Triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” - Tôn vinh những người phụ nữ vùng cao bền bỉ giữ di sản
Giữa đại ngàn mây phủ, có những người phụ nữ vùng cao bền bỉ như gốc mận gốc mơ, ôm trọn cả bốn mùa. Những đôi tay ấy thoăn thoắt xe sợi, dệt vải, vun vén bữa cơm cho gia đình, cũng chính là những đôi tay góp phần bảo tồn di sản thiên nhiên và văn hoá, phát triển sinh kế du lịch bền vững trước thách thức của biến đổi khí hậu.
Ngày 27/3, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (Hà Nội) triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” chính thức khai mạc, mang đến góc nhìn giàu cảm xúc về hành trình thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế bền vững của phụ nữ vùng cao.
Triển lãm do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Đại học Hull, Đại học Loughborough và Viện Tài nguyên và Môi trường – Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, là kết quả của đề tài nghiên cứu thực hiện trong giai đoạn 7/2024 – 12/2025. Dự án hướng tới việc hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số tại vùng đệm Vườn quốc gia Hoàng Liên trong bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa và phát triển du lịch sinh thái trước những thách thức ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Nguyễn Thị Tuyết - Giám đốc Bảo tàng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam cho biết: Những thay đổi trong cách làm du lịch và gìn giữ nghề truyền thống không chỉ giúp cải thiện sinh kế, mà còn góp phần khẳng định bản sắc văn hóa của cộng đồng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Đại diện ban tổ chức cũng nhấn mạnh: “Điều chúng tôi mong muốn khi thực hiện triển lãm này, không phải chỉ là để công chúng “xem”, mà là để cùng cảm nhận sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên, giá trị của tri thức bản địa, và cảm nhận vai trò ngày càng rõ nét của phụ nữ trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu - vấn đề đang được quan tâm hiện nay.
Với ba chủ đề xuyên suốt, triển lãm không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu hình ảnh, mà còn kể một câu chuyện đầy chiều sâu về con người và vùng đất. “Nơi đỉnh mây” mở ra không gian sống và đời sống văn hóa của các cộng đồng Mông, Dao, Giáy, Thái, Tày, nơi con người gắn bó mật thiết với núi rừng và những giá trị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Tiếp đó, “Trời đất đổi mình – Tôi cũng thế” phản ánh những tác động đa chiều của biến đổi khí hậu và du lịch đến đời sống địa phương, đồng thời làm nổi bật sự chủ động, linh hoạt của phụ nữ trong thích ứng và duy trì sinh kế. Khép lại là “Gieo xanh nơi đỉnh mây” – một thông điệp mở về tương lai, nơi những “mầm xanh” được vun đắp từ chính nội lực cộng đồng và khát vọng phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, workshop “Sắc màu di sản” diễn ra vào sáng 28/3 tiếp tục mở rộng không gian trải nghiệm cho công chúng. Thông qua hoạt động tái chế và sáng tạo từ vải thổ cẩm với sự tham gia của Hợp tác xã Mường Hoa (Lào Cai), người tham dự có cơ hội tiếp cận gần hơn với giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời nâng cao nhận thức về bảo tồn và phát triển bền vững.
Từ một triển lãm, “Gieo xanh nơi đỉnh mây” gợi mở nhiều hơn những câu chuyện về vai trò của phụ nữ trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chuyển dịch sinh kế. Khi những người phụ nữ vùng cao không chỉ là người gìn giữ văn hóa mà còn trở thành chủ thể sáng tạo, thích ứng và phát triển, đó cũng là lúc những “mầm xanh” của tương lai được gieo trồng từ chính cộng đồng, bền bỉ và đầy hy vọng.
