Trẩy hội nơi chiến khu xưa

Sử ghi chép Tướng quân đã hết lòng phò vua, đánh giặc dẹp loạn. Trong một trận chiến khốc liệt, ông bị thương nặng và đã chọn vùng đất linh thiêng Đồng Lương làm nơi hóa. Đây là vị tướng được nhận nhiều sắc phong của triều đình những năm cuối thế kỷ 18.

Tưởng nhớ công lao bảo quốc an dân của vị tướng, dân chúng đã lập lăng mộ và dựng đình thờ phụng, tôn ông làm Thành Hoàng làng. 

Ngôi đình cổ được xây dựng cách đây 300 năm theo kiến trúc truyền thống có tường gạch, gỗ quý và đá ong, nhưng khoảng những năm 1960-1970 đã bị chiến tranh và thiên nhiên phá hủy hoàn toàn. Công trình chỉ còn phần nền móng cũ và đọng trong ký ức tiếc nuối của người dân Đồng Lương. 

Giữ gìn ký ức lịch sử nguồn cội, nuôi dưỡng đạo lý uống nước nhớ nguồn và gắn kết cộng đồng, năm 2020, người dân Đồng Lương đã đồng lòng quyết tâm phục dựng lại ngôi đình ngay trên nền móng đình cổ xưa, ngay dưới tán cây đa di sản hơn 400 năm tuổi.

Lễ hội mở đầu bằng nghi thức rước kiệu và tế lễ trang nghiêm, tiếp đó là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao sôi nổi như bóng chuyền hơi, kéo co, cờ tướng cùng nhiều trò chơi dân gian khác.

Lễ hội Đình Cả dịp xuân phân hằng năm tổ chức tưng bừng và nổi tiếng trong vùng, con em người Đồng Lương đi công tác xa đều mong muốn trở về quê để thắp nén hương tri ân Thành Hoàng làng và giao lưu, hội tụ, và làm cỗ rất lớn. Đình Cả đã trở thành biểu tượng linh hồn văn hóa của tinh thần đoàn kết và lòng tự hào quê hương Đồng Lương.

Chiến khu Vạn Thắng nằm trên vùng rừng núi hiểm trở của xã Đồng Lương, có hệ thống đồi gò xen kẽ các ao hồ, đầm lầy, dựa lưng núi Đọi Đèn. Đây cũng chính là địa bàn căn cứ của nghĩa quân Ngô Quang Bích chống Pháp trong phong trào Cần Vương. 

Theo ông Điêu Tiến Độ, Trưởng Ban quản lý di tích Đình Cả, ngay dưới tán cây đa di sản chiều 21/8/1945, du kích Vạn Thắng (xã Đồng Lương), đã tập hợp và tuyên thệ đánh giặc, sau đó tiến đánh lên thị xã Phú Thọ (cũ) buộc quân Nhật phải trao chính quyền. Từ đây chính quyền Việt Minh bắt đầu được hoạt động tự do tại thị xã (sau này thị xã đã trở thành Tỉnh lỵ Phú Thọ).

Vạn Thắng đã trở thành chiến khu kháng Nhật, chống Pháp đầu tiên ở tỉnh Phú Thọ. Lực lượng đã dùng tài liệu của Việt Minh để tuyên truyền giác ngộ quần chúng nhân dân trong vùng đi theo cách mạng, những du kích Vạn Thắng đã góp phần quan trọng cho công cuộc khởi nghĩa giành chính quyền từ tay Nhật - Pháp. 

Và cũng dưới gốc cây đa di sản bên Đình Cả, lực lượng vũ trang Đồng Lương đã tổ chức phối hợp vây bắt phi công Mỹ bị bắn rơi năm 1966 phía mạn Thanh Sơn.

Điểm nhấn đặc biệt ngay cạnh Đình Cả - có khu lưu niệm nhà thơ Bút Tre, một người con ưu tú của Đồng Lương.

Trao đổi với phóng viên Đại đoàn kết, ông Bùi Ngọc Luận - Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lương, cho biết: hằng năm có rất nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh đến thăm khu di tích lịch sử “Chiến khu Vạn Thắng” và khu Lưu niệm nhà thơ Bút Tre; Hợp tác xã sản xuất chế biến Chè Đá Hen.

Hiện, xã Đồng Lương đã từng bước hình thành sản phẩm du lịch sinh thái, tâm linh gắn với di tích Chiến khu Vạn Thắng. Tiềm năng lớn sau sáp nhập, Đồng Lương đang tích cực thu hút đầu tư phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp.

Bên cạnh đó, Đồng Lương thực hiện tốt công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, tạo mặt bằng sạch để thu hút đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm của xã; Thu hút các doanh nghiệp, nhà đầu tư triển khai thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội, khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực vui chơi giải trí, thương mại, dịch vụ, và ưu tiên thực hiện các tiêu chí nông thôn mới nâng cao.