“Trống trận” thời kỳ mới

Lắng nghe đời sống, nói đúng sự thật, bảo vệ sự thật

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Nhà báo cách mạng vĩ đại, người khai sinh và đặt nền móng cho báo chí cách mạng Việt Nam từng cho rằng: Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng; để làm cách mạng cần phải tuyên truyền, vận động, hướng dẫn, tập hợp và tổ chức quần chúng, một trong những phương thức hiệu quả nhất là thông qua và bằng hoạt động báo chí; ngược lại, hoạt động báo chí luôn đặt ra những yêu cầu đổi mới, sáng tạo và hiệu quả của hoạt động cách mạng.

Xuyên suốt 101 năm qua, nền báo chí cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng đã thực hiện sứ mệnh, vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc. Các cơ quan báo chí đã thể hiện tốt chức năng tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, là cầu nối của dân với Đảng, truyền đi thông điệp về một Việt Nam đang kiến tạo để phát triển trong kỷ nguyên mới.

Vừa qua, tại buổi gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu đoạt Giải Báo chí Quốc gia qua các năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Cơ hội rất lớn, nhưng yêu cầu đặt ra cũng rất cao. Vai trò của báo chí cách mạng càng quan trọng. Báo chí phải giữ vững bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng thông tin, lắng nghe đời sống, nói đúng sự thật, nói trúng vấn đề và nói bằng trách nhiệm với Đảng, với Nhà nước, với Nhân dân.

Hoạt động báo chí luôn đặt ra những yêu cầu đổi mới, sáng tạo và hiệu quả của hoạt động cách mạng. Bởi “nhiệm vụ của báo chí là phục vụ Nhân dân, phục vụ cách mạng”, vốn là tư tưởng cốt lõi được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định. Cách mạng hiện nay cũng đã khác và đặt báo chí vào những nhiệm vụ khác hơn so với trước đây. Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), trong bài viết “Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời đại số”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ ra rằng “báo chí cách mạng Việt Nam đang bước vào thời kỳ phát triển rất mới, rất khác trên hầu hết các phương diện”. Báo chí phải là nơi Nhân dân tìm đến khi cần sự xác nhận đáng tin cậy, không phải nơi chạy theo xu hướng. Xã hội cần nơi tin cậy để hiểu đúng sự thật. Người dân cần biết việc gì đã xảy ra, vì sao xảy ra, tác động đến ai, trách nhiệm thuộc về đâu và giải pháp nào có cơ sở.

Bên cạnh đó, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, không gian số cũng cần có những tác phẩm báo chí giàu về dữ liệu, đa dạng về nội dung, phong phú cách diễn đạt, sâu về phân tích chính sách. Báo chí số không phải là báo chí cũ đặt lên nền tảng mới, mà là cách tổ chức mới trong bối cảnh mới. Trong tòa soạn, mỗi tác phẩm cần được nhìn như một sản phẩm thông tin có mục tiêu rõ ràng. Mọi hình thức thể hiện phải cùng tuân thủ một chuẩn mực: chính xác, nhân văn, có kiểm chứng, có trách nhiệm. Cần tránh tình trạng nghiêm túc trên trang chính nhưng dễ dãi trên nền tảng phụ. Báo chí càng đa nền tảng, càng phải thống nhất chuẩn mực.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi, những thông điệp chỉ đạo, định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với báo chí cách mạng Việt Nam giúp kiến tạo niềm tin, khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo, cổ vũ khát vọng phát triển. Một nền báo chí mạnh phải là nền báo chí có khả năng bảo vệ sự thật, lan tỏa điều tốt đẹp, phản biện chính sách bằng tinh thần xây dựng, nuôi dưỡng niềm tin xã hội, cổ vũ đổi mới sáng tạo và giữ gìn phẩm giá con người trong truyền thông.

Người làm báo không được phép đi sau, cơ quan báo chí phải là “một pháo đài vững chắc”

Nhân dịp kỷ niệm 96 năm ngày Thành lập Đảng, tại Lễ tuyên dương Bí thư chi bộ xuất sắc và công bố, trao Giải Búa liềm Vàng lần thứ X, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng đề cập, công tác thông tin, tuyên truyền phải thực sự là “pháo lệnh” truyền cảm hứng, là “trống trận” cổ vũ toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta phát huy cao nhất tinh thần “tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Đòi hỏi của Người đứng đầu Đảng và Nhà nước đối với báo chí trong giai đoạn hiện nay đang đặt ra những yêu cầu và thách thức lớn. Bởi lẽ trong kỷ nguyên số, báo chí cách mạng Việt Nam đang đối mặt với những thay đổi sâu sắc chưa từng có. Nhất là báo chí cũng đang thực hiện nghiêm túc việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đến nay, cả nước có 733 cơ quan báo chí (gồm 98 báo, 597 tạp chí, 38 đài, cơ quan hoạt động phát thanh, truyền hình), giảm 189 cơ quan báo chí.

Việc cơ quan báo chí giảm, cộng với sự phát triển của internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi cách sản xuất và tiếp nhận thông tin. Báo chí không còn đơn thuần là các ấn phẩm in truyền thống mà đã trở thành hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng: báo điện tử, video, podcast, mạng xã hội và dữ liệu số. Trong bối cảnh đó, sứ mệnh của báo chí vẫn không thay đổi: trung thực, khách quan, định hướng dư luận xã hội và bảo vệ lợi ích quốc gia. Từ thực tế đó, phương thức thực hiện sứ mệnh cũng đòi hỏi một sự đổi mới mạnh mẽ.

Trong bối cảnh mới, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các nền tảng mạng xã hội phát triển mạnh, yêu cầu về chuẩn hóa và tính trung thực của thông tin, đòi hỏi báo chí phải khẳng định vai trò là kênh thông tin chính thống tin cậy của bạn đọc. Vì vậy, báo chí cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng thông tin, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cả về chuyên môn, nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Báo chí cần chủ động phát hiện, đấu tranh có hiệu quả với các quan điểm sai trái, thù địch, tin giả, tin xấu độc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Gặp mặt lãnh đạo các cơ quan báo chí, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, báo chí tiếp tục bám sát, phản ánh đầy đủ, kịp thời các hoạt động của Quốc hội, Chính phủ; chuyển tải kịp thời tâm tư, nguyện vọng của cử tri, nhân dân tới Quốc hội, Chính phủ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, Chính phủ. Đặc biệt, các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng các cơ quan báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, giữ vững chủ quyền thông tin trên không gian mạng, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nội dung số.

Phát biểu tại hội báo toàn quốc năm 2026, ông Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho rằng, mỗi cơ quan báo chí, sau khi tinh gọn, phải là một pháo đài vững chắc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, sắc bén đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc. Báo chí phải đi đầu đưa Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Trung ương thấm sâu vào đời sống, biến ý chí của Đảng thành hành động của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta.

Trước làn sóng cách mạng công nghệ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, người làm báo không được phép đi sau. “Phải quyết liệt thực hiện chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57, chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ hiện đại, xây dựng tòa soạn hội tụ, đa nền tảng, làm chủ dòng chảy thông tin trên không gian mạng; làm chủ công nghệ không chỉ để theo kịp, mà để dẫn dắt, để báo chí cách mạng giữ vai trò chủ lực, định hướng dư luận ngay trên nền tảng số. “Trí tuệ nhân tạo có thể viết được câu chữ, nhưng không thể viết thay bản lĩnh chính trị, lương tri và trái tim của người làm báo cách mạng”, ông Trịnh Văn Quyết nói.