Triển khai các sản phẩm công nghệ chiến lược “Make in Vietnam”

Trong định hướng phát triển khoa học - công nghệ quốc gia, việc làm chủ các công nghệ lõi được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Trên cơ sở danh mục các công nghệ chiến lược đã được xác định, Bộ Khoa học và Công nghệ đang chủ trì triển khai chương trình phát triển một số sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên, hướng tới hình thành các sản phẩm “Make in Vietnam” có khả năng ứng dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế - xã hội.

Trước mắt, chương trình tập trung vào sáu sản phẩm công nghệ chiến lược gồm: mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo; camera AI xử lý tại biên; robot di động tự hành; thiết bị và hệ thống mạng di động 5G; nền tảng blockchain và các ứng dụng truy xuất nguồn gốc; thiết bị bay không người lái (UAV). Đây là những lĩnh vực được đánh giá có khả năng tác động nhanh tới nhiều lĩnh vực như quản trị đô thị, sản xuất, dịch vụ hay quốc phòng - an ninh.

Ông Hoàng Anh Tú - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết việc lựa chọn các sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên triển khai xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và khả năng tạo ra tác động trực tiếp tới phát triển kinh tế - xã hội. Theo ông, mục tiêu đặt ra là nâng cao tỷ lệ nội địa hóa công nghệ, tăng giá trị gia tăng trong nước và từng bước làm chủ các công nghệ lõi.

Trong số các công nghệ được ưu tiên, AI camera xử lý tại biên được đánh giá có nhiều tiềm năng ứng dụng. Hệ thống này cho phép thiết bị camera tích hợp trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu ngay tại chỗ, giúp nhận diện, cảnh báo và xử lý thông tin theo thời gian thực. Công nghệ này có thể phục vụ quản lý giao thông, giám sát đô thị, bảo vệ môi trường hoặc hỗ trợ các hoạt động bảo đảm an ninh.

Bên cạnh đó, thiết bị bay không người lái (UAV) cũng mở ra nhiều hướng ứng dụng mới. UAV có thể được sử dụng trong giám sát hạ tầng, quản lý xây dựng, quan trắc môi trường, nông nghiệp chính xác hay tìm kiếm cứu nạn. Trong bối cảnh phát triển đô thị thông minh và chuyển đổi số, đây được xem là công cụ công nghệ hữu ích giúp nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, phát triển công nghệ chiến lược là lĩnh vực mới và có mức độ rủi ro cao, vì vậy cần có cơ chế quản trị rủi ro phù hợp. Quá trình triển khai cần tập trung nguồn lực vào những nhiệm vụ có khả năng tạo ra sản phẩm thực tế, đồng thời phải có cơ chế đánh giá để dừng kịp thời các nhiệm vụ không còn hiệu quả.

Một điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận lần này là việc kết hợp giữa đề xuất của các nhà khoa học với nhu cầu thực tiễn của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp. Cách làm này nhằm bảo đảm các nhiệm vụ khoa học - công nghệ gắn với bài toán cụ thể của đời sống, qua đó tăng khả năng ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Việc triển khai các sản phẩm công nghệ chiến lược không chỉ nhằm tạo ra những sản phẩm công nghệ mới, mà còn góp phần hình thành năng lực công nghệ nội sinh cho nền kinh tế. Khi các công nghệ lõi từng bước được làm chủ, Việt Nam có thể chủ động hơn trong chuỗi giá trị công nghệ, đồng thời mở ra cơ hội phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao mang dấu ấn “Make in Vietnam”.