công nghiệp Văn hóa và Điện ảnh gắn với Du lịch và Bảo tồn Di sản - Thực tiễn từ phim Hộ linh tráng sĩ và cơ hội phát triển của TPHCM - Thành phố sáng tạo Điện ảnh được UNESCO công nhận”.
Tọa đàm có sự phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA), và sự tham dự của bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hoá Thể thao TPHCM; bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa - Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TPHCM;...
Tọa đàm tập trung bàn các giải pháp đưa giá trị di sản vào điện ảnh, từ thực tiễn sản xuất phim đến định hướng chính sách và phát triển hệ sinh thái văn hóa - du lịch. Tại phiên thảo luận thứ nhất có chủ đề “Phát triển điện ảnh gắn với bảo tồn di sản: Chia sẻ từ thực tiễn sản xuất phim điện ảnh Hộ linh tráng sĩ”, các nhà nghiên cứu lịch sử, thiết kế mỹ thuật và đội ngũ làm phim trao đổi về phương pháp hợp tác liên ngành trong quá trình đưa chất liệu lịch sử lên màn ảnh.
Tại phiên thảo luận thứ 2 có chủ đề “Cơ hội để đưa văn hóa và di sản bản địa vào các tác phẩm điện ảnh của TPHCM - Thành phố sáng tạo điện ảnh UNESCO”, tập trung vào các giải pháp ở góc độ chuyên môn và chính sách.
Nội dung thảo luận xoay quanh việc ứng dụng mỹ thuật, trang phục truyền thống Nam bộ trong tác phẩm điện ảnh; xây dựng chính sách ưu đãi, cơ chế kết nối điện ảnh với du lịch. Đồng thời khai thác nguồn lực quốc tế và kinh nghiệm phát triển chuỗi giá trị di sản - điện ảnh - du lịch trong mạng lưới các thành phố sáng tạo. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và phát huy vai trò của TPHCM trong lĩnh vực điện ảnh.
Phát biểu tại tọa đàm, Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao TPHCM cho biết, danh hiệu thành phố sáng tạo điện ảnh UNESCO là vinh dự nhưng đồng thời đặt ra trách nhiệm đối với cơ quan quản lý, cộng đồng sáng tạo và những người hoạt động nghệ thuật. Điều quan trọng không chỉ là có được danh hiệu mà phải bắt tay thực hiện các cam kết với UNESCO bằng những chương trình, giải pháp cụ thể. Trong không gian một siêu đô thị hiện nay, TPHCM có hệ thống di sản văn hóa vật thể, phi vật thể đa dạng, cùng nguồn tài nguyên văn hóa phong phú. Đây là chất liệu quan trọng để điện ảnh khai thác, đồng thời điện ảnh có thể trở thành phương tiện đưa di sản đến gần hơn với công chúng và quảng bá hình ảnh thành phố.
Cũng theo bà Thuý, một hướng đi đang được đặt ra là mở rộng các không gian văn hóa phục vụ cộng đồng và hoạt động sáng tạo, như Công viên cảng Nhà Rồng - Khánh Hội đang chuẩn bị khánh thành, đồng thời thành phố cũng hướng tới hình thành hệ thống không gian văn hóa dọc hai bờ sông Sài Gòn. Những không gian này không chỉ phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân mà còn có thể tạo thêm điều kiện cho các chủ thể sáng tạo tổ chức hoạt động văn hóa, nghệ thuật.
Trong khi đó, bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cho rằng, việc TPHCM tham gia mạng lưới 26 thành phố điện ảnh trên thế giới mở ra không gian kết nối đáng kể. Nguồn lực quốc tế không chỉ là tài chính mà còn bao gồm kinh nghiệm sản xuất, công nghệ, nguồn nhân lực, thị trường và các ngành công nghiệp hỗ trợ. TPHCM có thể nghiên cứu các mô hình đồng sản xuất, tạo điều kiện để một số công đoạn của sản phẩm điện ảnh quốc tế được thực hiện tại Việt Nam, qua đó thu hút nguồn lực, công nghệ và các nhóm sáng tạo quốc tế.
Cũng theo bà Thanh Hường, mở rộng không gian phát triển công nghiệp điện ảnh vì thế không chỉ là xây dựng thêm phim trường hay gia tăng số lượng tác phẩm. Đó còn là mở rộng môi trường cho sáng tạo, khai thác có trách nhiệm nguồn lực di sản, hình thành công chúng, tạo thuận lợi cho sản xuất, kết nối điện ảnh với giáo dục, du lịch và thị trường quốc tế. Khi những mắt xích này được kết nối, danh hiệu Thành phố sáng tạo điện ảnh UNESCO mới có thể từng bước chuyển hóa thành nguồn lực phát triển cho TPHCM.