Trẻ mắc tay chân miệng bỏ ăn, khi nào cần lo ngại
Tình trạng trẻ mắc tay chân miệng bỏ ăn là biểu hiện thường gặp, song không phải lúc nào cũng vô hại. Các bác sĩ cảnh báo, nếu không nhận diện đúng nguyên nhân và dấu hiệu đi kèm, phụ huynh có thể bỏ lỡ thời điểm can thiệp quan trọng, khiến bệnh diễn tiến nặng.
Theo BS Lê Thị Minh Nguyệt, Quản lý Y khoa Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC, trẻ không chịu ăn khi mắc tay chân miệng chủ yếu do đau miệng và sốt. Tuy nhiên, nếu tình trạng này đi kèm các biểu hiện như giật mình, run chi hoặc nôn ói, đây có thể là dấu hiệu biến chứng thần kinh nguy hiểm, cần được thăm khám ngay .
Thực tế, virus gây bệnh thường tạo các bóng nước và vết loét trong khoang miệng, khiến trẻ đau rát mỗi khi nhai nuốt. Đây là nguyên nhân chính khiến trẻ từ chối ăn, không phải do rối loạn tiêu hóa như nhiều phụ huynh vẫn lầm tưởng. Bên cạnh đó, sốt và mệt mỏi làm giảm cảm giác thèm ăn, khiến trẻ uể oải, ít vận động. Khi cơ thể mất nước nhẹ do ăn uống kém, tình trạng khô miệng càng làm cảm giác đau tăng lên, tạo thành vòng xoắn khiến trẻ càng sợ ăn hơn .
Để cải thiện tình trạng này, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên ép trẻ ăn. Thay vào đó, cần tập trung giảm đau và tạo điều kiện để trẻ ăn uống dễ dàng hơn. Có thể sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau theo đúng chỉ định của bác sĩ trước bữa ăn khoảng 30 phút để giúp trẻ bớt khó chịu. Đồng thời, cần giữ vệ sinh miệng nhẹ nhàng, cho trẻ uống nước mát để làm dịu các vết loét.
Về chế độ dinh dưỡng, nguyên tắc quan trọng là lựa chọn thức ăn lỏng, mềm, dễ nuốt như cháo loãng, súp, thức ăn xay nhuyễn hoặc sữa mát. Thức ăn cần để nguội hoặc hơi mát để giảm cảm giác đau rát khi ăn. Các món cứng, cay, mặn hoặc chua cần được tránh vì có thể làm tổn thương niêm mạc miệng, khiến trẻ đau hơn và tiếp tục từ chối ăn .
Một giải pháp hiệu quả khác là chia nhỏ bữa ăn trong ngày. Thay vì cố gắng cho trẻ ăn nhiều trong một lần, phụ huynh nên cho trẻ ăn từng ít một, nhiều lần, vừa giúp đảm bảo năng lượng vừa giảm áp lực tâm lý cho trẻ. Song song, việc bù nước cần được ưu tiên, kể cả khi trẻ ăn rất ít. Có thể cho trẻ uống nước mát hoặc dung dịch điện giải theo hướng dẫn y tế, chia thành nhiều lần trong ngày để tránh mất nước .
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là theo dõi các dấu hiệu cảnh báo bệnh trở nặng. Nếu trẻ bỏ ăn hoàn toàn kèm theo sốt cao khó hạ, nôn nhiều, lừ đừ, quấy khóc liên tục, giật mình, run tay chân, đi loạng choạng hoặc có biểu hiện mất nước như môi khô, tiểu ít, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng thần kinh hoặc tim phổi, đòi hỏi can thiệp kịp thời .
