Trở về hay ở lại, kiều bào đều có thể góp sức cho đất nước

Lời khẳng định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc gặp ở New York cho thấy Đảng, Nhà nước tôn trọng sự đóng góp của trí thức kiều bào, dù là trở về Việt Nam hay vẫn tiếp tục làm việc ở nước ngoài. Sự tôn trọng ấy mở ra một cách nhìn rộng hơn về đóng góp cho quê hương.

Tại cuộc gặp với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hoa Kỳ, các chuyên gia, trí thức đã nêu kiến nghị về vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị AI toàn cầu, định hướng phát triển trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu thiết bị bay không người lái, thu hút dòng vốn toàn cầu và tập hợp nguồn lực chuyên gia người Việt tại Hoa Kỳ. Vì thế, điều cần thiết là làm sao để trí thức kiều bào có thể đóng góp tốt nhất cho đất nước bằng cơ chế hợp tác rõ ràng, thuận lợi và lâu dài.

Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài đã xác định người Việt Nam ở nước ngoài là “bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam”, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia. Từ nhận thức ấy, công tác kiều bào phải chuyển từ vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành và kiến tạo cơ chế để kiều bào tham gia sâu hơn vào hành trình phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã yêu cầu các cơ quan tổng hợp ý kiến tại cuộc gặp, chuyển đúng nơi phụ trách, theo dõi việc trả lời; những việc chưa làm được cũng phải giải thích rõ lý do.

Nghị quyết số 23 cũng nêu rõ Đảng, Nhà nước trân trọng, cầu thị, lắng nghe mọi ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt, vì lợi ích chung của đất nước. Tại New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong có những cuộc trao đổi cởi mở, để người góp ý được trình bày đầy đủ và người tiếp nhận thực sự muốn hiểu. Tinh thần cầu thị ấy càng cần thiết khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thẳng thắn nhìn nhận khoảng cách của Việt Nam với các nước đi trước trong khoa học, công nghệ còn xa; nhiều công nghệ cốt lõi chưa làm chủ được, điều kiện nghiên cứu còn thiếu. Nếu đã nhìn rõ những hạn chế đó, chúng ta càng cần những người có kinh nghiệm quốc tế chỉ ra cả cách làm thành công lẫn cách làm chưa thành công.

Vì vậy, trách nhiệm trước hết thuộc về các cơ quan mời hợp tác. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu với đề xuất được lựa chọn triển khai, phải sớm thống nhất đơn vị tiếp nhận, người phụ trách, kinh phí và điều kiện làm việc. Các viện nghiên cứu, trường đại học cần trao đổi rõ quyền lợi, việc sử dụng kết quả nghiên cứu, tôn trọng quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ và những cam kết nghề nghiệp của chuyên gia với nơi họ đang làm việc.

Nghị quyết số 23 đã đặt ra yêu cầu tạo môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền, bảo đảm điều kiện tham gia lâu dài hoặc đóng góp linh hoạt từ xa.

Hơn 6,5 triệu người Việt Nam đang sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Mỗi người có một hoàn cảnh, nhịp sống và một cách giữ liên hệ với quê hương. Điều đáng mong đợi sau thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chính là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc nằm ở khả năng trân trọng những khác biệt ấy, tìm ra điểm chung và cùng làm những việc có ích cho đất nước.

Trở về hay ở lại, quyết định thuộc về mỗi người. Trách nhiệm của các cơ quan trong nước là để, dù chọn con đường nào, kiều bào cũng có thể góp sức một cách thuận tiện, thực chất. Khi một ý kiến được lắng nghe, một đề xuất được trả lời, một chuyên gia được giao đúng việc và có điều kiện làm việc thì tinh thần của Nghị quyết số 23 sẽ hiện diện trong đời sống. Người Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục đồng hành cùng đất nước bằng chính tri thức, kinh nghiệm và tấm lòng mà họ đã bền bỉ vun đắp.