Trước năm 2020 'khai tử' hệ cao đẳng trong các trường đại học

Ảnh minh họa.

Tiêu chí tuyển sinh

So với quy chế hiện hành, việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh tối đa của trường đại học dựa trên 3 tiêu chí:

Tiêu chí thứ nhất, số sinh viên chính quy trên 1 giảng viên quy đổi không vượt quá 15-25 sinh viên tùy theo khối ngành đào tạo. Trong đó, việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh chỉ được tính trên cơ sở số giảng viên cơ hữu của cơ sở giáo dục đại học. Đối với giảng viên tham gia giảng dạy nhiều khối ngành thì chỉ tính vào 1 khối ngành để xác định chỉ tiêu.

Tiêu chí 2, diện tích sàn xây dựng trực tiếp phục vụ đào tạo thuộc sở hữu của cơ sở đại học trên 1 sinh viên chính quy không thấp hơn 2,5 mét vuông (gồm giảng đường và phòng học, thư viện, phòng thí nghiệm, thực hành thực tập và nhà tập đa năng).

Tiêu chí thứ 3, quy mô sinh viên chính quy tối đa của trường sẽ ở trong khoảng 5.000-15.000 sinh viên. Cụ thể, các trường thuộc khối ngành nghệ thuật đảm bảo quy mô sinh viên chính quy tối đa ở mức 5.000 sinh viên, trường khối ngành sức khỏe có không quá 8.000 sinh viên và các trường thuộc những khối ngành còn lại duy trì tối đa 15.000 sinh viên chính quy. Những cơ sở giáo dục đại học hiện có quy mô sinh viên chính quy cao hơn quy định này phải giảm chỉ tiêu tuyển sinh hàng năm để đảm bảo quy định trước 2020.

Về nguyên tắc xác định chỉ tiêu tuyển sinh tối đa, trong dự thảo cũng nêu rõ, các cơ sở giáo dục đại học không được đào tạo cao đẳng, trung cấp. Trừ khối ngành nghệ thuật, trường thuộc tỉnh hoặc thành phố trung ương không có cơ sở đào tạo cao đẳng, trung cấp khối ngành khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên.

Giảm dần chỉ tiêu cao đẳng ít nhất 30%

Với cơ sở giáo dục đại học đang đào tạo cao đẳng mỗi năm, Bộ GD&ĐT yêu cầu phải giảm chỉ tiêu tuyển sinh đào tạo cao đẳng ít nhất 30% so với chỉ tiêu năm 2015 để dừng tuyển sinh đào tạo trình độ này trước năm 2020. Cơ sở giáo dục đại học đang đào tạo trung cấp phải dừng tuyển sinh đào tạo trình độ này trước năm 2017. Chỉ tiêu tuyển sinh liên thông chính quy được xác định không quá 15% đến 20% chỉ tiêu chính quy đối với các khối ngành.

Trong Dự thảo cũng nêu rõ về việc Thanh tra, kiểm tra xử phạt vi phạm: Các cơ sở giáo dục đại học nếu vi phạm quy định về tiêu chí xác định chỉ tiêu tuyển sinh ở nhiều khối ngành, vi phạm nhiều tiêu chí, có hành vi tái phạm, sẽ bị xem xét tước quyền tự xác định chỉ tiêu tuyển sinh hoặc đình chỉ tuyển sinh. Các cơ sở giáo dục đại học thực hiện tuyển sinh vượt so với chỉ tiêu Bộ GD&ĐT đã thông báo, thì số lượng chỉ tiêu tuyển vượt sẽ bị khấu trừ vào chỉ tiêu tuyển sinh năm sau của trường và nhà trường sẽ bị xử phạt theo quy định.

Trước khi đưa ra Dự thảo Quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh đối với các cơ sở giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT đã rà soát số các trường đại học đang đào tạo cao đẳng. Kết quả, trong hơn 200 trường đại học hiện có đến 140 trường đang đào tạo cao đẳng. Trong đó khá nhiều trường đại học có chỉ tiêu tuyển sinh hệ cao đẳng cao, lấn át chỉ tiêu tuyển sinh của các trường cao đẳng cùng nhóm ngành nghề.

Theo số liệu từ Bộ GD&ĐT, năm học 2014 - 2015 quy mô sinh viên cao đẳng chính quy của Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội lên đến hơn 10 nghìn, Trường ĐH Công nghiệp TP HCM có gần 7 nghìn sinh viên cao đẳng... Số sinh viên cao đẳng trong các trường đại học hiện chiếm đến 35% tổng số sinh viên cao đẳng chính quy toàn hệ thống.

Về dự thảo này, phía các trường cao đẳng đều cho đây là tín hiệu mừng. Bởi sau các kỳ tuyển sinh, đặc biệt là năm vừa rồi các trường đại học bội thu thí sinh, kể cả hệ cao đẳng thì các trường cao đẳng riêng biệt lại trở nên khó tuyển sinh hơn. Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo các trường cao đẳng cũng băn khoăn rằng chính sách này có thể khiến các trường đại học phản ứng. Vì suy cho cùng việc dừng tuyển sinh cao đẳng sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu của các trường ĐH lâu nay vẫn hút thí sinh học cao đẳng chờ cơ hội liên thông.

Nhiều lãnh đạo trường cao đẳng cho rằng: Đổi mới của Bộ về công tác tuyển sinh năm vừa rồi, về chủ trương thì rất là phù hợp và rõ ràng. Tuy nhiên trong quá trình tổ chức thực hiện, do chúng ta chưa lường trước hết được nên cũng nảy sinh ra một số bất cập. Cũng một phần có thể do ảnh hưởng của cơ chế thị trường nên rất nhiều trường đại học, cao đẳng được cho phép đào tạo ngành nghề tràn lan. Trường nào cũng có thể đào tạo được tất cả các ngành nghề thì chưa thật phù hợp.

Có thể trên hồ sơ các trường này đủ điều kiện, nhưng về thực chất thì chưa chắc. Thêm vào đó, việc giao chỉ tiêu cho các trường đại học quá lớn (cả về chỉ tiêu hệ cao đẳng), dễ gây tâm lý chọn lựa trong học sinh. Các em sẽ cân nhắc học tại các trường đại học để tiện việc liên thông hơn, hoặc là sẽ nghĩ rằng học trong các trường đại học sẽ tốt hơn, mặc dù cách thức đào tạo thì không mấy khác nhau...

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga đã nhìn nhận được thực tế này từ sau khi mùa tuyển sinh 2015 kết thúc. Ông cho rằng việc cần làm trong những năm tới là phải hướng đến giữ ổn định chỉ tiêu tuyển sinh để nâng cao chất lượng. Mặc dù các trường được xác định chỉ tiêu tuyển sinh nhưng căn cứ vào nhu cầu thực tế và hướng tới chất lượng nên sẽ không tính toán đến việc tăng quy mô về số lượng. Chỉ tiêu tuyển sinh cơ bản sẽ giữ ổn định chứ không tăng. Có thể nói, việc cắt giảm chỉ tiêu dẫn đến dừng đạo tạo hệ cao đẳng, trung cấp trong các trường đại học là bước đầu để ổn định chỉ tiêu, phân bổ chỉ tiêu hợp lý trong từng trường, từng chuyên ngành đào tạo.