Tránh thần thánh hóa An cung thành “bảo bối”

Mới đây, Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán viên hoàn An cung, sản phẩm được quảng cáo là có nguồn gốc “xịn”, công dụng phòng, chống đột quỵ, nhưng thực tế lại được làm từ bột mì, hóa chất khiến không ít người tiêu dùng hoang mang.

An cung ngưu hoàng hoàn là bài thuốc có công năng theo y học cổ truyền là thanh nhiệt, giải độc, trấn kinh, khai khiếu, được sử dụng trong một số trường hợp nhiệt bệnh, sốt cao co giật, hôn mê, mê sảng theo chỉ định chuyên môn. Thành phần của viên An cung - theo văn bản hướng dẫn của Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), công thức được nêu trong Dược điển Trung Quốc, An cung ngưu hoàng hoàn bao gồm ngưu hoàng (sỏi mật của trâu hoặc bò), thủy ngưu giác (sừng trâu), xạ hương hoặc xạ hương nhân tạo, trân châu, chu sa, hùng hoàng, hoàng liên, hoàng cầm, chi tử, uất kim, băng phiến và mật ong tinh luyện…

Thực tế cho thấy, nỗi sợ đột quỵ khiến nhiều người không ngại gom tiền mua An cung ngưu hoàng hoàn trữ trong nhà. Tâm lý thần thánh hóa “bảo bối” phòng đột quỵ đã khiến nhiều người xem An cung như một loại “thần dược” có thể uống định kỳ để phòng ngừa tai biến mạch máu não. Thực tế trong y học cổ truyền, đây là thuốc điều trị đặc thù chỉ dùng cho một số thể bệnh nhất định (chứng nhiệt bế), tuyệt đối không phải thực phẩm chức năng hay thuốc bổ uống dự phòng.

Theo các chuyên gia y tế, niềm tin mù quáng vào sản phẩm này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng cấp cứu. Trước hết, khi người bệnh có dấu hiệu đột quỵ (méo miệng, liệt nửa người, nói khó), phản xạ tự ý hòa thuốc cho uống rất dễ gây sặc vào đường thở, dẫn đến suy hô hấp cấp hoặc tử vong trước khi đến viện. Ngoài ra, việc dùng thuốc khi chưa xác định được là nhồi máu não hay xuất huyết não có thể khiến tình trạng xuất huyết thêm trầm trọng. Cùng với đó là nguy cơ đánh mất “thời gian vàng” trong điều trị đột quỵ. Thay vì gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất, thời gian loay hoay tìm thuốc, pha thuốc An cung và chờ tác dụng làm trôi qua khung giờ vàng can thiệp tái thông mạch não (thường trong vòng 3 đến 4 - 5 giờ đầu).

Một vấn đề đáng lo ngại hiện nay là tâm lý chuộng hàng ngoại, hàng xách tay và niềm tin mù quáng từ người tiêu dùng. Đánh vào tâm lý lo lắng cho sức khỏe của người cao tuổi và tâm lý chuộng hàng ngoại, các đối tượng làm giả bao bì tinh vi rồi bán với giá hàng triệu đồng mỗi hộp trôi nổi trên mạng xã hội, nơi người mua hoàn toàn không thể kiểm chứng nguồn gốc.

Từ sự việc bị phát hiện vừa qua, theo điều tra, nguyên liệu sản xuất An cung giả chủ yếu gồm bột mì, hóa chất, chất tạo màu và một số thành phần khác. Theo cơ quan Công an, người tìm mua sản phẩm này phần lớn là người cao tuổi, có bệnh lý tim mạch, huyết áp và nhu cầu phòng ngừa các nguy cơ sức khỏe. Do sản phẩm được làm từ nguyên liệu không rõ nguồn gốc, cơ quan điều tra cảnh báo việc sử dụng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân, nếu có chỉ định dùng An cung từ bác sĩ y học cổ truyền, người dân chỉ mua tại các bệnh viện, nhà thuốc lớn được Bộ Y tế cấp phép lưu hành chính thức, có tem nhãn phụ tiếng Việt và hóa đơn chứng từ rõ ràng; không mua hàng trôi nổi qua mạng xã hội gắn mác “hàng xách tay gia truyền”.

Việc phòng ngừa đột quỵ hiệu quả đòi hỏi kiểm soát tốt các bệnh nền mạn tính theo phác đồ của bác sĩ, duy trì lối sống lành mạnh, thay vì trông chờ vào những viên thuốc đắt tiền không rõ nguồn gốc. Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.